Tenqri
Baş sahypa
Dünýä

Milli azat ediş güni: Azerbaýjanyň durnuklylykdan oryeňişe barýan ösüş ýolunyň başlangyjy

1993-nji ýylyň 15-nji iýunynda Azerbaýjanyň taryhyna Milli azat ediş güni hökmünde ýazylan wakadan 33 ýyl geçdi. Bu sene garaşsyz döwletliligimiziň halas edilmeginiň we ýurdumyzyň geljekdäki ösüşiniň kesgitlenýän ykbal tapgyrydyr. Şol gün, milli lider Heýdar Alyýewiň halkyň talap etmegi bilen syýasy

0 görüşazertag.az
Milli azat ediş güni: Azerbaýjanyň durnuklylykdan oryeňişe barýan ösüş ýolunyň başlangyjy
Paylaş:

1993-nji ýylyň 15-nji iýunynda Azerbaýjanyň taryhyna Milli azat ediş güni hökmünde ýazylan wakadan 33 ýyl geçdi. Bu sene garaşsyz döwletliligimiziň halas edilmeginiň we ýurdumyzyň geljekdäki ösüşiniň kesgitlenýän ykbal tapgyrydyr. Şol gün, milli lider Heýdar Alyýewiň halkyň talap etmegi bilen syýasy häkimiýete gaýdyp gelmegi Azerbaýjany çuňňur jemgyýetçilik-syýasy we ykdysady krizisden halas etdi, döwlet garaşsyzlygynyň goralmagyny we pugtalandyrylmagyny üpjün etdi Häzirki wagtda Azerbaýjanyň halky ýeňiji halk hökmünde uly buýsanç we ruhubelentlik bilen altynjy ýyl Milli azat ediş gününi belleýär. 2020-nji ýylda ýeňiş gazanan Supremeokary serkerde Prezident Ylham Alyýewiň ýolbaşçylygynda batyr Azerbaýjan goşuny 30 ýyllap dowam eden basybalyjylygy bary-ýogy 44 günde tamamlady. Territorerli bitewiligimiziň dikeldilmegi we topraklarymyzyň azat edilmegi taryhy adalatyň döredilmegi bilen birlikde güýçli syýasy erkiň we aýgytly ýolbaşçylygyň baýramyna öwrüldi Munuň dowamy hökmünde 2023-nji ýylyň sentýabr aýynda ýerine ýetirilen ýerli terrorçylyga garşy çäreleriň netijesinde ýurdumyzyň özygtyýarlylygy doly üpjün edildi. Şol bir wagtyň özünde sebitdäki täze geosyýasy hakykatlar şertlerinde Garabagy terk edýän rus parahatçylygy goraýyş güýçleri we Gazak sebitiniň dört obasynyň Azerbaýjana parahatçylykly dolanmagy döwletimiziň bilgeşleýin, yzygiderli we maksatly syýasatynyň üstünlikli netijesi hasaplanýar. Geçen ýylyň awgust aýynda Waşingtonda gol çekilen iki möhüm resminama - Azerbaýjan bilen ABŞ-nyň arasyndaky Strategiki hyzmatdaşlyk şertnamasy we Azerbaýjan bilen Ermenistanyň arasynda parahatçylyk şertnamasynyň başlamagy Azerbaýjan diplomatiýasynyň, hususan-da Azerbaýjanyň prezidenti Ylham Alyýewiň indiki üstünligi hökmünde taryha girdi Taryhy oryeňiş bilen başlanan täze ösüş tapgyrynyň düýbi 1993-nji ýylyň 15-nji iýunynda goýuldy. Bu nukdaýnazardan Milli azat ediş güni diňe bir öwrülişik nokady bolman, eýsem şu gün gazanan ähli üstünliklerimiziň başlangyjy we berk binýadydyr Beýik lider Heýdar Alyýewiň iň uly arzuwy, Garabagyň erkin we Azerbaýjanyň üýtgemezligini görmekdi. Milli lideriň içerki göçürilenler bilen bolan duşuşyklarynyň birinde uly ynam we öňdengörüjilik bilen aýdan sözleri häzirem aýratyn ahlak ähmiýetine eýe: "Şuşa siziň bilen gitmegimizi isleýärin. Gideris, gitjekdigimize ynanarys. Şuşa Azerbaýjanyň gözi, her bir azerbaýjan üçin buýsanç çeşmesi. Şuşa diňe bir Duşuşyk däl. hiç wagt Laçinsiz ýaşamaň, Agdam, Fuzuli, Jabraýil, Zangilan, Gubadli ýaly ajaýyp şäher, Kalbajaryň çeşmeleri, Kalbajaryň Istisu - biz olarsyz ýaşap bilmeris " Bu pikirler, Beýik Lideriň Garabagyň azat ediljekdigine bolan sarsmaz ynamyny görkezýärdi. Häzirki wagtda bu arzuwlar hasyl boldy, Azerbaýjan territorial bitewiligini we özygtyýarlylygyny doly dikeltdi we täze ösüş döwrüne gadam basdy Beýik lider Heýdar Alyýewiň iň uly arzuwlary 27 ýyldan soň amala aşdy. Prezident Ylham Alyýew kakasynyň islegini üstünlikli ýerine ýetirdi we Azerbaýjanyň territorial bitewiligini we özygtyýarlylygyny dikeltdi. Häzirki wagtda Milli Lideriň ruhunyň bagtlydygyny ynam bilen aýdyp bolar. Basyp alyşdan azat topraklarymyzda giň gerimli gurluşyk we dikeldiş işleri alnyp barylýar, durmuş Garabaga gaýdyp gelýär, ene topraklar öňki keşbini dikeldýär AZERTAC 1993-nji ýylyň 15-nji iýunynda - Milli azat ediş gününde başlanan we Azerbaýjanyň taryhy üstünligini, dinamiki ösüşini we şöhratly oryeňiş getiren şöhratly ýoluna gysgaça göz aýlaýar Milli azat ediş gününden - 1993-nji ýylyň 15-nji iýunyndan başlap, Azerbaýjany durnuklylyga, ösüşe, halkara abraýyna we ahyrsoňy taryhy oryeňişe alyp barýan şöhratly ýol ýurdumyzyň häzirki taryhynyň iň möhüm tapgyrlaryndan biridir. Şeýlelik bilen, 1993-nji ýylyň 15-nji iýunynda Milli lider Heýdar Aliýewiň halkyň haýyşy boýunça syýasy häkimiýete gaýdyp gelmegi Azerbaýjanyň döwletliliginiň ykbalynda öwrülişik boldy. Bu gün, ýurdumyzyň çuňňur krizis we çökgünlik döwrüni terk edip, durnuklylyk, ösüş we ösüş ýoluna başlamagy hökmünde taryhda hasaba alyndy. Hut şu seneden soň Azerbaýjan garaşsyz dünýäde syýasaty ýöredýän, milli bähbitlerini aýgytly goraýan we dünýä jemgyýetçiliginde özüne mynasyp orny eýeleýän ygtybarly döwlet hökmünde ykrar edilip başlandy. Halkyň ynamy we islegi bilen häkimiýete gaýdyp gelen Beýik Lider Heýdar Alyýew, garaşsyz Azerbaýjanyň halasgäri, döwletimiziň binagäri we kepili hökmünde taryhymyzda ebedi yz galdyrdy 20-nji asyryň ahyrynda döwlet garaşsyzlygyny gaýtadan alan Azerbaýjan gaty çylşyrymly we howply synaglara sezewar boldy. Theurduň dargamagy, garaşsyzlygy ýitirmek we hatda dünýä syýasy kartasyndan ýok edilmek howpy hakyky boldy. 1993-nji ýylyň iýun aýynda ýagdaý erbetleşdi we güýç krizisi iň ýokary derejesine ýetdi. Respublikadaky dolandyryşdaky bulam-bujarlyk, anarhiýa we krizis ýurdy betbagtçylyga alyp barýardy. Gra civildan çaknyşygy eýýäm diňe bir döwletiň garaşsyzlygyna däl, eýsem halkyň geljegine we milli barlygyna-da çynlakaý howp döredýän ýaragly çaknyşyk derejesine çykdy. 1991-1993-nji ýyllar Azerbaýjanyň häzirki taryhynda başagaýlyk, syýasy durnuksyzlyk, özbaşdaklyk we şowsuz dolandyryş döwri hökmünde ýatda saklanýar. Häzirki ýagdaýa dogry baha berip bilmedik we syýasy dawa we häkimiýet ugrundaky göreş bilen meşgullanýan şol döwrüň ýolbaşçylygy jemgyýetiň ynamyny tiz ýitirdi we ýurtdaky syýasy we jemgyýetçilik krizisi çuňlaşdy. Şeýle çylşyrymly we ykbal şertlerinde Heýdar Alyýew halkyň ýeke-täk umydy boldy. Syýasy erki, baý döwlet tejribesi we aýgytly ädimleri sebäpli Azerbaýjan dargamak howpundan halas edildi, ýurtda durnuklylyk dikeldildi we garaşsyz döwlet gurluşygynyň berk binýady döredildi Facingurduň ýüzbe-ýüz bolýan kyn we çylşyrymly ýagdaýynyň fonunda jemgyýetde ýekeje pikir döräpdi: Azerbaýjany bu howplardan diňe Haýdar Alyýew halas edip biler. Halk halasgär liderini ýene-de häkimiýete çagyrdy we ykbalyny tejribeli ýolbaşçysyna tabşyrmak isledi. Halkyň bu çagyryşyna jogap edip, Beýik Lider 1993-nji ýylyň 9-njy iýunynda Nakhiwandan Bakuda geldi we gysga wagtyň içinde ýurduň ýolbaşçylygy üçin jogapkärçiligi öz üstüne aldy. Bu waka Azerbaýjanyň häzirki taryhynda möhüm öwrülişik boldy. Heýdar Alyýewiň häkimiýete gaýdyp gelmegi bilen ýurtda durnuklylyk dikeldildi, raýat dawalary we dargamak howpy aradan aýryldy we döwlet ösüş we ösüş ýoluna başlady Milli lider garaşsyzlygymyzyň ilkinji ýyllarynda ýüze çykan çylşyrymly ýagdaýy şeýle suratlandyrdy: "Azerbaýjan uly howp bilen ýüzbe-ýüz boldy. Sebäbi Azerbaýjanyň garaşsyzlygyna garşy içerki güýçler güýçli, geografiki we strategiki ähmiýeti we baý tebigy baýlyklary bolan Azerbaýjan ýaly bir ýurduň doly garaşsyzlygy, beýleki ýurtlaryň we Azerbaýjanyň agressiýasy, Azerbaýjanyň agressiýasy we Azerbaýjanyň agressiýasy we beýleki güýçleri üçin kanagatlanarly däldi. beýleki tarapdan, içerki güýç göreşi 1992-nji ýylyň iýun aýynda häkimiýete gelen güýçleriň bir ýyldan soň bolmagyna sebäp boldy, halkyň özi tarapyndan agdaryldy " Halas ediş missiýasyny öz üstüne alan Heýdar Alyýew diňe bar bolan howplary ýok etmek bilen çäklenmän, şol bir wagtyň özünde Azerbaýjanyň geljekdäki ösüş strategiýasyny kesgitläp, durmuşa geçirmek üçin möhüm ädimleri ätdi. Beýik Lideriň maksatly işjeňligi we syýasy öňdengörüjiligi netijesinde ýurtda jemgyýetçilik-syýasy durnuklylyk üpjün edildi, döwlete çynlakaý howp döredýän bikanun ýaragly toparlar zyýansyzlandyryldy we giň gerimli sosial-ykdysady özgertmeler başlandy. Uzakdan görülýän bu syýasatyň netijesinde ýurduň ösüşi üçin amatly şertler emele geldi, Ermenistanyň Azerbaýjan topraklaryna garşy dowam edýän harby çozuşynyň öňi alyndy we döwlet gurluşygy täze tapgyra gadam basdy 1993-nji ýylyň 15-nji iýunynda Azerbaýjanyň Sovietokary Sowetiniň başlygy wezipesine saýlanan Heýdar Alyýew şol taryhy günde: "Meniň ömrüm we işim diňe Azerbaýjanyň garaşsyzlygyny goramak we ýurdumyzy bu kyn ýagdaýdan dikeltmek üçin bagyşlanar" -diýdi Milli lider bu ýörelgä eýerip, öňdäki meseleleriň çözülmegine, ilkinji nobatda, milli raýdaşlygy, raýat agzybirligini we syýasy durnuklylygy üpjün etmekde aýratyn ähmiýet berdi. Maksatly syýasatynyň netijesinde jemgyýetde agzybirlik we durnuklylyk ýola goýuldy, döwletiň geljekki ösüşi üçin berk binýatlar döredildi Bu ösüş strategiýasynyň ilkinji möhüm netijelerinden biri 1994-nji ýylyň sentýabr aýynda gol çekilen "Asyryň şertnamasy" boldy. Azerbaýjanyň energiýa syýasatynda täze tapgyra eýe bolan bu resminama ýurduň halkara ykdysady gatnaşyklar ulgamyna goşulyşmagyny çaltlaşdyrdy. Ondan soňky ýyllarda, Haýdar Aliýewiň başlangyjy we ýolbaşçylygynda Baku-Tbilisi-Jeýhan nebit geçirijisi we Baku-Tbilisi-Erzurum gaz geçirijisi ýaly dünýäde möhüm energiýa taslamalarynyň düýbi tutuldy. Bu üstünlikli strategiýa, täze döwürde Prezident Ylham Alyýew tarapyndan işlenip düzüldi. Onuň ýolbaşçylygy bilen Baku-Tbilisi-Kars demir ýol taslamasy, şeýle hem Azerbaýjan gazyny Europeanewropa bazarlaryna eltýän Günorta Gaz Koridory durmuşa geçirildi. Şeýlelikde, Azerbaýjan sebitiň möhüm energiýa we transport merkezleriniň birine öwrüldi we halkara abraýyny berkitdi 1995-nji ýylyň Sanjar aýynda garaşsyz Azerbaýjanyň taryhynda iň möhüm wakalardan biri bolup geçdi - demokratik, hukuk we dünýewi döwlet hökmünde ýurdumyzyň ösmegi üçin esas bolan ilkinji milli konstitusiýa kabul edildi. Şol bir wagtyň özünde, uly göwrümli özgertmeleri amala aşyrmak üçin zerur kadalaşdyryjy-hukuk binýadyny döretmek ugrunda möhüm ädimler ädildi. Bularyň hemmesi Milli azat ediş gününiň diňe bir syýasy krizisden çykyş nokady bolman, eýsem bulam-bujarlykdan, anarhiýadan, özbaşdaklykdan we bölünişik howpundan azat bolan Azerbaýjanyň durnuklylyk, howpsuzlyk we durnukly ösüş ýoluna barýan taryhy tapgyrynyň başlangyjydygyny görkezýär. Bu gün hakykatdanam döwletimiziň we halkymyzyň ykbalyny üýtgedýän möhüm senedir Azerbaýjanyň garaşsyz döwlet hökmünde güýçlenmegini üpjün eden we iň kyn synaglardan üstünlikli çykan milli lider Heýdar Alyýew halas ediji we esaslandyryjy lider hökmünde ýurduň taryhynda aýratyn orun tutýar. Hiç hili ulaltmazdan, häzirki garaşsyz Azerbaýjanyň Haýdar Alyýewiň syýasy zehininiň we döwletçilik pelsepesiniň netijesi bolan ajaýyp eserdigini aýdyp bolar. Bu beýik işiň düýbüni tutan güni 15-nji iýunda - Milli azat ediş güni bolup, ol taryhymyzyň iň şöhratly sahypalarynyň biri hasaplanýar Beýik Lideriň azerbaýjan halkyna we döwletliligine görkezen ajaýyp hyzmatlaryndan biri, ýurduň geljegini ygtybarly ellere berip biljek syýasy mirasdüşeri taýýarlamakdy. Özüniň kesgitlän ösüş strategiýasyny üstünlikli dowam etdiren Prezident Ylham Alyýewiň ýolbaşçylygynda Azerbaýjan çalt ösüş ýolunda ynamly öňe barýar, halkara gatnaşyklar ulgamyndaky ornuny hasam güýçlendirýär we milli bähbitlerini aýgytly goraýar. Häzirki wagtda Azerbaýjan garaşsyz syýasaty ýöredýän, sözleri bar we prinsipial pozisiýasy bilen tapawutlanýan güýçli döwlet hökmünde ykrar edildi Soňky ýyllarda Heýdar Alyýewiň pikirleri esasynda biziň ýurdumyz möhüm üstünlikler gazandy we halkymyzyň köp ýyl bäri arzuw edip gelýän maksatlary hakykata öwrüldi. Häzirki Azerbaýjan, Milli Lideriň görşi ýaly, territorial bitewiligini we özygtyýarlylygyny doly üpjün eden erkin, garaşsyz, güýçli döwlet. Azerbaýjanyň medaragly Güýçleri häzirki zaman tehniki enjamlary we söweş tälimleri taýdan köp ýurduň ýaragly güýçlerinden öňe geçip, dünýäniň iň güýçli goşunlarynyň hataryndadyr. Hususan-da, 2020-nji ýyldaky Watançylyk urşunda görkezilen hünär ussatlygy we Şuşa operasiýasy ýaly harby taryhda möhüm orny eýeleýän üstünlikli amallar dünýäniň dürli ýurtlarynyň harby bilim edaralarynda öwrenilen mysallara öwrüldi Watançylyk urşundaky taryhy ýeňiş sebitde düýbünden täze geosyýasy hakykatlary döretdi. Häzirki wagtda halkara jemgyýetçiligi, aýry-aýry döwletler we täsirli syýasy merkezler bu hakykatlary kabul edýärler we olar bilen hasaplaşýarlar. Azerbaýjan eýýäm uruşdan soňky döwrüň esasy inisiatory we gün tertibini düzýän ýurt hökmünde çykyş edýär Prezident Ylham Alyýewiň ýolbaşçylygynda basyp alyşdan boşadylan sebitlerde geçirilen giň gerimli dikeldiş we dikeldiş işleri hem bu syýasatyň möhüm bölegidir. Döwrebap infrastruktura taslamalaryna goşmaça, bu ýerlerde ilatly nokatlar we durmuş desgalary gurulýar we täze ýaşaýyş jaý toplumlarynyň düýbi tutulýar. Müňlerçe maşgala eýýäm öz topraklaryna gaýdyp geldi we ýakyn ýyllarda on müňlerçe adamyň azat edilen ýerlere göçürilmegine garaşylýar Garabagda we Gündogar Zangezurda geçirilen ajaýyp gurluşyk işleri, sebiti täzeden dikeltmek we durmuşy dikeltmek Haýdar Aliýew tarapyndan kesgitlenen döwletlilik, ösüş strategiýasy we milli bähbitler ýörelgeleriniň şu günki üstünlikleriň esasyny düzýändigini ýene bir gezek görkezýär. Azerbaýjanyň şu günki güýji we geljege ynamly ädim şol berk binýatlara esaslanýar Azerbaýjanyň halky Günorta Kawkazyň öňdebaryjy döwleti hökmünde biziň ýurdumyzyň ýakyn wagtda täze üstünliklere ýetjekdigine we halkara abraýyny we syýasy-ykdysady kuwwatyny has-da ýokarlandyrjakdygyna uly ynam bilen ynanýar. Bu ynamyň esasy, Azerbaýjanyň güýçli döwletçilik däpleri, maksatly syýasat we ýurda ýolbaşçylyk edýän tutanýerli liderdir. Prezident Ylham Alyýewiň syýasy erkini, prinsipial pozisiýasyny we milli bähbitlerini goramak üçin görkezen yzygiderli işjeňligi, döwletimiziň ösüşini üpjün edýän esasy faktorlardan biridir. Döwletimiziň ýolbaşçysy elmydama halkyň we ýurduň bähbitlerini tutanýerlilik, gaýduwsyzlyk we ýörelge bilen goraýar Theyllaryň dowamynda Heýdar Alyýewiň Azerbaýjanyň taryhynda tutýan orny we roly has aýdyňlaşýar, döwletçilik pelsepesiniň beýikligi we syýasy mirasynyň ähmiýeti has çuňňur düşünilýär. Beýik Lideriň ýurdumyzyň garaşsyzlygyny goramak, döwletliligi berkitmek we ösüş strategiýasyny kesgitlemek ugrundaky işleri wagt synagyndan geçdi we taryhy ähmiýetini ýene bir gezek tassyklady. Azerbaýjanyň abraýly halky, Milli Lideriň döwletimize we milletimize deňsiz-taýsyz hyzmatlaryny ýokary hormat we minnetdarlyk bilen hemişe ýada salýar. Halkyna beren durnuklylyk, howpsuzlyk, ösüş we döwletlilik däpleri häzirki wagtda Azerbaýjanyň üstünlikleriniň esasy sütünlerinden biri bolmagynda galýar Häzirki Azerbaýjan, Haýdar Alyýew tarapyndan kesgitlenen strategiki ugur esasynda ösüş ýoluny dowam etdirýär. Häzirki wagtda Milli lideriň we döwletçilik mekdebiniň ideýalary Prezident Ylham Alyýewiň ýolbaşçylygynda üstünlikli ýaşap, ýurdumyzy täze üstünliklere, uly üstünliklere we taryhy ýeňişlere alyp barýar. Azerbaýjanyň gazanan üstünlikleri, halkara pozisiýasyny berkitmek, täsiriň we güýjüň artmagy Heýdar Alyýewiň syýasy mirasynyň ýaşaýşynyň we öňdengörüjiliginiň aýdyň beýany hasaplanýar Milli azatlyk bilen başlanan we şu gün oryeňiş ýyl ýazgysy bilen dowam edýän ösüş ýoly, Haýdar Alyýewiň pikirleriniň Azerbaýjanyň geljegini açyp görkezýän we ýurdumyzy täze belentliklere alyp barýan ygtybarly ýol kartasydygyny görkezýär. Azerbaýjanyň halky, öz döwletine we prezidentine ynanmak arkaly has uly üstünlikleriň gazanyljakdygyna ynanýar 2026 © AZERTAC. Awtorlyk hukugy goralandyr. Maglumatyň ulanylyşy giperlink bilen görkezilmelidir

Kaynak: azertag.az

Diğer Haberler