Magdançylyk we geologiýa pudaklarynda sanly tehnologiýalary giňden ornaşdyrmak çäreleri gözden geçirildi

Magdançylyk we geologiýa pudagy ýurduň ykdysadyýetinde möhüm rol oýnaýar. 2025-nji ýylda bu pudakdaky kärhanalar senagat önümçiliginiň 20 göterimini emele getirdi we býudjet girdejisinden 118,5 trillion UZS girdeji gazandy Şonuň üçin pudagyň tehnologiki özgerişlik meselelerini çözmek, önümçiligiň we zähmet çeşmeleriniň tygşytly ulanylmagyny üpjün etmek we häzirki zaman sanly çözgütleriň kabul edilmegini giňeltmek ykdysady howpsuzlygy güýçlendirmek, maýa goýumlaryny çekmek we tebigy baýlyklaryň tygşytly ulanylmagyny üpjün etmek üçin strategiki taýdan möhümdir Durnukly ösüş we sanly geologiýa düşünjeleri dünýäde ösmegini dowam etdirýär. Özbegistanda-da tagalla edildi. Hususan-da, iri magdan kärhanalary 2025-nji ýylda amal çykdajylaryny 7,3 trillion UZS azaldy, önümçilik çykdajylary bolsa 9,1 göterim azaldy Geomonitoring maglumat ulgamy girizildi we 2000-den gowrak mineral ýataklary baradaky maglumatlar sanlaşdyryldy Geljekki bäş ýylda ätiýaçlyklary 879 tonna altyn, 510 tonna kümüş we 676,000 tonna mis artdyrmak boýunça tagallalaryň edilýändigi bellenildi Emeli intellekt tehnologiýalary geologiki maglumatlary çalt seljermäge, mineral ýataklaryny çaklamaga, ätiýaçlyklara takyk baha bermäge we buraw netijeliligini ýokarlandyrmaga mümkinçilik berýär. Bu maksat bilen, AI esasly çözgütler geologiki gözleg işleriniň ähli tapgyrlarynda girizilmegi meýilleşdirilýär Prezident, pudagyň tehnologiki üýtgemelerini täze derejä çykarmagyň we önümçilik proseslerini dolandyrmak we seljermek üçin emeli-intellektual ulgamy döretmegiň zerurdygyny aýtdy Magdan we geologiýa pudagy kartalar, geologiki gözleg netijeleri, buraw maglumatlary, laboratoriýa derňewleri we önümçilik görkezijileri ýaly köp mukdarda maglumat döredýär. Bu maglumatlary bitewi elektron maglumat bazasyna jemlemek we 3D modelirleme arkaly çalt gözleg we derňew geçirmek arkaly täze mineral ýataklaryny tapmak mümkinçiligi ep-esli artyp biler Munuň önümçilik çykdajylaryny 10 göterim azaldyp, täze goýumlary kesgitlemek üçin zerur wagty iki esse azaldyp, maýa goýum teklipleriniň sanyny dört esse artdyrjakdygy bellenildi Tanyşdyryş dabarasynda 2030-njy ýyla çenli geologiýa we dag-magdan pudagyna 30 milliard dollar maýa goýum çekmek meýilnamalary hem beýan edildi. Bu maksada ýetmek, ilkinji nobatda, maýa goýujylaryň talaplaryna laýyk gelýän ýokary hilli, ygtybarly sanly maglumatlar binýadyny döretmegi talap eder Şunuň bilen baglylykda Milli geologiki maglumatlar binýadyny döretmek barada teklip hödürlendi. Bu inisiatiwanyň çäginde Tehnologiki Üýtgeşmeler Merkezi dörediler we bar bolan 36,000-den gowrak hasabat we başlangyç maglumatlar sanlaşdyrylar. Netijede, geologiki maglumatlary öndürmegiň hili we tizligi iki esse artar we depozit modelleri we ätiýaçlyk bahalandyrmasy iki esse tizlener 2026-njy we 2030-njy ýyllar aralygynda dag-magdan, metallurgiýa we gaýtadan işleýän pudaklaryň alty sany kärhanasynda emeli intellekt we sanly tehnologiýalary ornaşdyrmak üçin 44 taslamany durmuşa geçirmek meýilnamalary hödürlendi: Navoi dag-magdançylyk kompaniýasy, Almalyk dag-magdançylyk kompaniýasy we paýdarlar jemgyýeti Navoiuran, Uzmetkombinat, Özbegistan Tehnologiýa Metallary Bu taslamalar bäş esasy ugry öz içine alýar: önümçilik proseslerini awtomatlaşdyrmak, korporatiw dolandyryşy sanlaşdyrmak, emeli intellekt tehnologiýalaryny ornaşdyrmak, zähmet we senagat howpsuzlygyny ýokarlandyrmak we geologiki gözleg işleriniň sanly üýtgemegi Bu taslamalaryň durmuşa geçirilmegi amaly netijeliligi 7 göterim ýokarlandyrar, enjamlaryň we enjamlaryň ygtybarlylygyny 20 göterim ýokarlandyrar we energiýa netijeliligini 8 göterim ýokarlandyrar diýlip garaşylýar. Adam faktorlary bilen baglanyşykly ýalňyşlyklar we töwekgelçilikler hem 15 göterim azalar diýlip çaklanylýar Bu çözgütleriň patentlenmelidigi bellenildi Jogapkär işgärlere dag-magdan kärhanalary üçin iş meýilnamalaryny düzmekde önümçilik we zähmet çeşmeleriniň netijeliligini ýokarlandyrmak we tehnologiýa we emeli intellekt taslamalary üçin aýratyn meýilnamalary tassyklamak tabşyryldy