Bejergi ýok öldüriji wirus - Hantawirus näme?

Hantawirus ýokançlygynyň ilkinji ýagdaýy Ysraýylda ýüze çykaryldy. Daşary ýurt metbugaty hassanyň birnäçe aý ozal Gündogar Europeewropada ýokaşan bolmagynyň mümkindigini habar berdi. Hantawirus alamatlaryny döredenden soň lukmanyň ýanyna gitdi Ölüm töwekgelçiligi gaty ýokary bolan bu wirus näme, nädip ýokaşýar we nädip goralyp bilner? Modern.az bu soraglara jogap gözledi Hantawirus, esasan gemrijiler (syçanlar we syçanlar) tarapyndan ýaýran wiruslaryň toparydyr. Wirusyň esasy howpy, ýokaşan haýwanlaryň simptomlary görkezmän uzak wagtlap daşaýjy bolup biljekdigi we bilmän adamlara ýokaşma howpy bolup durýar. Iň möhüm zat, hantawirusyň adamdan adama seýrek ýaýramagy we ýokaşma esasan daşky gurşaw arkaly bolýar. Hünärmenleriň pikiriçe, wirus esasan peşew, zyňyndylar we gemrijileriň tüýküligi bilen hapalanan tozany demlemek, köne binalary, ammarlary we bag jaýlaryny arassalamakda dörän tozan bilen hapalanmak, hapalanan ýüzlere degmek, soň bolsa agz, burun we gözler bilen, şeýle hem gemrijiler dişlemek arkaly ýokaşyp bilýär. Şemalladylmaýan we uzak wagtlap ulanylmaýan ýerler ýokary töwekgelçilikli ýerler hasaplanýar. Hantawirus ýokançlygy, adatça 1-8 hepde inkubasiýa döwründen soň ýüze çykýar we keseliň iki esasy kliniki görnüşi bar. Hantawirus öýken sindromy (HPS) has agyr görnüş hasaplanýar we ýokary gyzzyrma, myşsa we arka agyrylary, kelleagyry we gowşaklyk, ýürek bulanma we gusmak, soňra ýiti dem gysmagy, öýkenlerde suwuklygyň ýygnanmagy we dem alyş ýetmezçiligi bilen häsiýetlendirilýär. Gemorragiki gyzzyrma we böwrek sindromy (HFRS) gyzzyrma, garyn we arka agyrylary, gan basyşynyň peselmegi, görüşiň bulaşmagy, böwrekleriň işlemezligi we peşew çykaryşynyň düýpli üýtgemegi bilen ýüze çykýar. Keseliň ölüm derejesi wirusyň görnüşine we diagnozyň näçe giç edilendigine baglylykda üýtgeýär. Öýken sindromynda ölüm derejesi takmynan 30-40 göterim, gemorragiki gyzzyrma görnüşinde bolsa 1-15 göterim aralygyndadyr. Hünärmenler irki diagnozyň we intensiw lukmançylyk çäreleriniň diri galmak ähtimallygyny ep-esli ýokarlandyrýandygyny aýdýarlar. Häzirki wagtda hantawirus üçin belli bir wirusa garşy bejergi ýok, bejergisi esasan simptomatiki we goldaw beriji: reanimasiýa we intensiw terapiýa, kislorod goldawy, suwuklyk balansyny sazlamak we agyr ýagdaýlarda emeli dem alyş maşynyna birikmek. Töwekgelçilik toparlary oba we tokaý ýerlerinde ýaşaýan, tomushanalarda we ammarlarda işleýän, köne we ulanylmadyk binalary arassalaýan adamlary, şeýle hem gemrijiler köp bolan sebitlerde ýaşaýanlary öz içine alýar. Hünärmenler goramagyň esasy usulynyň öňüni almakdygyny aýdýarlar: gemrijiler bilen aragatnaşykdan gaça durmak, arassalananda maska ​​we ellik ulanmak, köne binalary çygly usul bilen arassalamak, gury süpürmekden saklanmak, azyk önümlerini açyk saklamazlyk we öýde syçanlara garşy çäre görmek esasy gorag usullary hasaplanýar. Netijede, hantawirus seýrek, ýöne ýokary töwekgelçilikli zoonotik ýokançlyklaryň biridir we esasy howpy gündelik durmuşyň adaty ýaly görünýän şertlerinde ýokaşma howpydyr. Hünärmenler arassaçylyk düzgünlerine berk boýun egmek we töwekgelçilikli şertlerde seresaply hereket etmek ýokançlygyň öňüni almagyň iň täsirli serişdesidir diýip hasaplaýarlar