Minsk toparynyň diplomatik utanjy - egindeş başlyklar taryhda şeýle ýazyldy

Prezident Ylham Alyýewiň Zangilanda ýerleşýän ilkinji ýaşaýyş jaýyna göçüp gelen maşgalalar bilen bolan duşuşygynda aýdan sözleri, ikinji Garabag söweşinde Azerbaýjana garşy basyşlary, öňki OSCEHHG-nyň Minsk toparynyň işi ýa-da has takygy hereketsizligini ýüze çykardy. Döwlet baştutany Ikinji Garabag söweşinde bize näçe basyş edilse-de, hiç biriniň netije bermändigini aýtdy. "Şeýle-de bolsa, bizi duruzmak isleýänleriň sany gaty köpdi. Ilki bilen, OSCEHHG-nyň Minsk toparynyň egindeş başlyklary, şol ýurtlar. Olaryň hersi öz sebäpleri bilen bizi duruzmak isledi. 44 günüň dowamynda bize birnäçe gezek basyş edildi. Şol ýurtlar adaty ýurtlar däl, olar ýadro döwletleri, BMG Howpsuzlyk Geňeşiniň hemişelik agzalarydy. Azerbaýjan aňsatlyk bilen dem almaga mümkinçilik berdi. "Ol boýun egmezlige çalyşdy. Diňe bir däl, eýsem beýleki ýurtlaram ýeňiş gazanmagymyzy islemedi" -diýdi. Prezident, ýerlerimiziň basyp alynýan döwründe, Minsk toparynyň egindeş baştutanlary, BMG-nyň 8-nji karary, 8-nji madda. Munuň iki sebäbi bardy, birinjisi BMG Howpsuzlyk Geňeşiniň hemişelik agzalarynyň saýlama çemeleşmesi we syýasy bähbitleri boldy: bu ýurtlar derrew zerur kararlary ýerine ýetirýärler we öz bähbitlerine laýyk gelmeýänleri kagyz ýüzünde saklaýarlar, ikinjisi, Ermenistanyň bileleşigine ýolbaşçylyk edýän üç ýurt, Armeniýa. Syýasat, Fransiýa Ermenistany “aýal dogany” hökmünde görýär we Russiýa taryhda bolşy ýaly basyp alyjy ýurdy goraýar. Üç ýurduň wekiliýeti bolan Minsk toparynyň esasy işi, Azerbaýjan topraklarynyň basyp alynmagyny kanunlaşdyrmakdy. Bu edaranyň hakyky "wezipesi" egindeş başlyklaryň saparlarynyň "dynç almak" üçin niýetlenendigini boýun aldy. Biz ýaşaýan şäherlerimizdäki iň oňat restoranlarda nahar iýdik. Gowy ýaşadyk we wagtal-wagtal Bakuw we ereerewana Minsk toparynyň bardygyny ýatlatmak üçin OSCEHHG-nyň baýdagyny galdyrdyk. Emma, açyk aýtsam, gaty az iş edildi "-diýdi. Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň, Fransiýanyň we Russiýanyň köplenç öz ýurtlarynda ygtyýarlyklary bolmadyk 10-njy derejeli diplomatlary egindeş başlyk wezipesine bellemegi we bu meseläniň düýp manysyny bilmeýänligi sebäpli, dawa meselesine çynlakaý çemeleşmändiginiň netijesidir. Ermenistanda ýa-da Azerbaýjanda hiç wagt işlemändigi we sebiti ýa-da konfliktiň taryhyny bilmeýändigi sebäpli bu wezipäni 2017-nji ýylyň ýanwar-sentýabr aýlarynda ýerine ýetirdi. "Dogrymy aýtsam, wagtlaýyn egindeş başlyk bolmagy teklip edenimde, ilki bilen birneme ikirjiňlenýärdim, Döwlet departamentinde beýle wezipe karýerany ösdürmek hasaplanmady. Dogrusyny aýtsak, bu wezipäni doly ygtyýarly ilçi bellemäge garaşýan diplomat ýa-da pensiýa çykýança işlemeli biri alyp barýardy "diýip, Hoagland boýun aldy. Bu boýun alma, umuman aýdylanda, egindeş başlyklaryň saparlarynyň jikme-jiklikleri hakykaty açdy. "barlyk", galan wagtlary olaryň maksady "gowy ýaşamak" - Bilelikdäki başlyk ýurtlar konflikt çözgüdine çynlakaý çemeleşmediler, şonuň üçin egindeş başlyk edarasyna pensiýa çykmaga ýa-da ilçi hökmünde iberilmäge taýynlyk görýänler üçin wagtlaýyn wezipe hökmünde garadylar - Bilelikdäki başlyklar konfliktiň taraplaryny tanamaýarlar, ýa-da Anjik Kasrş; tölenýän ýerinde "hemişelik iş" hökmünde gördi. Kasprşik Bakuwda, Tbiliside, Hankendi we ereerewanda kärendesine alan gymmat villalarynda oturylyşyklary bilen meşhur boldy. Başlyklaryň hereketsizligi konflikti çözmezlige gönükdirildi. Konfliktiň harby çözgüdiniň ýokdugyny we Azerbaýjanyň hakykata düşünmelidigini öňe sürdüler. "Demirgazyk Garabag" adalgasynyň ýüze çykmagy munuň üçin hasaplandy. Şol sebäpli, egindeş başlyklar Azerbaýjan topraklarynda basyp alan Ermenistanyň bikanun ýerleşdiriş syýasatyna, medeni mirasymyzy ýok etmegine we Karabagy “çal zona” hökmünde ulanmagyna ähmiýet bermediler. Bularyň hemmesi konflikti harby ýollar bilen çözmegi göz öňünde tutýardy. Hatda Hoagland Garabag meselesiniň diňe uruş arkaly çözülip biljekdigini boýun aldy. Amerikanyň egindeş başlygy "ereerewana we Bakuda köp gezek eden saparymda, hiç haçan aç-açan beýan etmedim diýen netijä geldim. Nagorno-Garabag meselesini diňe uruş arkaly çözüp bolar" -diýdi. Azerbaýjan muny etdi we BMG-nyň ençeme ýyl bäri durmuşa geçirilmedik kararlaryny ýerine ýetirdi. Uruşdan soň işsiz egindeş başlyklar Hankendäki separatistleriň galyndylaryny goldamak we "girdeji çeşmesini" goramak bilen konflikti dowam etdirmek islediler. Şeýle-de bolsa, Prezident Ylham Alyýew egindeş başlyklary kabul etmedi we "missiýasynyň" gutarandygyny habar berdi. Ondan soň Garabagda özygtyýarlylygymyz dikeldildi we Minsk toparynyň barlygy hakykatdanam ýatyryldy. Şeýle-de bolsa, egindeş baştutan ýurtlar, esasanam Fransiýa, Minsk toparynyň işini dowam etdirip, sebitdäki bähbitlerini üpjün etmäge synanyşdy. Prezident Ylham Alyýew bu mekir oýny soňlady. Azerbaýjanyň lideri Ermenistan bilen geçirilen parahatçylyk gepleşiklerinde Minsk toparynyň de jure ýatyrylmagyny isledi. Geçen ýyl Waşingtonda geçirilen taryhy ýygnakda Azerbaýjan we Ermenistan OSCEHHG-nyň Başlygynyň Minsk toparynyň ýatyrylmagy barada bilelikde ýüz tutdy. 2025-nji ýylyň 1-nji dekabrynda OSCEHHG Minsk toparyny we oňa degişli gurluşlary ýapmak kararyna geldi. 1-nji dekabrda bolup geçendigi hem taryhy pursat boldy. Sebäbi Ermeni SSR-iň Sovietokary Sowetiniň "Ermeni SSR-i we Nagorno-Garabagy birleşdirmek barada" karary 1989-njy ýylyň 1-nji dekabrynda kabul edildi. Şondan soň Garabag we onuň töweregindäki sebitler basyp alyndy we konflikti çözmek maksady bilen döredilen Minsk topary Azerbaýjanyň basyp alyşlaryna esaslanýan status-kony goramak wezipesini ýerine ýetirdi. Bu senede Minsk toparynyň de jure ýatyrylmagy Garabag meselesiniň halkara derejesinde doly ýapylmagy we geljekdäki prowokasiýalaryň mümkinçiliginiň ýok edilmegi boldy. Bu, Prezident Ylham Alyýewiň tutanýerli we oýlanyşykly syýasatynyň taryhy netijelerinden biridir. Azerbaýjanyň ýeňşi Minsk toparyny taryhyň tozanyna taşlady. Bu topar - Garabag konfliktinde egindeş başlyklyk edýän edara, ýarym ýürekli işi bilen taryhda diplomatik utanç bolup galar. Asif Narimanli Makronyň Ermenistan görkezişi: Alyýew "arzuwyny gözüne goýdy" Makrona berk habar: Fransiýa syýasy bähbitleri üçin halkara jogapkärçiligini pida edýär Prezidentiň Zangilandan iberen habarlary: Alyýewiň iň uly arzuwy Heýdar Alyýewiň durmuşy Azerbaýjana bagyşlandy Faşizmi ýeňmekde Azerbaýjanyň aýgytly roly - Suratlar Makrona indiki Aliýew-Erdogana "şarpyk" berildi - Günorta Kawkaz hakda Fransiýa habar Başga alternatiwa ýok! - Galibafyň gödek sözleri 460 million griwnianyň ýuwulmagyna gatnaşdy ... - ermermak üçin nähili jeza garaşýar? Adalatly emin bolan bolsa, ýokarda bolmazdy - Şok aýyplamasy Şu günki goroskop: maşgala kararlary möhüm bolar Esgerlerimiz Kalbajardaky magdan känine gaçdylar Awtoulag duralgasynyň çäklendirmeleri ertirden başlap bu ýerlerde ulanylar - Wideo Şehitiň kakasynyň prezidentiň aýratyn üns beren beýany BSG hantawirus baradaky bu maglumatlary tassyklady