Bazardaky täze düzgün: jaý satyn almak aňsat bolarmy? | LS

Gazagystanda 1-nji iýuldan başlap ipoteka karzlary boýunça iň ýokary göterim mukdary 25 göterimden 20 göterime çenli peseler. Gozgalmaýan emläk boýunça hünärmen Aleksandr Pak bu üýtgeşmäniň ýaşaýyş jaý bahalaryna edýän täsiri barada teswir berdi Onuň sözlerine görä, ýurtda ipoteka islegi azalmaýar, tersine, elýeterliligi azalýar Bilermen: "Ilatyň ýaşaýyş jaýyna bolan islegi sebäpli ipoteka arkaly ýaşaýyş jaýyny almak tendensiýasy dowam eder. Şeýle-de bolsa, 1-nji iýuldan ipoteka karzy almak talaplary has çylşyrymlaşyp biler. Mysal üçin, karz alyjynyň tölemek ukybyna baha bermek talaplary güýçlener, ätiýaçlandyryşyň bahasy ýokarlanyp biler we başlangyç goýumyň mukdary hem artyp biler" -diýýär Onuň sözlerine görä, Milli bankyň esasy stawkasy 18 göterim derejesinde bolsa, banklaryň 20 göterim stawka bilen ipoteka karzy bermegi peýdaly däl "Şonuň üçin goşmaça talaplar girizilmegi ähtimal. Olardan biri pes tölegiň ýokarlanmagydyr. Adatça, töleg näçe ýokary bolsa, karz boýunça göterim derejesi şonça-da pes" -diýdi A.Pak Hünärmeniň pikiriçe, ipoteka arzalarynyň sany galsa-da, tassyklanan karzlaryň sany azalmagy mümkin "Mysal üçin, indi 10 arzanyň ýedisi tassyklandy we üçüsi ret edildi, ýöne geljekde tersine, 10 arzanyň diňe üçüsi tassyklanyp bilner" Bu ýagdaý ýaşaýyş jaý bahalaryna täsir edip başlady. Esasy bazardaky ýaşaýyş jaý bahasynyň ösüşi 1-1,5% -e çenli peseldi Sebitlerdäki ikinji bazardaky kwartiralaryň bahasy mart-aprel aýlarynda üýtgemedi we maý aýynda peselip başlady. Hünärmeniň pikiriçe, indi satyjy bilen gepleşik geçirmek we bahany arzanlatmak üçin giň mümkinçilik bar Mysal üçin, ozal 15 million teňňe bahasy bolan kwartira 12 million teňňä satylyp bilner. Käbir ýagdaýlarda arzanladyş mukdary 15-20% -e ýetýär Astananyň ikinji bazarynda we iki sany uly şäherde, 15% -e çenli arzanladyşlar bolýar Mundan başga-da, bilermen ösen ýurtlar bilen deňeşdirilende Gazagystanda ipotekanyň elýeterliliginiň henizem pesdigini aýtdy "Gazagystanda ýaşaýyş jaý amallarynyň takmynan 30% -i ipoteka arkaly amala aşyrylýar. Ösen ýurtlarda alyjylaryň 85% -i ipoteka karzyny berip biler. Oururdumyzda ipotekanyň elýeterliligi 40% -den pes" -diýdi A.Pak Mundan öň hünärmenler ipoteka maksatnamalarynyň ýönekeýleşdirilip bilinjekdigini aýtdylar. Bu, ýaşaýjylaryň jaý almak ukybyna täsir eder