Metamodern şäher pelsepesiniň paýtagty

"Aslynda ... dünýä şeýle kiçijik bir oba öwrüldi welin, nirede ýaşasaňyzam, ýaşasaňyzam, hemişe ýanyňyzda zatlar bolýar" Bu pikiri ýazanymda, şäher ösüş forumynyň Bakuwda geçirilmegine garaşylmady Hawa, nirede, haýsy şäherde ýaşaýandygyňyzyň ähmiýeti ýok: ýöräniňizde zatlar bolýar Moreöne ýene bir zat bar, siz çäräniň merkezi. Bütin dünýäni bu merkeze jemleýärsiňiz. Şäher ösüş forumy Bakuwy başga bir global wakanyň merkezine öwürdi Dogrymy aýtsam, jikme-jikliklere girmek islämok we daşary ýurt sözleri we ajaýyp sözlemler bilen ýazmak islämok. Simpleönekeý dilde ýazmak isleýärin Aslynda men hem şol bir pikirde: "Şäherler forumy" diýilse has takyk bolar. Her niçigem bolsa, "Forum" diýerin Meşhur fransuz ýazyjysy Bernard Verber: "Aslynda taryh şäherleriň taryhy" diýdi Belki, dünýädäki ilkinji şäherler esasan ştatlar ýaly, şäherler ýaly ştatlar döredilendir. Gadymy ellin medeniýetini alyň: şäher-döwlet görnüşinde ösdi. Gresiýanyň ilkinji şäheri gurlaly bäri takmynan 6000 ýyl geçdi, emma häzirki wagtda-da aýry-aýry şäher ştatlary saklanýar. Tigr we upewfrat derýalarynyň arasyndaky wagtyň we siwilizasiýanyň uzaklygyna seredeniňde, Gadymy Mesopotamiýada döredilen Urukdan häzirki Singapuryň ilkinji şäher döwleti bolan adamzadyň tutuş taryhy janlanýar. Bu, elbetde, ilki bilen adamzat medeniýetiniň taryhydyr. Şol bir wagtyň özünde, binagärligiň ösüşiniň taryhydyr Adamlar uruş başlaly bäri şäherler iň köp ejir çekdi. Adamzat taryhynda takmynan 5 müň ýyl bäri uruşlar bolýar. Her gezek şäherlere has köp zyýan ýetýärdi. Sebäbi esasy harby operasiýa esasan şäherleriň üstünde, şäherlerde geçirildi. Şonuň üçin has gadymy taryhy gadymy şäherleriň hemmesinde bir gala bar. Has dogrusy, şäher gala ýaly guruldy. Häzirki döwürdäki söweşler şäherleri hasam nyşana alýar. Russiýa-Ukraina söweşini, şeýle hem ABŞ-Ysraýyl tandeminiň Eýrana garşy alyp barýan harby hereketlerini alyň. Bäsdeşler biri-biriniň şäherlerini nyşana alýarlar Şeýle-de bolsa, näçe geň görünse-de, şäherleriň weýran bolmagy we ýakylmagy olary täze binagärlik stilinde täzeden gurmaga mümkinçilik boldy. Uruş her asyrda we hatda häzirki zaman binagärçiligi we şäher gurluşygy üçin täze ugurlar açdy. Bu urşuň gowy zatdygyny aňlatmaýar, diňe adamlaryň şäher medeniýetine ygrarlylygynyň subutnamasydyr Miladydan öňki 494-nji ýylda Darýus Halikarnassus bilen Efesiň (häzirki Bodrum bilen Izmiriň arasynda), häzirki wagtda Türkiýäniň Aýdin welaýatynda ýerleşýän gadymy Miletus şäherini ýykdy. Inhabitantsaşaýjylar şäheriň durkuny täzelemegi binagär aýlawyna tabşyrdylar. Gippodrom muny "şowly pursat" hökmünde görüp, akropolyň merkezinde, ondan düşýän 12 şöhle bilen deň derejede bölünen "ideal" şäher gurup başlady Singaporea-da Singapur XIX asyrda Iňlisleriň port şäheri hökmünde döredilen hem bolsa, 20-nji asyrda in -ener-tälimçi premýer-ministr Li Kuan ewew ony "kompýuter şäheri" düşünjesi bilen döretdi. Bu taryhdaky ilkinji "kompýuter ýagdaýy". Li Kuan ewew: "Singapurlylar ullakan kompýuteriň, Singapur Respublikasynyň elektron çipleri" -diýdi Şeýlelik bilen, "akylly şäher" we "akylly oba" ideýasy bir gijede dünýäde peýda bolmady, bu binagärlik pikiri, iň gadymy döwürlerden başlap häzirki güne ýeten taryhy-filosofiki hadysadyr. Bu häzirki wagtda metamodern şäher stili Häzirki wagtda Azerbaýjan Garabagda we Gündogar Zangezurda bu hadysanyň wizual mysallaryny döredýär. Basyp alyş döwründe weýran edilen şäherler, şäherler we obalar iň döwrebap binagärlik we amatly ýaşaýyş derejesine laýyklykda täzeden gurulýar. Iň täze tehnologiýalar ulanylýar Bilýärsiňizmi, adam üçin esasy zat diňe haýsy şäherde ýaşaýandygy däl, eýsem bir şäherde nähili ýaşaýandygydyr Örän şäherleşme - uly megapolisleriň döredilmegi adamzadyň öňünde durýan iň çynlakaý meseleleriň biridir. Adamlar uly şäherleri isleýärler, ýöne bu şäherlerde rahatlyk tapmak aňsat däl. Şäherleşme umuman global tendensiýa bolsa-da, dünýäniň iň köp ilatly şäherleri Gündogarda: Tokio, Deli, Şanhaý, Jakarta, Dakka, Mumbay we ş.m Ok, Azerbaýjanda beýle uly şäher ýok, iň ulusy Baku we ilaty Hytaýyň welaýat şäherlerinden az. Şeýle-de bolsa, Baku diňe bir Azerbaýjanyň öz welaýatynyň ilatyny däl, eýsem magnit ýaly dünýäniň çar künjeginden gelen migrantlary hem özüne çekýän şeýle geografiki ýerde ýerleşýär Bu hem artykmaçlyk, hem-de Bakuwyň synagy. Bu diňe Bakuwyň synagy däl, hemmelerde bolýar gelýär Şu gün Bakuwda açylan Forum edil şu global synag soraglary ýaly düzüldi Esasy soraglar iki: Birinjiden, haýsy şäherde ýaşamak isleýäris? Ikinjiden, biz nädip şäherde ýaşamak isleýäris? Şu günki forumyň esasy maksady bu soraglara jogap tapmak. Howpsuz, dowamly we amatly şäher gurşawyny nädip döretmelidigini ara alyp maslahatlaşýar. Bu diňe bir forum däl, Bakuwyň - Azerbaýjanyň dünýäni başga bir nukdaýnazardan tanatmagy Hawa, şäheri tanaýan adamlar - işleriniň ussatlary - dünýäniň çar künjeginden geldiler. Öňümizdäki birnäçe günüň içinde Baku höwes bilen we üstünlikli şäher filosofiýasynyň paýtagty roluny ýerine ýetirer diýip pikir edýärin. Bakuw köpden bäri döredijilikli pikirleriň global şäheridir. Bu gezek Baku özi we şuňa meňzeş şäherler hakda gürleşýär Iterazyjy-publisist, abraýly journalisturnalist Bahaddin Hazi Sila tanalmaýar - Surat NATO garşy protest: 20 adam tussag edildi "Euronews" Bakuwda WUF13 hakda material taýýarlady Usyk-Werhoeven söweşi: ajaýyp mukdarda aýlyk haklary Bu ugurda täze döwlet standartlary kabul edildi Bakuwdaky uly wakada gyzykly pursatlar: Elnur we Aýseliň ýatdan çykmajak dueti - Wideo Günüň goroskopy: maksatlaryňyzy takyk kesgitläň! "Men ýaşamok, gyzymyň toýundan soň sütem edýärin ..." - Halk suratkeşi Durnuksyz howa şu senä çenli dowam eder - Çaklama Etiň bahasy 39 manata çenli ýokarlandy - munuň sebäbi Bilim ministrligi karar berdi: 17-nji maý, ekzamen tabşyranlaryň dykgatyna! Çaga goldaw bermegiň tarapdary, bu hemmesi! Kılyçdarogluna 2 million zarba: Başlyk bolansoň Respublikan halk partiýasy bölünýär - CHP-ni çalyşmak üçin täze partiýa döredilýär