Mahfi Eğilmez: Soňky iki günde bolup geçen zatlar we onuň ykdysadyýetdäki täsirleri | T24

Soňky iki günde bolup geçen wakalar, syýasat bilen maliýe bazarlarynyň arasyndaky gatnaşyklaryň Türkiýede näderejede gowşakdygyny ýene bir gezek görkezdi Respublikan halk partiýasynyň gurultaýy bilen baglanyşykly düýpden karar kabul edilenden soň, ýitgiler bazarlarda ýüze çykdy BIST 100 indeks penşenbe güni 14,012-de başlandy. Karar yglan edilenden soň 6.05 göterim pese gaçdy we şol agşam 13,164-e düşdi Daşary ýurt walýutasyna bolan isleg ep-esli ýokarlandy we walýuta hümmeti ýokarlanyp başlady Birnäçe wagtdan bäri ýokarlanýan obligasiýa göterim mukdary, obligasiýa bazaryndaky satuw tolkuny sebäpli ýokarlanyp başlady. Esasy obligasiýa göterimi hepdede 44,24 göterim bilen tamamlandy Maliýe bazarlaryndaky stres çalşyk göterim derejelerinde-de öz beýanyny tapdy. Türk lirasynyň bir gijeki indeks çalşygynyň göterim derejesiniň 43 göterime golaýlamagy bazaryň has berk pul syýasatlaryna garaşyp baha kesip başlandygyny görkezdi Bu negatiw ösüşleriň hemmesi Türkiýäniň töwekgelçilik mukdaryna-da täsir etdi we CDS baýragy 20-e golaý ýokarlanyp, aprel aýynda 261 bal ýokarlandy Penşenbe güni bir marketada çalt çökmegi ilkinji pursatda tok öçürijileri işjeňleşdirdi we BIST 100 indeksiniň penşenbe güni 6.05 göterimden gowrak ýitmeginiň öňüni aldy. Gymmatly kagyzlar bazaryndaky düýpli pese gaçmagyň öňüni almak üçin, Türkiýe baýlyk gaznasy anna güni içeri girdi we intensiw satyn aldy we BIST 100 indeksi 4,9 göterim ýokarlamak bilen hepdäni 13,808-de tamamlady Walýuta hümmetiniň ýokarlanmagyny duruzmak üçin CBRT girdi we daşary ýurt walýutasyny satdy we walýuta hümmetine gözegçilik etmegi başardy. Şeýlelik bilen, USD / TL hümmeti 45.59-dan 45.70-e çenli ýokarlandy, ýöne CBRT munuň çäginden çykmagyna rugsat bermedi. Bu aralykda, CBRT walýuta hümmetini saklamak üçin daşary ýurt walýutasyny satanda ätiýaçlyklaryny tebigy ýagdaýda ulandy TMB bu ýagdaýa goşulmak üçin karzyň ösüş çäklerini peseldendigini mälim etdi. Bu azalmalar sarp edijilere berlen karzlaryň bir nokady we KOK däl kärhanalara berlen TL karzlarynyň bir nokady, KOK-a berlen TL karzlarynyň ýarym nokady hökmünde yglan edildi. Şeýlelik bilen, karzyň ulanylyşy çäklendirildi we puluň giňelmegi häzirki wagtda göterim derejesini ýokarlandyrmazdan gözegçilik astynda saklandy Geçmişde uzak möhletli negatiw täsir edip biljek wakalar diňe birnäçe gün dowam eder, soň hemme zat öňki ýagdaýyna gaýdyp geler. Munuň sebäpleri diňe ýokarda belläp geçen bazar gatyşmalarymyz däl. Bular gysga möhletde täsirli, ýöne jemgyýetçilik özüni alyp barş usullary orta we uzak möhletleýin güýje girýär. Bulary düşündirmek üçin, geçmişde ýazan iki makalamy gysgaltdym, birleşdirdim we täzeledim Maliýe bazarlarynda geleşikleri dolandyrýanlar we bu bazarlara pul goýýanlar, edýän işlerini we goýýan pullaryny tebigy ýagdaýda yzarlaýarlar. Wagtyň geçmegi bilen bu ýagdaý başga-da köp meseläni çözýär we kararlaryň iň möhüm kesgitleýjisine öwrülýär. Bu aralykda, ýurtda köp zat erbetleşip, gymmatlyklar ýitip başlasa-da, bular elmydama yzky fonda iterilýär. Allhli üns maliýe maýa goýumlaryna we girdejilere gönükdirilendir. Adamlar üçin girdejisini ýa-da tygşytlaýan böleginiň bir bölegini ýitirmek islendik bahadan ýokary bolup biler Adamlaryň köpüsi bu ulgamdan pul gazanmagyny dowam etdirýärler, şol bir wagtyň özünde gazanýan pullary bilen emläk satyn almak ýa-da daşary ýurt bankynda goýum goýmak we başga bir ýurda ýerleşmek we çagalaryny has gowy şertlerde terbiýelemek arzuwynyň gapma-garşylygyny başdan geçirýärler Özüňi alyp barşyň bu görnüşi diňe bir maliýe bazarlarynda däl, eýsem durmuşyň ähli ugurlarynda diýen ýaly ýüze çykýar Kemal Tahyryň “iveesir düşen şäheriň adamlary” romanyndan bazara biperwaýlygy mysal getireýin: "... Meniň ätiýaçlyk işgär dostum bardy ... Beýleki gün onuň ýanyna ylgadym ... Anadola gitjekdigimi ýa-da ýokdugyny soradym (milli söweşe goşulmak üçin). Nook, azajyk utançsyz. Ejesi ölendigi baradaky habary birnäçe gezek aldy ... Sebäbi ol birnäçe hepde duşmanyň arasynda galdy. Biziň hemmämiz onuň ölendigine ynanýardyk ". Biz ynanýardyk ... Stambula gaýdypdyk "-diýdi. Bir gün agşam, töwerekde bir depe bardy. Şal geýen bir aýal aşak inýärdi. Men şeýle bir tolgundym welin, diwara egilip garaşdym. "Onuň näme edenini bilýärsiňmi?" Ol aglaýarkam meni gujaklady. Onuň pikiri, ýerde galdyran jamynda ... Aý, bozulmagyna ýol bermäň! Men özümi şol jamdan öldürdim, belki ýüzlerçe gezek, biderek ýaly ... Ejem, gabyrdan gaýdyp gelen adam. Ogly üçin ýere ýarylan gyrasy bolan jamy zyňyp bilmedi. Soň garyndaşlarymy, dostlarymy, goňşularymy we raýatlarymy gördüm. "Olaryň hemmesiniň bu jamy zyňmagy gaty ähtimal" Adamlar indi köplenç wy consciencedany däl-de, hasaplaýjylary bilen hereket edýärler. Adalatsyzlyklar, bikanunçylyklar we korrupsiýa barada gysga wagtlap gürleşilýär we gün tertibinden ýitýär. Sebäbi her kimiň aňy hemişe şol jamda Syýasy güýç indi birnäçe ýyl bäri bolup geçýän şuňa meňzeş wakalarda jemgyýetiň ilkinji günlerden soň bazara biperwaý garaýandygyny aç-açan bilýär. Şonuň üçin ilkinji birnäçe günüň içinde bazara bar bolan serişdeler goşulýar we ulgamyň işlemeginiň öňüni alýar, soňra bazaryň biperwaýlygy güýje girýär we ulgam ýuwaş-ýuwaşdan öňki ýerine gaýdyp gelýär, sebäbi her kim ýitiren zadyny çalyşmaga howlukýar Syýasy güýjüni ýitirmek bilen çäklenmän, syýasatda maksat edinýän basgançagyna ýakynlaşýan ýaly Bu ýerde iň möhüm sorag: Jemgyýetiň ýitiren wagty, göterim derejesiniň ýokarlanmagy, çekýän maliýe ýitgileri we önümçiligiň azalmagy bilen näme bolar? Bu makala Mahfi Eğilmeziň şahsy blogyndan alyndy Gutapjyklar, web sahypasyndan iberilen we ulanyjynyň brauzerinde ulanyjynyň web brauzeri tarapyndan ulanyjynyň kompýuterinde saklanýan ownuk böleklerdir. Brauzeriňiz her habary gutapjyk diýilýän kiçijik faýlda saklaýar. Serwerden başga bir sahypa haýyş edeniňizde, brauzeriňiz gutapjygy serwere iberýär. Gutapjyklar, web sahypalarynda maglumatlary ýatda saklamak ýa-da ulanyjylara göz aýlamak işjeňligini ýazdyrmak üçin ygtybarly mehanizm hökmünde döredildi Bu gutapjyklar web sahypasynyň işlemegi üçin zerurdyr we ulgamlarymyzda öçürilip bilinmez. Bular, adatça, diňe amallaryňyzy gaýtadan işlemek üçin döredilýär. Bu amallar, gizlinlik islegleriňizi düzmek, hasabyňyza girmek ýa-da anketany doldurmak ýaly hyzmat islegleriňizi öz içine alýar. Bu gutapjyklar barada blokirlemek ýa-da duýduryş bermek üçin brauzeriňizi sazlap bilersiňiz, emma şeýle etseňiz sahypanyň käbir bölekleri işlemän biler Bu gutapjyklar, sahypamyzyň işleýşini ölçäp we gowulandyryp biler ýaly, sahypa girýänleriň we traffik çeşmeleriniň sanyny sanamaga mümkinçilik berýär. Haýsy sahypalara iň az girilýändigini we girýänleriň sahypa nädip girýändiklerini öwrenmäge kömek edýär. Bu gutapjyklar tarapyndan toplanan ähli maglumatlar jemlenendir we şonuň üçin anonimdir. Bu gutapjyklara rugsat bermeseňiz, sahypamyza haçan gireniňizi bilmeris Bu gutapjyklar, wideo we göni söhbetdeşlik ýaly ösen işlemegi we şahsylaşdyrmagy hödürlemäge mümkinçilik berýär. Bular biziň ýa-da sahypalarymyzda ulanýan hyzmatlarymyzy üçünji tarap üpjün edijiler tarapyndan kesgitlenip bilner. Bu gutapjyklara rugsat bermeseňiz, bu funksiýalaryň hemmesi ýa-da käbiri dogry işlemän biler Bu gutapjyklar, mahabat hyzmatdaşlarymyz tarapyndan sahypamyzda goýuldy. Bular degişli kompaniýalar tarapyndan gyzyklanma profiliňizi döretmek we beýleki sahypalarda degişli mahabaty görkezmek üçin ulanylyp bilner. Brauzeriňizi we enjamyňyzy özboluşly kesgitlemek arkaly işleýärler. Bu gutapjyklara rugsat bermeseňiz, dürli saýtlarda şahsylaşdyrylan mahabat tejribesini hödürläp bilmeris Bellik: Kukiler syýasatyna garamazdan mahabatlar görkezilýär Bu gutapjyklar, mazmunymyzy dostlaryňyz we toruňyz bilen paýlaşmak üçin sahypamyzda ýerleşdirilen dürli sosial media hyzmatlary tarapyndan gurnalýar. Beýleki sahypalary ulananyňyzda we gyzyklanma profiliňizi döredeniňizde brauzeriňizi yzarlap bilerler. Bu, girýän beýleki sahypalaryňyzdaky mazmuna we habarlara täsir edip biler. Bu gutapjyklara rugsat bermeseňiz, bu paýlaşma gurallaryny ulanyp ýa-da görüp bilmersiňiz