“MASKED ADAMLAR” -da ... - Myhman ýazyjy

Ysraýylyň Palestini basyp almagy ugrundaky söweşiň ýowuz, ýabany, haýran galdyryjy we rehimsiz atmosferasynda üç sany palestinaly doganyň gutulgysyz gapma-garşylygyna ünsi jemläp, Ysraýyl ýazyjysy Ilan Hatsoryň “Maskaçylar” pýesasy tomaşaçylar bilen täsirli duşuşýar. Bu täsirli ýygnaklaryň birine şaýat bolmak mümkinçiligim boldy ... oururdumyzyň teatry üçin begendim. Dogry saýlaw K.T. Döwlet teatry, tekst seçiminden başlap, kasting, ugurdan tekst düşündirişine, ýerden sahna dizaýnyna çenli dört esasy saýlawda diýseň üstünlikli we ajaýyp önüm döretdi. Men elmydama çyzýaryn we tutanýerlilik edýärin; Teatryň üstünligi, neoliberal post-modern düşünişmekden we populizmden, dogry rol oýnamakdan, taryhy-jemgyýetçilik täsirini ele almak we teksti güýçli düşündirmek arkaly dogry oýny saýlamak arkaly gazanylýar. Şeýle-de bolsa, bu gezek Döwlet teatry bu üç esasy elemente goşmaça giňişlik we sahna dizaýnyny ussatlyk bilen goşdy we şeýlelik bilen diňe bir gowy oýun däl, eýsem bitewi, täsirli we funksional oýun döretdi. Şonuň üçin ıyltan Kahramany ugurda Ulaş Öğünç, Diren Özdoğal, Mehmet Samer, toplumda we geýim dizaýnynda Fatma Bender, aýdym-saz önümçiliginde Fatih Çiçekli we goşant goşanlaryň hemmesini gutlaýaryn “Maskaly adamlar” pýesasy üç sany palestinaly doganyň Ysraýylyň basyp alan obasyndaky gassap dükanyndaky hekaýasyna esaslanýar. Bu hekaýada, söweşiň ortasynda bolup geçen guramaçylyk we maşgala gapma-garşylyklary ýönekeý, ýöne haýran galdyryjy adamkärçilikli dilde aýdylýar. Doganlyk gatnaşyklaryny dargatýan ýabany, rehimsiz, agyr basyşy we adamlaryň birek-birege ýigrenç we zorluk bilen, peýdasyz bezegli sözlerden uzak, ýönekeý, ýöne çuňňur täsirini açýar. Spektaklda ideallar, dönüklik we maşgala gatnaşyklary çaknyşýar. Bu söweşi oýnuň başyndan ahyryna çenli dem alman synlaýarsyňyz ... We urşy ýene bir gezek näletleýärsiňiz Ilan Hatsor tarapyndan ýazylan hem bolsa, “Maskaly adamlar” pýesasy belli bir taryhy we jemgyýetçilik konteksti bilen çäklenmän, eýsem ähliumumy derejede gapma-garşylyk we şahsyýet meselelerine degişli güýçli tekstdir. Spektakl üç doganyň arasyndaky dartgynlylygyň dowamynda syýasy zorlugyň adamlaryň gündelik durmuşyna nähili aralaşýandygyny we şahsy gatnaşyklaryny zäherleýändigini görkezýär. Bu nukdaýnazardan diňe bir Ysraýyl-Palestina konflikti barada gürrüň bermek bilen çäklenmän, söweşiji we gapma-garşylykly jemgyýetlerde “beýleki” we “duşmanyň” nähili gurulýandygy barada-da sorag bar Şu nukdaýnazardan seredilende we dünýädäki barha artýan zorlugy göz öňünde tutanymyzda, "Maskaly adamlar" oýnunyň derwaýyslygynyň gaty haýran galdyryjydygyny görüp bileris. Spektakl tomaşaçylary taraplaryň dogrulyk talaplaryna däl-de, bu talaplaryň adam çykdajylaryna ünsi jemläp, ahlak taýdan gapma-garşylyga çagyrýar Bu çakylygy kabul edenimizde, "Maskaly adamlar" pýesasyny Kipr meselesiniň içindäki konflikt dinamikasy taýdan aňsatlyk bilen okap bolýar. Spektakldaky üç doganyň arasyndaky ideologiki we şahsyýetiň bölünmeginiň Kiprdäki türk we grek jemgyýetleriniň arasynda ýyllar boýy çuňlaşan ynamsyzlyk we özara şikeslere meňzeýändigini görüp bileris. Emma adadaky konflikt diňe bir türk we grek jemgyýetleriniň arasynda däl, eýsem iki jemgyýetiň arasynda-da çuňňur bölünişiklere we bölünişiklere sebäp bolýar. Grekleriň grekleri, türkleriň bolsa türkleri öldürýän ýerinde syýasy ganhorluklar bolýar. Spektakldaky doganlar tarapyndan birek-birege gönükdirilen zorluk Kipr hakda söýgüli şahyr Faize Özdemircileriň aýatlarynda beýan edilýär: "Türkleri öldüren türkler grekleri günäkärledi, grekleri öldüren grekler günäkärleri türkleriň üstüne atdy. / Grekler we türkler" pidalar "boldular Teksti şu nukdaýnazardan okanymyzda, Kipriň taryhynda birmeňzeş şahsyýetleriň biri-birine garşy çykan syýasy ganhorluklar we içerki çaknyşyklar bilen güýçli bir meňzeşlik döredip bolar. Oýundaky ýaly, ideologiki ugurlar ýitileşýän pursatlarda "dönük" ýa-da "ýeterlik derejede wepaly däl" ýa-da "hyzmatdaş" hökmünde görülýän adamlar hatda iň ýakynlary tarapyndan hem nyşana öwrülip bilerler. Şeýlelik bilen, dawa diňe iki jemgyýetiň arasynda däl, eýsem her bir jemgyýetiň arasynda-da ynamsyzlyk spiralyna öwrülýär. Adanyň bölünmegine sebäp bolan konfliktleriň, esasanam şahsyýetiň, degişliligiň we "sebäbiň" hatyrasyna ýüze çykan gapma-garşylyklaryň diňe bir syýasy bolman, eýsem adamyň çuňňur ýarylmagyny hem ýatladýar. Oýundaky ýaly, Kipr kontekstinde-de taraplaryň öz hak hakdaky gürrüňlerine berk ýapyşmagy, beýleki tarapy "adam" hökmünde görmekde kynçylyk çekýär. Şu nukdaýnazardan seredenimizde, “Maskerleri” görüp bileris Bu okalanlaryň we teswirleriň hemmesine garamazdan, oýna tomaşa edip otyrkam, awtoryň "Maskaly 2" atly başga bir oýun ýazandygyny pikir edip bilmedim Ysraýyl ýazyjysy Ilan Hatsor "Maskaçylar" pýesasynda basyp alnan palestinaly maşgalanyň içerki dawalaryna ünsi jemleýär we urşuň doganlaryň arasyndaky baglanyşygy nädip bölýändigini aç-açan açýar. Spektakly görüp otyrkam, şol bir çuňluk we haýran galdyryjylyk bilen "Maskaly adamlar 2" ýaly dowamy ýazmagyny we bu gezek basyp alyjy ýagdaýynda duran Ysraýyl maşgalasynyň doganlarynyň üsti bilen şuňa meňzeş gapma-garşylygyň bolup biljekdigini pikir etdim ... Sebäbi beýle garşydaş pikir, konfliktiň iki tarapyndaky adam döwüklerini has düşnükli, has geň galdyryjy we has açyk görkezip bilerdi Nowöne indi, Döwlet teatrynyň üstünlikli sahnalaşdyrylan “Maskeliler” pýesasyna, aktýorlara, re directorissýora, aýdym-saz we tutuş döredijilik toparyna seredeliň ... “Maskeliler” topary häzirki we işleýän teksti sahnalaşdyranlarynda, sahna hereketini ädimme-ädim tertipläp, uly dramaturgiýa we ugrukdyryjylyk bilen düzdi. Spektaklyň dowamynda aktýorlaryň emosional we pikirleniş hyjuwlarynyň, tutumlarynyň, biri-biri bilen gatnaşyklarynyň dogruçyllykda we yzygiderlilikde başdan geçirilýändigini görýäris ... placeer, bezeg, pol, basgançaklar, esbaplar, aýdym-saz, gepleşikleri, ümsümlikleri, kreskendos we de-kreskendos, sahna hereket templeri beýle däldi we fiziki we psihologiki ugurlardy. Aktýorlar suratlandyrýan gahrymanlarynyň hakykatyny üns bilen ele aldylar ... Olaryň her biri rollarynyň içki dünýäsini hakyky çuňluk bilen döredýär we duýgularyň, dartgynlylygyň we partlaýjy pursatlaryň tomaşaçylara güýçli we ynandyryjy görnüşde ýetirýär. Şeýlelik bilen, sahnadaky tolgunma diňe bir tomaşa edilmän, gönüden-göni başdan geçirilýär. Munuň esasy manysy: Üç oýunçy; Diren Özdoğal, Ulaş Öğünç we Mehmet Samer aňsat çykalga saýlamagyň we roly has ýakynlaşdyrmagyň ýerine, roluň çuňlugyna girdiler we ýaşaýarlar we sahnada hakykaty bilen bu zatlary amala aşyrýarlar. Elbetde, Fatih Çiçekliniň janly sazyny bu üçlügi tamamlaýan dördünji element hökmünde goşmasak, doly bolmaz Spektaklyň iň täsir galdyryjy täsiri, üç doganyň arasyndaky yzygiderli gapma-garşylyk tomaşaçylary özüne çekýän bir tolkun döredýär. Her täze söz, her täze aýyplama, her täze gorag tomaşaçylary bir tarapa taşlaýar ... Dogrylyk bilen adalatsyzlygyň arasyndaky serhetler bulaşýar ... Duýgy azalýar we akym bolýar. Tomaşaçylar bir pursata duýgudaşlyk bildirýän bolsalar, indiki pursat sorag bermäge we hatda höküm çykarmaga mejbur edilýär. Bu haýran galdyryjy tolkunyň netijesinde "Maskaly adamlar" pýesasy tomaşaçylary passiw synçy bolmakdan wy consciencedan hasaplaýyş işine alyp barýar Oýunyň ady näme üçin "Maskaly adamlar"? Ilan Hatsor gaty, kynçylykly, ýokary gepleşik tertibi we tempi bolan ajaýyp oýun ýazdy. Oňa "Maskaly adamlar" diýip at dakdy. Gözleglerimde Ilan Hatsoryň "Maskalar" pýesasy üçin adynyň real hereketlere we çuňňur psihologiki we syýasy metafora esaslanýandygyny öwrendim. Muny eýýäm oýunda aňsatlyk bilen görüp bileris. Birinjiden, palestinalylaryň garşylygy wagtynda aktiwistler şahsyýetlerini gizlemek üçin ýüzlerine maska ​​geýýärler ... Ikinjiden, oýundaky gahrymanlar diňe bir fiziki maska ​​geýmän, eýsem sosial rollarynyň (hyzmatdaş, dönük, garşydaş, gahryman we dogany) gizlenýärler. Psihologiki we jemgyýetçilik aýratynlyklaryny maska ​​edýärler. Spektaklyň dowamynda üç doganyň hemmesi bu maskalaryň aňyrsynda gizlenýärler we biri-birine garşy durýarlar. Spektaklyň ahyrynda bu maskalar ýykylýar we doganlar iň pajygaly ýagdaýda biri-biriniň hakyky ýüzlerine garşy durýarlar. Spektaklyň ahyrynda betbagtçylyk başyna gelende, garşydaş hem, hyzmatdaşyň maskalary hem gaçýar. Biri-birinden üzňe we aýrylan üç dogan galýar. Gadymy grek pajygalaryny ýada salýan elhenç betbagtçylyk ýüze çykýar Gysgaça aýdylanda, meseläniň düýp manysy K.T. Döwlet teatry öz wezipesini doly ýerine ýetirýän we häzirki ýagdaýyny ýiti duýýan gowy gurlan, gowy ýerine ýetirilen spektakly sahnalaşdyrdy. Bu hünärli işe goşant goşanlaryň hemmesini tüýs ýürekden gutlaýaryn