Mawiş: "Kollej synagy çagalary, maşgalalary we mekdepleri deňeşdirýär"

Muazzez Gazihan tarapyndan Haber Kıbrıs ekranlarynda hödürlenen “Haber ve Ötesi” programmasyna myhman bolan KTÖS Baş sekretary Burak Mawiş, ertir geçiriljek kollej giriş synagyndan öň häzirki ulgamy ýiti sözler bilen tankytlady. Mawiş, kollej synagynyň diňe bir okuwçylary däl, eýsem maşgalalaryny, mugallymlaryny we mekdeplerini hem üstünlik we şowsuzlyk deňeşdirmesine çekýändigini aýtdy Mawiş ekzamen tabşyrjak çagalara üstünlik arzuw etdi, ýöne esasy meseläniň ekzameniň özi bolandygyny aýtdy. Mawiş: "Hatda üstünlik arzuw etmek hem artykmaçlyk hasaplanmalydyr" -diýdi. Kollejiň islenýän maksada öwrülendigini we munuň ekzamene taýýarlyk döwründe-de, bilim dowam etdirilýän mahaly maşgalalara-da agyr ykdysady ýük düşýändigini aýtdy "Şeýle ekzamen tabşyrmak batyrgaýlykdyr." Burak Mawiş, synagdan ozal çagalaryň başdan geçirýän psihologiki basyşyna ünsi çekdi. Psihologiki goldawyň akademiki goldaw ýaly möhümdigini aýdyp, Mawiş başlangyç mekdeplerde ýol görkeziji geňeşçiniň goldawynyň ýeterlik däldigini aýtdy. Çagalara diňe ekzamen netijelerine esaslanyp baha berilmeli däldigini nygtaýan Mawiş: "Şeýle ekzamen tabşyrmak batyrgaýlyk, hatda ekzamen tabşyrmak hem çagalar üçin gaýduwsyzlyk". Maşgalalaryň aladalaryny we basyşlaryny çagalaryna gönükdirýändigini, bu bolsa bu prosesi hasam agyrlaşdyrýandygyny aýtdy "Biziň meselämiz kollejleriň barlygy däl-de, giriş ulgamy bilen baglanyşykly." KTÖS-iň kollejleriň barlygyna garşy däldigini, häzirki giriş usulyna garşy çykandygyny mälim eden Mawiş, çagalaryň aladasyny azaltmak üçin täze modeliň zerurdygyny aýtdy. Şol döwürde kollejiň giriş ulgamynyň üýtgedilendigini we akademiki sapaklaryň beýleki mekdeplere ýaýrandygyny ýatladýan Mawiş, şol döwürde kollejiň daşyndaky okuwçylaryň daşary ýurtlarda-da üstünlik gazanyp bilendiklerini aýtdy. Ulgamyň soňra öňki ýagdaýyna gaýdyp gelendigini bellän Mawiş, häzirki wagtda reýting ekzameninden başga model barada henizem gürleşilmeýändigini aýtdy Synag şertlerinde ähli çagalar deň bolmaly " Mawiş ekzameni gysga möhletde ýatyrman, ekzamen şertlerinde mümkinçilikleriň deňligini üpjün etmegiň gün tertibinde bolmalydygyny aýtdy. 2 müň 373 çaganyň şol bir şertlerde taýyn däldigini we mekdepde, öýde we mekdebiň daşyndaky goldawy almaýandygyny mälim eden Mawiş, esasanam sosial-ykdysady taýdan kyn maşgalalaryň çagalary üçin mugt jemgyýetçilik biliminiň berilmelidigini aýtdy. Şäher häkimlikleri we Bilim ministrligi bilen hyzmatdaşlykda, mätäç çagalar üçin mekdeplerde mugt goldaw maksatnamalaryny döretmegi teklip etdi "Kollejler iň erbetleriň arasynda iň gowy model hökmünde görkezildi." Mawiş, häzirki ulgamda kollejleriň maşgalalara uly ýaryş döredýän "iň oňat warianty" hökmünde hödürlenýändigini aýtdy. Çagalar kolleje girip bilmese, şowsuz hasap edilmeli däldigini nygtaýan Mawiş, beýleki orta mekdepleriň hem has özüne çekiji bolmalydygyny aýtdy. Onuň pikiriçe, orta mekdepler diňe akademiki maglumatlary berýän edaralar bolmaly däldir; Şeýle hem sport, sungat, medeniýet we başarnyk ugurlarynda güýçlendirilmelidir. Mawiş uzak möhletde mekdep görnüşleriniň arasynda iýerarhiýa döretmeýän we çagalary kiçi ýaşda ýok etmeýän täze geçiş ulgamynyň döredilmelidigini aýtdy "Çagalarymyza maýa goýýarys, ýöne ahyrynda 'gidiň ogul, gidiň gyz' diýýäris" Burak Mawiş ýurtdaky bilime goýulýan maýa goýumlaryna jogap bermezlik başga bir mesele diýdi. Maşgalalaryň çagalaryny uly gurbanlar bilen taýýarlaýandyklaryny, ýöne ahyrynda ýaşlara bu ýurtda geljegiň ýokdugyny duýýandygyny bellän Mawiş: "Çagalarymyza maýa goýýarys, ýöne ahyrynda 'gidiň, oglum, başga bir ýurda gidiň' diýýäris. Döwlet mekdeplerine gaýdyp gelmegiň başlandygyny mälim eden Mawiş, jemgyýetçilik bilimi goralanda başga bir suratyň ýüze çykyp biljekdigini aýtdy