Matematika ýetmezçiligi: Gyrgyzystanyň 7,3 million raýaty üçin 13,5 müň lukman ýeterlikmi?

Demografiýa ykdysadyýetiň hereketlendirijisidir. Şeýle-de bolsa, bu hereketlendirijiniň dogry işlemegi üçin öz wagtynda “tehniki hyzmat etmek” we jemgyýetiň çylşyrymly maşynynyň beýleki böleklerini täzelemek zerurdyr Häzirki Gyrgyzystan üçin ýokary öndürijilik bonuslaryny netijeli ulanmak üçin esasy şertleriň biri ýeterlik saglyk ulgamydyr. Milli statistika komitetiniň häzirki maglumatlary soňky on ýylda bu ugurda makro derejesinde uly üstünlikleriň bolmandygyny görkezýär Bölümiň soňky maglumatlary Gyrgyzystanyň saglygy goraýyş ulgamynyň adam başyna azalýandygyny görkezýär. Soňky ýyllarda lukmanlaryň sany üýtgemedi diýen ýaly bolup, 2025-nji ýylda 13,5 müň adam bolup, 2010-njy ýylda 13,3 müň boldy. Şol bir wagtyň özünde, üpjünçilik derejesi 10 müň ilata 25-den 19-a çenli azaldy, bu ulgamdaky ýüküň artýandygyny görkezýär. 2010-njy ýylda Gyrgyzystanyň ilatynyň takmynan 5,4 million adamdygyny ýadymyzdan çykaralyň. 2025-nji ýyla çenli 7,28 milliona ýetdi Şuňa meňzeş dinamika şepagat uýalarynyň arasynda hem bolýar. Olaryň umumy sany 29,7-den 33,6 müň adama çenli artdy, emma ilat sany boýunça bu san her 10 müň adama 55-den 46-a çenli azaldy Saglygy goraýyş infrastrukturasy hem gysylmagyny görkezýär. Keselhana desgalarynyň sany 184-den 180-e, düşekleriň sany bolsa 27,7-den 25,8 müňe çenli azaldy. Krowatlar bilen üpjün etmek hasam azaldy - her 10 müň ilata 51-den 36-a çenli Lukmançylyk kömeginiň elýeterliliginiň peselmegi ykdysadyýete we ýaşaýyş derejesine gönüden-göni täsir edýär. Lukmanlara we hassahanalara elýeterliligiň çäklidigi sebäpli ilat bejergini gijikdirýär ýa-da tölegli hyzmatlary gözleýär. Söwda lukmançylygy, döwletiň kanagatlandyryp bilmeýän zerurlyklaryny öz içine alsa-da, hökmany suratda öý hojalygynyň şahsy çykdajylaryny ýokarlandyrýar we ilatyň hakyky girdejisini azaldar Goşmaça täsir adam kapitalynyň hiliniň peselmeginde ýüze çykýar. Lukmançylyk işgärleriniň iş ýüküniň köpelmegi we infrastrukturanyň azalmagy keselleriň ýüze çykarylmagynyň gijikmegine we kynçylyklaryň sanynyň köpelmegine getirýär Gyrgyzystanyň esasy ykdysady habarlaryny yzarlaň - Telegram we WhatsApp-da Economist.kg kanallaryna ýazylyň. Şeýle hem, “Facebook”, “Instagram”, “Threads” we “X” -da. Bize goşulyň we iň möhüm zatlardan elmydama habarly boluň!