Milli bilim ministri Tekin Bütindünýä bilim forumynda çykyş etdi: "Gazadaky çagalar bilimiň asyl maksadyny ýada salýar"

Angliýanyň paýtagty London Bütindünýä bilim forumynyň çäginde möhüm ýygnak geçirdi. Milli bilim ministri Yusufusuf Tekin, "Geljegiň başarnyklaryna täzeden baha bermek: emeli intellekt döwründe baha beriş ulgamlaryny nädip täzeden düzüp bolar?" Forumyň çäginde guralan. Sessiýada çykyş etdi Türkiye, beýleki ýurtlar ýaly bilim ulgamynda emeli intellektiň ulanylmagy bilen baglanyşykly bilim ulgamynda düýpli üýtgeşmeler girizendigini mälim eden Tekin: Geljekdäki başarnyklary sanly başarnyklary, meseleleri çözmegi, tankydy pikirlenmegi we öndürijiligi, şeýle hem adam hukuklaryna, şahsy durmuşyň eldegrilmesizligine, demokratik medeniýete, parahatçylykda ýaşamak islegine we jogapkärçilik etosyna hormat goýmagy öz içine alýan giň ugur hökmünde kesgitledi. Ministr Tekin: "Türkiye asyrynyň bilim modeli diýip atlandyrýan bu üýtgeşmelerimizde, bilimi adalaty berkitmeli jogapkärçilik ugry hökmünde kesgitledik" -diýdi. Türkiýedäki bilim syýasatynda bolup geçýän üýtgeşmeleri aýtdy Ageaşa zerur bolan adam profiliniň diňe tehnologiýany ulanyp bilýän şahsyýet bolmakdan başga ýerde ýerleşmelidigi aýdyldy. Bu şahsyýetiň, adamzadyň bähbidi üçin bar bolan mümkinçilikleri dolandyryp bilýän, hukuklary berjaý edip, adalat duýgusyny gorap bilýän we başgalaryň kanunlaryny özüne mahsus hasaplaýan adam bolmalydygy bellenildi. Sanly döwürde şahsy durmuşyň eldegrilmesizligi meselesiniň diňe maglumat howpsuzlygy meselesine çenli azaldylmajakdygyny belläp, Tekin emeli intellekt bilen goldanýan ölçeg gurallarynyň adalatly, aç-açan, eşidilýän we medeni taýdan duýgur görnüşde täzeden işlenmelidigini öňe sürdi Tekin çagalara bilim bermekde ulanylýan sanly ulgamlar tarapyndan döredilen maglumatlar binýadynyň töwekgelçilikleri we olaryň şahsy durmuşyň eldegrilmesizligi barada durup geçip, Tekin: "Emeli intellekt eýýamynda bu çemeleşmäniň iň duýgur mowzuklaryndan biri çagalarymyzyň şahsy durmuşynyň eldegrilmesizligi hukugydyr. Bilimde ulanylýan sanly ulgamlar çagalarymyzyň öwreniş endikleri, gyzyklanmalary, güýçleri we gowşak taraplary barada köp maglumatlary döredýär, bu maglumatlar dogry dolandyrylanda, okuwçylaryň ösüşini güýçlendirýär we peýdalanýar. çaganyň şahsy ýerini daraldýar, ony çagalygyndan sanly profiller bilen çäklendirýär, özlerini alyp barşyna göze görünmeýän çynlakaý töwekgelçilik döreýär. " Ol: Bu ölçeg ulgamlarynyň çagalary ýaş wagtynda dar galyplara gysýan mehanizmlere öwrülmeli däldigi, her bir okuwçynyň mümkinçiliklerini görýän ýol görkezmesi üçin esas döretmelidigi nygtaldy. Tekin: "Şahsy durmuşyň eldegrilmesizligi çaganyň içki dünýäsini goramak, ýalňyşlyklar etmek, gaýtadan synanyşmak, özüni açmak we şahsyýetini erkin döretmek hukugydyr. Bilim ulgamlary çagalarymyzy algoritm obýektine öwürmeli däldir. Çagalarymyzyň aňy, duýgulary, zähmeti we geljegi gözegçiliksiz tehnologiki ulgamlaryň çig maglumatlaryna öwrülmeli däldir. Bu duýgurlyk esasy adam hukuklary babatynda deň derejede güýje girýär." Emeli intellekt bilen goldanýan ölçeg gurallarynyň adalatly, aç-açan, auditor we medeni taýdan duýgur görnüşde täzeden işlenmelidigini aýdan Tekin: "Dil, medeniýet, geografiýa, sosial-ykdysady mümkinçilikler ýa-da sanly elýeterlilik sebäpli hiç bir çagany oňaýsyz ýagdaýa salmaly däl." Ölçeg ulgamlary çagalarymyzy bellän mehanizmlere öwrülmeli däldir we her bir okuwçynyň ösüşini göz öňünde tutmalydyr Has adalatly, asuda we mynasyp dünýä gurmak üçin bilim ulgamlary; Parahatçylyga, adalata, şahsy durmuşyň eldegrilmesizligine we adam hukuklaryna esaslanýan düşünişmek bilen güýçlendirilmelidigi aýdyldy. Ynsan gymmatlyklarynyň biliminiň, emeli intellektiň bilime we okuw proseslerine goşulmagy ýaly dünýäniň geljegi üçin möhümdigi mälim edildi. Tekin adamzat üçin bilimiň manysyna ünsi çekip: "Häzirki wagtda tehnologiki mümkinçilikleriň ösmegi bilen adam hukuklarynyň bozulmagy, uruşlar, dawa-jenjeller we çagalaryň ýaşamak hukugyna howp salýan agyry hasam çuňlaşýar. "Gazada, söweş zolaklarynda, migrasiýa ýollarynda we agyr garyplyk döwründe bilim almak hukugyndan mahrum edilen çagalar bilimiň esasy maksadyny ýene bir gezek ýatladýar" Sessiýanyň dowamynda global krizisiň gyzgyn wakalary zalda ýaňlandy. Ministr Tekin duşuşygyň dowamynda Ysraýylyň halkara suwlarynda ýüzýän Global Sumud flotuna hüjüm edendigi baradaky habaryň telefonlara gelendigini aýtdy. Bilim bilen adam hukuklarynyň arasyndaky gatnaşyklary möhüm derejä çykardy we çykyşyny şu sözler bilen jemledi: "Bu barada gürleşýän wagtymyz, telefonlarymyzdaky habarlara görä Ysraýyl halkara suwlarynda Global Sumud flotuna hüjüm etdi. Bilim ulgamlary bilen dünýäde parahatçylygy we adam hukuklaryny agdyklyk edip bilmesek, edýän işimiziň manysy ýok. Bilimiň esasy maksady dünýäni hemmämiziň ýaşap boljak ýerimize öwürmek" Çeşme: Anadolu gullugy