Geňeşçi: Balykçylyk we suw hojalygy boýunça döwlet maksatnamasy maýa goýumlary üçin täze mümkinçilikleri açýar - SÖVIGI

Azerbaýjanyň nebit däl pudagyny ösdürmek ugrunda durmuşa geçirilýän çäreleriň arasynda oba hojalygynyň, balykçylygyň we suw hojalygynyň giňelmegi möhüm orny eýeleýär. Bu maksat bilen, Azerbaýjan Respublikasynyň Prezidentiniň 2026-njy ýylyň 25-nji maýynda çykaran karary bilen tassyklanan "Azerbaýjan Respublikasynda oba hojalygy, balykçylyk we suw hojalygy önümlerini öndürmek we gaýtadan işlemek sebitlerini ösdürmek boýunça döwlet maksatnamasy" pudagyň mümkinçiliklerinden has netijeli peýdalanmagy, maýa goýumlaryny artdyrmagy, häzirki zaman tehnologiýalaryny ulanmagy we azyk howpsuzlygyny berkitmegi göz öňünde tutýar Ykdysadyýetçi-hünärmen, Kiçi we Orta Iş Guramasynyň (KOBIA) Geňeşiniň başlygynyň geňeşçisi Zaur Gardaşow AZERTAC-yň Döwlet maksatnamasynyň maksatlary, garaşylýan netijeler we pudagyň ösüş perspektiwalary baradaky soraglaryna jogap berdi. Ine, söhbetdeşlik: Döwlet maksatnamasynyň tebigaty we Azerbaýjanda nebit däl pudagy, esasanam oba hojalygyny, balyk hojalygyny we suw hojalygyny ösdürmek üçin bar bolan kanuny esaslar barada näme aýdyp bilersiňiz? Azerbaýjanda nebit däl pudagyň ösüşi döwlet syýasatynyň esasy ileri tutulýan ugurlaryndan biridir. Bu nukdaýnazardan, ýurduň azyk howpsuzlygyny üpjün etmek, sebitlerde iş üpjünçiligini ýokarlandyrmak we eksport mümkinçiligini giňeltmek meselesinde oba hojalygynyň, balykçylyk we suw hojalygynyň ösdürilmegi aýratyn ähmiýete eýe. Bu maksat bilen taýýarlanan "2026-2030-njy ýyllar üçin Azerbaýjan Respublikasynda oba hojalygy, balykçylyk we suw hojalygy önümlerini öndürmek we gaýtadan işlemek boýunça döwlet maksatnamasy" ýurduň oba hojalygyndaky ösüşiň täze tapgyrynyň esasy strategiki resminamalarynyň biri hasaplanýar Azerbaýjanyň baý suw baýlyklary, Hazar deňzine çykmagy we amatly howa şertleri balykçylyk we suw hojalygy pudagy üçin giň mümkinçilikleri döredýän hem bolsa, bu mümkinçilik doly ulanylmaýar. Munuň esasy sebäplerinden biri, bu ugurda köp ýyl bäri bar bolan aşa kadalaşdyryjy mehanizmler we administratiw päsgelçiliklerdir. Düzgünnamanyň netijesinde täze kärhanalary döretmek kyn boldy, esasanam kiçi we orta kärhanalaryň bu pudaga girişi çäkli boldy. Netijede, tebigy baýlyklary ulanmak mümkinçilikleri çäkli mukdarda fermalaryň arasynda jemlenýär we bäsdeşlik we innowasiýa pes ösýär Azerbaýjanda balykçylyk we suw hojalygy pudagyny kanuny taýdan düzgünleşdirmek esasan Azerbaýjan Respublikasynyň "Balyk tutmak barada" kanuny esasynda amala aşyrylýar. Bu kanun, balykçylyk we suw bioresurslaryny ulanmak boýunça döwletiň alyp barýan syýasatynyň esasy ýörelgelerini, tebigy baýlyklary goramak we netijeli peýdalanmak mehanizmlerini kesgitleýär. Mundan başga-da, 2017-nji ýylda "Suw hojalygyny durmuşa geçirmek düzgüniniň" tassyklanmagy, suw hojalygyny guramak we durmuşa geçirmek üçin möhüm kadalaşdyryjy binýady emele getirdi. Şeýle-de bolsa, soňky ýyllaryň tejribesi, bar bolan kadalaşdyryjy-hukuk binýadynyň durmuşa geçirilmegi, esasanam kiçi we orta telekeçiler pudagyna girmek, suw desgalaryny ulanmak we maýa goýum taslamalaryny durmuşa geçirmek babatynda käbir administratiw we institusional päsgelçilikleriň dowam edýändigini görkezýär, islenýän netijeler doly gazanylmady "Azerbaýjan Respublikasynda oba hojalygy, balykçylyk we suw hojalygy önümlerini öndürmek we gaýtadan işlemek boýunça 2026-2030-njy ýyllar üçin Döwlet maksatnamasynyň" esasy maksatlary we strategiki maksatlary haýsylar? 2026-2030-njy ýyllar üçin Döwlet maksatnamasynyň esasy maksady oba hojalygynyň, balykçylyk we suw hojalygynyň durnukly ösüşini üpjün etmek, öndürijiligi ýokarlandyrmak, täze maýa goýumlaryny çekmek we häzirki zaman tehnologiýalarynyň ulanylyşyny giňeltmek. Maksatnamanyň çäginde aşakdaky strategiki maksatlary durmuşa geçirmek meýilleşdirilýär: Balyk we suw hojalygy önümleriniň önümçiligini birnäçe gezek artdyrmak; Foodurduň azyk howpsuzlygyny güýçlendirmek; Balyk önümlerine importa garaşlylygy azaltmak; Bu pudaga kiçi we orta telekeçileriň gatnaşmagy; Ylmy gözlegleri we innowasiýa çärelerini güýçlendirmek; Täze iş ýerleri döretmek we sebitleriň ösüşine goldaw bermek Bu maksatlara ýetmek üçin kanuny we institusional mehanizmleri gowulandyrmak, kadalaşdyryjy amallary ýönekeýleşdirmek, telekeçiler üçin çeşmelere elýeterliligi giňeltmek we maýa goýum gurşawyny gowulandyrmak esasy ileri tutulýan ugurlaryň biri hökmünde kesgitlenildi. Döwlet Maksatnamanyň üstünlikli durmuşa geçirilmeginde Oba hojalygy ministrliginiň garamagynda işleýän Balykçylyk we suw hojalygy merkezi aýratyn rol oýnar. Merkez döwlet syýasatyny durmuşa geçirmek, pudagyň ösüş strategiýasyny utgaşdyrmak, maýa goýumlaryny höweslendirmek, telekeçileri goldamak, ylmy we tehniki täzelikleri ulanmak we suw hojalygyny ösdürmek ugrunda möhüm wezipeleri ýerine ýetirer Merkeziň işiniň netijesinde telekeçileriň çeşmelerden peýdalanmagyna, döwlet goldaw mehanizmlerini kämilleşdirmegine, täze tehnologiýalaryň ornaşdyrylmagyny çaltlaşdyrmagyna we pudagyň institusional ösüşini üpjün etmegine garaşylýar. Balykçylyk we suw hojalygy merkezi, bu ugurda köp ýyl bäri bar bolan meseleleri çözmekde, döwlet we hususy pudaklaryň arasyndaky hyzmatdaşlygy pugtalandyrmakda we kesgitlenen strategiki maksatlary durmuşa geçirmekde esasy utgaşdyryjy guramalaryň biri bolup biler Azerbaýjanyň balykçylyk we suw hojalygy, halkara tejribesi we innowasiýa tehnologiýalary pudagynyň häzirki potensialy pudagyň geljekdäki ösüşi üçin nähili mümkinçilikleri döredýär? Azerbaýjanyň balykçylyk we suw hojalygy pudagyndaky ägirt uly tebigy baýlyklary, amatly geografiki ýagdaýy we häzirki zaman tehnologiýalaryny ulanmak mümkinçilikleri pudagyň geljekki ösüşi üçin möhüm esas döredýär. Balykçylyk we suw hojalygyny ösdürmek boýunça Döwlet maksatnamasynda göz öňünde tutulan çäreleriň netijeli durmuşa geçirilmegi, esasan, merkeziň ylmy, guramaçylyk we usulyýet potensialyna, şeýle hem telekeçiler, ylmy guramalar we halkara hyzmatdaşlar bilen döredjek hyzmatdaşlyk mehanizmlerine bagly bolar Balykçylyk we suw hojalygy Azerbaýjanyň ykdysadyýetiniň iň geljegi uly ugurlaryndan biridir. Balyk önümleri ilata ýokary hilli we elýeterli belok bilen üpjün etmekde möhüm rol oýnaýar. Balyk dünýäde iň amatly we tygşytly belok çeşmelerinden biri hasaplanýar. Azerbaýjanda Hazar deňziniň kenarýaka sebitleri bar. Bu ýerleriň belli bir böleginiň deňiz suw hojalygy üçin bölünip berilmegi we häzirki zaman tohumçylyk fermalarynyň döredilmegi 2030-njy ýylda kesgitlenen önümçilik maksatlaryna ýetmekde möhüm goşant goşup biler Mundan başga-da, içerki suw howdanlary, köller we suw howdanlary hem ekerançylyk fermalaryny ösdürmek üçin möhüm mümkinçiliklere eýe. Bu potensialy netijeli ulanmak içerki bazary ýerli önümler bilen üpjün etmek we eksport mümkinçiliklerini giňeltmek üçin şert döreder. Ösen ýurtlaryň balykçylyk we suw hojalygy pudagyndaky tejribesi pudagyň üstünlikleriniň kiçi telekeçiler bilen iri kompaniýalaryň arasynda hyzmatdaşlygyň nusgasyny döretmäge baglydygyny görkezýär. Müňlerçe kiçi fermalar Taýlandda, Malaýziýada, Türkiýede we beýleki ýurtlarda işleýär we umumy önümçilikde möhüm paýa eýe. Bu modelde iri kompaniýalar esasan tohumçylyk materiallaryny, ýokary hilli iýmitleri, iýmit goşundylaryny, witaminleri, logistika we gaýtadan işleýiş infrastrukturasyny üpjün edýärler. Ownuk daýhanlar önümçilik işini gönüden-göni amala aşyrýarlar. Döwlet tebigy baýlyklaryň tygşytly peýdalanylmagyna, olaryň adalatly paýlanmagyna we ekologiki deňagramlylygy goramagyna gözegçilik edýär. Şeýle çemeleşme, telekeçiligi ösdürmek, öndürijiligi ýokarlandyrmak we innowasiýalary çalt ulanmak nukdaýnazaryndan iň üstünlikli modelleriň biri hasaplanýar Balykçylyk we suw hojalygy ýokary ylmy we innowasiýa esasly oba hojalygydyr. Häzirki döwürde gaýtadan işlemek ulgamlaryny (RAS), “akylly” iýmitlendiriş tehnologiýalaryny, biofiltrasiýa ulgamlaryny, genetiki saýlama programmalaryny we täze nesil iýmit goşundylaryny ulanmak öndürijiligiň ep-esli ýokarlanmagyna mümkinçilik berýär. Şol bir wagtyň özünde ýokary öndürijilikli tohumçylyk materiallarynyň öndürilmegi, ýerli iýmit senagatynyň ösüşi, häzirki zaman gaýtadan işleýän desgalaryň döredilmegi we sanly gözegçilik ulgamlarynyň ornaşdyrylmagy pudagyň bäsdeşlige ukyplylygyny ýokarlandyrmaga hyzmat eder Döwlet maksatnamasynyň strategiki ähmiýeti we garaşylýan netijeleri barada näme aýdyp bilersiňiz? "2026-2030-njy ýyllar üçin Azerbaýjan Respublikasynda oba hojalygy, balykçylyk we suw hojalygy önümlerini öndürmek we gaýtadan işlemek boýunça döwlet maksatnamasy" ýurduň azyk howpsuzlygyny güýçlendirmek, nebit däl pudagy ösdürmek, sebitlerde ykdysady işjeňligi ýokarlandyrmak we oba ýerlerinde iş orunlaryny giňeltmek babatynda möhüm strategiki ähmiýete eýe. Maksatnamanyň üstünlikli durmuşa geçirilmegi netijesinde balyk we suw hojalygynyň önümleriniň mukdary möhümdir artmagyna garaşylýar, müňlerçe täze iş ýerleri dörediler, importa garaşlylyk azalar we eksport mümkinçilikleri giňeler. Döwlet, ylym we hususy pudagyň arasyndaky hyzmatdaşlyga esaslanýan täze ösüş modeli, ýakyn ýyllarda Kaspi sebitiniň esasy balykçylyk we suw hojalygy merkezleriniň birine öwrülmegi üçin Azerbaýjan üçin berk binýat döreder 2026 © AZERTAC. Awtorlyk hukugy goralandyr. Maglumatyň ulanylyşy giperlink bilen görkezilmelidir