"Häzirki zaman Nikosiýa" sergisi ertir ýüplük bazarynda tomaşaçylar bilen duşuşýar

Nikosiýanyň demirgazygynda we günortasynda häzirki zaman binagärlik mirasy barada habardarlygy ýokarlandyrmagy maksat edinýän "Häzirki zaman Nikosiýa" sergisi ertir ýüplük bazarynda tomaşaçylar bilen duşuşar Maý aýynyň ahyrynda Nikosiýanyň günortasynda açylan sergi, medeni mirasy goramak üçin işleýän halkara hökümete degişli bolmadyk Europaewropa Nostra tarapyndan Nikosiýada guralan 2026-njy ýyldaky Europeanewropa medeni miras sammitiniň çäginde iki hepde dowam edensoň, şu hepdäniň ahyrynda Nikosiýanyň demirgazygynda ýerleşýär Nikosiýanyň iki gapdalyndan saýlanan 40 bina, şäher diwarlarynyň içinde 20, şäher diwarlarynyň daşyndaky 20 binanyň üstünde durup, häzirki zaman binagärlik döwrüniň dürli döwürleriniň şäheriň keşbini we şahsyýetini nähili döredendigini görkezýär. Sergi suratlar, çyzgylar we maglumat bellikleri bilen bu döwrebap binalaryň hekaýasyny gürrüň berýär Taslama Europaewropa Nostranyň we Nikosiýanyň Türk häkimliginiň we merkeziň düzüm bölekleriniň biri bolan Kipr Türk Arhitektorlar Palatasynyň howandarlygynda Nikosiýa Miras Merkezi (Europaewropa Nostra Nikosiýa Hub) tarapyndan goldanýar. Sergi häzirki zaman binalaryň äsgerilmezliginiň öňüni almak we medeni miras elementine we köplenç äsgerilmeýän häzirki zaman binagärliginiň hiline düşünmek arkaly bu mirasy gorap saklamagy goldajak syýasatlara ylham bermekden ybaratdyr Sergä 30-njy iýuna çenli baryp bolýar Kipr Türk Agentligi "Häzirki Nikosiýa" taslamasynyň utgaşdyryjylaryndan biri we Europaewropa Nostra Nikosiýa Miras Merkeziniň direktorlar geňeşiniň Kipr türk agzasy şäher gözlegçisi Özlem Ünsal bilen sergi barada söhbet etdi "Maksat, Nikosiýanyň häzirki zaman binagärlik mirasy barada habardarlygy ýokarlandyrmak" Ünsal, 2026-njy ýyldaky Europeanewropa medeni miras sammitiniň çäginde Kipriň grek arhitektory Natali Neofito bilen bilelikde utgaşdyran "Häzirki zaman Nikosiýa" taslamasynyň, Nikosiýanyň iki tarapyndaky häzirki zaman binagärlik mirasy barada habardarlygy ýokarlandyrmagy maksat edinýändigini aýtdy Nikosiýanyň häzirki zaman arhitekturasy bilen baglanyşykly arhiwiň ýoklugyny we bu desgalaryň goralmaýandygyny aýdan Ünsal: "Şu gün çäre görmesek we dilden-dile geçip, şäheriň häzirki zaman gurluşlary barada maglumat almasak, bu binalar gaty çalt ýitip biler" -diýdi Ünsal alty aýyň içinde iki tarapdan dersara topar tarapyndan taýýarlanan serginiň häzirki zaman binagärlik döwrüniň şäheriň iki tarapyndan saýlanan 40 binanyň 20-siniň şäher diwarlarynyň içinde, galan 20-si diwarlaryň daşynda Nikosiýanyň şäher keşbini nähili döredendigini düşündirmegi maksat edinýändigini aýtdy "Şäheriň häzirki zaman binagärlik desgalary hemişe bir zat." Serginiň, Nikosiýanyň iki tarapyndaky häzirki zaman binagärlik mirasyny "medeni mirasyň umumy bölegi" hökmünde görkezmegi maksat edinýändigini mälim eden Ünsal, "Nikosiýanyň häzirki zaman binagärlik mirasy aslynda bölünmedik şäheri suratlandyrýar, sebäbi şäheriň demirgazygynda we günortasynda häzirki zaman binagärlik gurluşlary aslynda Kipr tarapyndan döredilen döwrebap gurluşlar bilen bir hatarda Kipriň grekleri tarapyndan döredilen döwrebap gurluşlar tarapyndan döredilen dowamlylygy bar. häzirki bölünişik. " diýdi Ünsal bu binalaryň başga bir umumy aýratynlygyny görkezip, "Osmanly döwründen we kolonial döwürdäki binalardan tapawutlylykda ýerli döwrebaplar hakykatdanam Kipr türkleri we Kipr grek arhitektorlary tarapyndan döredilen desgalar. Bu kontekstde agzalmagy biziň üçin möhümdi" -diýdi. diýdi "Häzirki zaman binagärlik desgalary gorag astynda däl, ýok bolmak howpy bar" Ünsal bu desgalaryň başga bir umumy aýratynlygynyň kanuny gorag astyndadygyny aýdyp, "Iki tarapdan hem bu desgalar esassyz ýa-da şäherleriň ösüş meýillerine görä ýok edilip bilner" -diýdi. Ünsal, bu gözlegiň bu gurluşlaryň gymmatyny düşündirmek üçin möhüm pursat hökmünde görendiklerini aýtdy Gorag astyndaky döwrebap binalaryň esasanam howp astyndadygyny mälim eden Ünsal: "modernerli häzirki zaman binagärleriň binalary goralmasa, 20 ýyldan soň 'Bu Abdullah Onar, Ahmet Wural Behaeddin, Tuna Weýsi binasy' diýip bilerismi?" diýip sorady Ünsal serginiň dürli funksiýaly binalary öz içine alýandygyny mälim edip, binagär Osman Saner tarapyndan döredilen Bel-Kolanyň we Burhan Atun tarapyndan taýýarlanan Sabri Orient myhmanhanasynyň bu işe goşulandygyny aýtdy. Ünsal bildiriş tagtalary bilen örtülen we uzak wagtlap görünmeýän bu binalaryň hakykatdanam şäheriň häzirki zaman binagärlik mirasynyň gaty gowy mysallarydygyny aýtdy Hususan-da, Bel-Kola zawodynyň özi aýratyn Munuň möhümdigini aýdyp, Ünsal binanyň suratynyň zawod dizaýn edilende gazlandyrylan çüýşe bilen birlikde mahabatlarynda ulanylandygyny aýtdy we "Gurjak binasyna buýsanýan bir edara hakda gürleşýäris. Çagalygymda, Kireniýadan Nikosiýa gaýdyp baranymda, bu ýerdäki aýna fasadynyň kömegi bilen zawodyň önümçilik meýdançasyna tomaşa edip bilýärdim. näme üçin Sabri Orientiň birnäçe ýyl bäri ýapykdygy meni gynandyrýar. " "Bolsa ..." -diýdi Arhitektorsyz binalar ... Ilkinji Aleks binasy Gözlegde dürli binagärleriň eserleriniň hem bardygyny mälim eden Ünsal, bu işde binagär bolmasa binalaryň mysallaryna duş gelendigini aýtdy. Ol sergidäki ilkinji “Atleks” binasynyň binagärsiz binadygyny aýtdy we bu gözlegiň netijesinde binanyň suratlarynyň aklawçy Ümit Süleýmanyň kätibi tarapyndan edilendigini bildiler Mundan başga-da, likplik Pazari-de ýerleşýän köne türk jemgyýetçilik geňeşi, Çaglaýanda Abdullah Onaryň ilkinji ýaşaýyş jaý taslamasy bolan Hüseýin Sarper öýi, şäher diwarlarynyň içinde ýerleşýän Müride Fikri Alkan öýi, şäher diwarlarynyň içinde ýerleşýän Kuruçeşme rezidensiýalary, Ahmet Wural Behaeddin köne polisiýasy üçin ulanylýar. Abdi Çawuş, Çaglaýandaky Çaglaýan Gazinosu, Adem Kaderiň köne dokma binasy. zawod, öňki Nikosiýa gyzlar orta mekdebi we Saraý myhmanhanasy hem gözleg işine goşuldy İplik Pazardaky Köne Türk Jemgyýet Geňeşiniň binasy… Ünsal, bu desgalar bilen köp adamyň tanyşdygyna garamazdan, olar hakda ýeterlik maglumatyň ýokdugyny mälim etdi we İplik Pazardaky Köne Türk Jemgyýet Geňeşiniň binasynyň Saraý myhmanhanasynyň binagärleri tarapyndan döredilendigi barada käbir çaklamalaryň bardygyny aýtdy, ýöne bu maglumatlaryň dogry däldigini tassykladylar Ünsal sözlerini şeýle dowam etdirdi: "Binýatlaryň arhiwine görä, bu bina Türkiýedäki fondlary dolandyrmakda işleýän üç türk arhitektory tarapyndan döredilipdi we ilkibaşdan täjirçilik binasy hökmünde meýilleşdirilipdi. Hiç haçan administratiw bina hökmünde işlenip düzülmedi, ýöne 1960-njy ýyllarda zerur bolanda şeýle zerurlyga uýgunlaşdyryldy. Indi, mysal üçin, bu maglumatlaryň bolmagy möhüm; öz sosial taryhymyz we gurluşyk medeniýetimiz barada möhüm bir zat öwrendik." "Regina kinoteatrlary şäheriň ilkinji howa şertli söwda binalaryndan biridir" Ünsal şeýle dowam etdi: "Gözlegde, şeýle hem aşakdakylary tapdyk: mysal üçin, demirgazykda Kipr grek arhitektorlary tarapyndan döredilen, käbir tanyşlaryň we dostlugyň üsti bilen öndürilen, Kipr türklerine degişli, ýöne Kipr grek arhitektorlary tarapyndan sargyt edilen binalar. Bu maglumatlar aslynda umumy mirasymyzyň gymmatlyklaryny açmaga kömek etdi. Hajilukas. " Muňa mysal hökmünde metjidiň ters burçunda ýerleşýän binagär Panayiotis Stavrinides tarapyndan taýýarlanan Münir Beý kwartirasy mysal bolup biler " Regina kinoteatrlarynyň ýerleşýän günortasyndaky binanyň meýilnamalaryny alanynda uly tolgunma başdan geçirendiklerini aýdan Ünsal, binanyň şäherdäki ilkinji howa şertli söwda binalarynyň biridigini görendiklerini aýtdy Binanyň meýilnamalarynda kondisioner çyzgylaryny görüp biljekdigini we mahabatlarynda "Kondisionerli kino" ýaly sözleriň bardygyny görkezip, Ünsal: "Bu, paýlaşmakdan lezzet alýan jikme-jikliklerimiziň diňe biri" -diýdi Bu gurluşlary goramak üçin kabul etmegiň umumy esaslary döredilmelidir Ünsal, bu taslama bilen köplenç äsgerilmeýän häzirki zaman binagärlik desgalarynyň medeni mirasy tebigaty barada habardarlygy artdyrmak arkaly bu desgalaryň äsgerilmezliginiň we kem-kemden ýaramazlaşmagynyň öňüni alýandygyny aýtdy Umumy medeni mirasa mysal bolup hyzmat edýän gurluşlary goramak üçin hünärmen palatalar, häkimlikler, arhiw merkezleri we medeni guramalaryň arasynda has güýçli hyzmatdaşlygyň ýola goýulmalydygy baradaky pikiri paýlaşan Ünsal, bu hyzmatdaşlygyň medeni miras boýunça işleýän gözlegçiler üçin uly mümkinçilikler döredjekdigini aýtdy Ünsal, ökde hünärli gözlegler bolmazdan, gowy tejribe ýa-da netijeli syýasat ýöretmek üçin berk binýady döredip bolmajakdygyny aýtdy Alty aýlap 40 binany gözden geçirendiklerini, ýöne munuň diňe başlangyçdygyny mälim eden Ünsal, Nikosiýanyň ilatynyň häzirki zaman binalary barada bilýänlerini paýlaşmagyny dowam etdirmegiň möhümdigini aýtdy Ünsal: “Bu binalaryň manysy we gymmaty we biziň tejribelerimizden alýan bilimleri şäheriň möhüm bölegidir. "Bu, çykmak mümkinçiligimize ägirt uly goşant goşýar" Ünsal, sorag edilýän binalary we şuňa meňzeş binalary goramak üçin umumy kabul ediş meýdançasy döredilmese, şäheriň geljekde häzirki zaman binagärlik medeniýeti barada hiç zat aýdyp bilmejekdigini sözüniň üstüne goşdy Habarlar: Aıl Işyk Suratlar: Erol Uysal + İnanç Tekgüç TAK