Moody’s: Azerbaýjan gazynyň Europeewropanyň energiýa howpsuzlygy üçin strategiki ähmiýeti, geosyýasy dartgynlyk wagtynda güýçlendi

BAKU, Azerbaýjan, 22-nji maý. Azerbaýjan gazynyň Europeewropanyň energiýa howpsuzlygy üçin strategiki ähmiýeti geosyýasy dartgynlyk wagtynda güýçlenýär, Trend Moody's Reýting gullugy, Günorta Gaz Koridorynyň ýapyk paýdarlar jemgyýetiniň iş profiliniň, ýokary akym segmentine we möhüm turbageçiriji infrastrukturasyna gyzyklanmalary öz içine alýan tebigy gaz gymmaty zynjyry boýunça gaty uly göwrümli we toplumlaýyn amallary bilen berkidilendigini belleýär "SGC-iň emläkleriniň göwrümi, kapitalynyň intensiwligi we geosyýasy ähmiýeti kompaniýanyň işine durnuklylygyny ýokarlandyrmak we ýokarlandyrmak üçin ýokary päsgelçilikleri döredýär. Birnäçe ýurtda ýerleşýän transport aktiwleri bilen geografiki diwersifikasiýa islendik bazara garaşlylygy hasam azaldar we müşderi bazasyny giňelder. Mundan başga-da, hökümetara we kabul ediji hökümet şertnamalary turbageçiriji amallary üçin ygtybarly hukuk binýadyny berýär" Moody-yň analitikleri SGC-iň Türkiýäniň we Europeewropadaky azerbaýjan gazyna bolan islegi görkezýän esasy esaslar bilen goldanýan esasy bazarlarda berk bolmagyndan peýdalanýandygyny bellediler "Talap, Europeewropanyň energiýa diwersifikasiýa syýasaty we syýasy goldaw bilen berkidilýär, TAP-nyň GasB Direktiwasynyň käbir düzgünlerinden boşadylmagy bilen görkezilýär. Azerbaýjandan sebit energiýa howpsuzlygy üçin gaz üpjünçiliginiň strategiki ähmiýeti Russiýa-Ukraina söweşi we Eastakyn Gündogardaky çaknyşyklar bilen baglanyşykly dowam edýän geosyýasy dartgynlyk bilen hasam güýçlendirilýär" diýilýär Şol bir wagtyň özünde, Mudi SGC-iň has üýtgäp durýan ýokary akym segmentine duçar bolýandygyny, ýeke önümçilik meýdanyna bil baglamak bilen amaly töwekgelçilikleriň güýçlenýändigini belleýär “Şah Deniz dünýädäki iň uly gaz kondensat ýataklaryndan biridir, ýöne 2024-nji ýylda 27,8 kub metr, 2025-nji ýylda 27,6 kub metr töweregi platon önümçiligine ýeten we 2026-27-nji ýyllar aralygynda 27 km geçer Tebigy tükenmegi sebäpli kem-kemden önümçiligiň peselmegi bilen baglanyşykly uzak möhletli töwekgelçilikler, 2029-njy ýylda ilkinji gaz maksatly dikeldiş nyrhlaryny ýokarlandyrmagy we platon önümçiligini giňeltmegi maksat edinýän 2,9 milliard dollarlyk “SD gysyş” taslamasy bilen azalýar. BP PS meýdan operatory hökmünde halkara nebit kompaniýalarynyň gatnaşmagy, tehniki tejribe we tejribe toplamak bilen amaly durnuklylygy artdyrýar. Mundan başga-da, ýurduň beýleki gaz ýataklaryndan bolup biljek gaz üpjünçiligi, SD-iň tebigy pese gaçmagy bilen turbageçiriji infrastrukturasynyň ulanylmagyny goldamaga kömek etmelidir "-diýdi Azerbaýjanyň Energetika ministrliginiň maglumatlary 2026-njy ýylyň ýanwar-mart aýlarynda Europeewropanyň 3 milliard kub metr, şol sanda Europeewropa 3 milliard kub metr, Türkiýa 2,4 milliard kub metr (şolardan 1,5 milliard kub metr TANAP arkaly daşaldy), 0,8 milliard kub metr Gürjüstana we 0,3 milliard kub metr eksport edendigini görkezýär Hasabat döwründe Azerbaýjanyň tebigy gaz önümçiligi 12,6 milliard kub metr boldy Önümçilige Azeri - Çirag - Gunaşli ýatagyndan 3,5 milliard kub metr, Şah Deniz ýatagyndan 6,9 milliard kub metr, Abşeron ýatagyndan 0,4 milliard kub metr we SOCAR tarapyndan üpjün edilen 1,8 milliard kub metr girdi