Milli lider Heýdar Alyýewiň doglan gününiň 103 ýyllygy

Şu gün Azerbaýjanyň milli lideri Heýdar Alyýewiň doglan gününiň 103 ýyllygy "Hasabat" Heýdar Alirza oglu Aliýewiň 1923-nji ýylyň 10-njy maýynda Azerbaýjanyň Nakhivan şäherinde dünýä inendigini habar berýär 1939-njy ýylda Nakhivan pedagogiki tehniki kollejini gutarandan soň, Azerbaýjan senagat institutynyň (häzirki Azerbaýjan döwlet nebit akademiýasy) binagärlik fakultetinde bilim aldy. Uruş oňa okuwyny gutarmaga mümkinçilik bermedi 1941-nji ýyldan bäri Heýdar Alyýew Nakhivan MSSR Halk Içeri işler komissarlygynda we Nakhivan MSSR Halk Komissarlary Geňeşinde bölüm müdiri bolup işledi we 1944-nji ýylda döwlet howpsuzlyk edaralarynda işlemäge iberildi. 1964-nji ýyldan bäri howpsuzlyk edaralarynyň ulgamynda işleýän Heýdar Alyýew, Azerbaýjan SSR-iň Ministrler Geňeşiniň ýanyndaky Döwlet Howpsuzlyk Komitetiniň başlygynyň orunbasary bolup işledi we 1967-nji ýyldan başlap general-maýor derejesine çykdy. Şol ýyllarda Leningrad şäherinde (häzirki Sankt-Peterburg) ýörite ýokary bilim aldy. 1957-nji ýylda Azerbaýjan döwlet uniwersitetiniň taryh fakultetini tamamlady Heýdar Aliýew 1969-njy ýylyň iýul aýynda Azerbaýjanyň Kommunistik partiýasynyň Merkezi komitetiniň plenumynda Merkezi komitetiň birinji sekretary wezipesine saýlandy we respublikanyň başlygy boldy. 1982-nji ýylyň dekabrynda Sowet Soýuzynyň Kommunistik partiýasynyň Merkezi komitetiniň Syýasy býurosynyň agzasy saýlanan Haýdar Aliýew SSSR-iň Ministrler geňeşiniň başlygynyň birinji orunbasary wezipesine bellendi we SSSR-iň ýolbaşçylarynyň biri boldy. Heýdar Alyýew ýigrimi ýyllap SSSR-iň Sovietokary Sowetleriniň we Azerbaýjan SSR-iň wekili bolup, bäş ýyllap SSSR-iň Ministrler Geňeşiniň başlygynyň birinji orunbasary bolup işledi Heýdar Alyýew Sowet Soýuzynyň Kommunistik partiýasynyň Merkezi komitetiniň Syýasy býurosy we Baş sekretar Mihail Gorbaçýow tarapyndan girizilen syýasy ugra garşy nägileligiň nyşany hökmünde 1987-nji ýylyň oktýabr aýynda işinden çekildi 1990-njy ýylyň 20-nji ýanwarynda Heýdar Aliýew Sowet goşunlarynyň Bakuwda eden ganly pajygasy barada Azerbaýjanyň wekilhanasynda beýanat berdi we Azerbaýjanyň halkyna garşy edilen jenaýatyň guramaçylarynyň we günäkärleriniň jezalandyrylmagyny talap etdi. 1991-nji ýylyň iýulynda Sowet Soýuzynyň Kommunistik partiýasynyň hataryndan çykyp, SSSR-iň ýolbaşçylarynyň Nagorno-Garabagdaky ýiti çaknyşyk ýagdaýyna garşy alyp barýan ikiýüzli syýasatyna garşy nägileligiň alamaty boldy 1990-njy ýylyň iýulynda Azerbaýjana gaýdyp gelen Haýdar Aliýew ilki Bakuwda, soň bolsa Nakhiwanda ýaşady we şol ýyl Azerbaýjanyň Sovietokary Sowetiniň orunbasary saýlandy. Ol Nakhivan awtonom respublikasynyň Assemblyokary mejlisiniň başlygy we Azerbaýjan Respublikasynyň Sovietokary Sowetiniň başlygynyň orunbasarydy. 1992-nji ýylda Heýdar Aliýew, Nakhiwanda geçirilen esaslandyryjy gurultaýda Täze Azerbaýjan partiýasynyň başlygy wezipesine saýlandy 1993-nji ýylyň maý-iýun aýlarynda hökümet krizisi aşa ýitileşip, ýurtda raýat urşy we garaşsyzlygyň ýitirilmegi howpy abananda, Azerbaýjanyň halky Haýdar Aliýewi häkimiýete getirmek islegi bilen ýerinden turdy. Azerbaýjanyň şol wagtky ýolbaşçylary Heýdar Alyýewi Bakuda resmi taýdan çagyrmaga mejbur boldular. 1993-nji ýylyň 15-nji iýunynda Heýdar Aliýew Azerbaýjanyň Sovietokary Sowetiniň başlygy wezipesine saýlandy we 24-nji iýulda Milli Mejlisiň karary bilen Azerbaýjan Respublikasynyň Prezidentiniň ygtyýarlyklaryny ulanyp başlady 1993-nji ýylyň 3-nji oktýabrynda geçirilen milli ses berişligiň netijesinde Heýdar Aliýew Azerbaýjan Respublikasynyň prezidenti saýlandy. 1998-nji ýylyň 11-nji oktýabrynda, halk köpçüliginiň gatnaşmagynda geçirilen saýlawlarda sesleriň 76,1 göterimini toplap, Azerbaýjan Respublikasynyň prezidenti wezipesine gaýtadan saýlandy. 2003-nji ýylyň 15-nji oktýabrynda geçirilen prezident saýlawlarynda dalaşgärlige hödürlenmäge razy bolan Heýdar Aliýew saglyk problemalary sebäpli saýlawlara gatnaşmakdan ýüz öwürdi Azerbaýjanyň milli lideri, prezident Haýdar Aliýew 2003-nji ýylyň 12-nji dekabrynda bejergi alýan Kliwlend klinikasynda (ABŞ) aradan çykdy we 15-nji dekabrda Bakuwdaky Hormat seýilgähinde jaýlandy Haýdar Aliýew köp sanly döwlet sargytlary we medallary, halkara baýraklary bilen sylaglandy we dürli ýurtlaryň uniwersitetleriniň hormatly lukmany saýlandy 2022-nji ýylyň 29-njy sentýabrynda Prezident Ylham Alyýew "2023-nji ýylda Azerbaýjan Respublikasynda" Haýdar Alyýew ýyly "yglan etmek barada karara gol çekdi. Döwlet baştutany tarapyndan 2022-nji ýylyň 28-nji noýabrynda gol çekilen başga bir karar bilen "2023-nji ýylda Azerbaýjan Respublikasynda" Heýdar Alyýew ýyly "diýlip yglan edilmegiň Hereket meýilnamasy tassyklandy. Wakalar meýilnamasyna laýyklykda, Beýik Lideriň doglan gününiň 100 ýyllygy mynasybetli ýurdumyzda we daşary ýurtlarda dürli çäreler geçirildi Milli lider Heýdar Alyýewiň iň uly arzuwy, Garabagy basyp alyşdan azat etmek we territorial bitewiligimizi dikeltmekdi. Beýik Lideriň bu islegi we islegi, özüne laýyk yzarlaýjy, Azerbaýjanyň prezidenti, medaragly Güýçleriň Baş Serkerdesi Ylham Alyýew tarapyndan amala aşyryldy Döwlet baştutany Ylham Alyýew 2023-nji ýylyň 19-njy sentýabrynda halkymyza indiki ýeňiş şatlygyny berdi.Gadymy we ebedi topraklarymyzda - Hankendi, Hojaly, Hojavand, Agdara, Askeran milli baýdagymyzy galdyryp, halkymyzyň isleglerini ýerine ýetirdi. Şeýlelikde, garaşsyz Azerbaýjanyň özygtyýarlylygy doly dikeldildi Basyp alyşdan azat edilen Garabag we Gündogar Zangezur häzirki wagtda täzeden gurulýar, sebitler minalardan arassalanýar we uly göwrümli dikeldiş we dikeldiş işleri alnyp barylýar Ulanylanda saýtdaky materiallara ýüzlenmek möhümdir. Web sahypalarynda maglumat ulanylanda, giperlink bilen salgylanmak hökmanydyr