Orta mekdep ýetginjegi gaýalary döwüp barýarka 52 million ýyllyk kellesini tapdy

Çikago uniwersiteti tarapyndan gurnalan tomus paleontologiýa maksatnamasyna gatnaşan orta mekdep okuwçysy Gabe Robinson, Waýomingdäki meşhur Greenaşyl derýa emele gelişinde adaty meýdan işlerinde seýrek üstünlik gazandy Daşlary gatlaklara bölüp, ýaş talyp krokodile meňzeş ullakan dişleri bolan we 52 million ýyl bäri saklanyp galan taryhdan öňki "maragly kran" (Gar) kellesini tapdy Her ýyl talyplara paleontologiýa ugry boýunça bilim bermek we Demirgazyk Amerikanyň iň baý gazylyp alynýan ýerlerinde tejribe toplamak üçin her ýyl gurnalan "Daşlar we süňkler" maksatnamasy şu ýyl taryhy pursata şaýat boldy Gazuw-agtaryş meýdançasynda işleýän Gabe Robinson gazuw-agtaryş işleriniň ugruny üýtgetdi, kömekçi mugallymy Patrik Riordan daşyň bir bölegini döwüp barýarka, daşdan adaty bolmadyk bökdençlikleri gördi Programmanyň direktory we Çikago meýdan muzeýiniň kuratory Lans Grande derrew habar berlende tolgundyryjy pursatlar ýüze çykdy. Açyş pursatyny suratlandyran Robinson, "Lans bize gelip:" Meniň pikirimçe, bu ýerde gaty gyzykly bir zat bar "diýende, hemmeler töweregimize ýygnandy. Biz gaýany arassalamagy dowam etdirdik we ahyrynda gutarnykly karar berildi: Bu ullakan sowutly kran kellesi." Tapylan galyndylar, uzyn eňekleri we gorkunç diş gurluşy bilen tanalýan "Gar" (maragly kran) balyk maşgalasyna degişlidir. Hundredsüzlerçe ownuk dişleri we uly kaninler bilen krokodil kellesine meňzeýän bu jandaryň diri wagty azyndan 2,5 metr (8 fut) bolandygy çak edilýär. Bu ölçegler ony Greenaşyl derýanyň emele gelşinde tapylan iň uly sowutly kran nusgalarynyň birine öwürýär Tapyndylary tassyklamak üçin galyndylar ýerli keselhana äkidildi we rentgen barlagy geçirildi. Gözlemegiň netijeleri kelläniň bitewiligini açyk görkezdi. Alym Lans Grande, gazuw-agtaryş işlerinde süňkleriň adatça dargaýandygyny we dargaýandygyny mälim etdi we "Bu kelläniň şeýle doly we tutuşlygyna galmagy gaty täsin" diýdi Eozeniň irki döwründen gözbaş alyp, Greenaşyl derýanyň emele gelmegi alymlara millionlarça ýyl ozal subtropiki köl durmuşynyň doly ekologik görnüşini hödürleýär. Häzirki wagtda deňiz derejesinden takmynan 2200 metr belentlikde çöle öwrülen bu sebit, gije bilen gündiziň arasynda ýiti temperatura tapawudy bilen, 52 million ýyl ozal krokodiller, iri balyklar, süýrenijiler we baý ösümlikler bilen örtülen çyg jennetdi Gabe Robinson tarapyndan açylan bu ullakan kellesi, Çikagodaky meşhur meýdan muzeýiniň sergi we ylmy gözleglerde ulanmak üçin takmynan 30 million bölekden ybarat ägirt uly ýygyndysyna girizildi. Orta mekdep okuwçysy üçin bu açyş, paleontologiýa ylymyny kitaplardan we dokumental filmlerden başga-da başdan geçirip, taryh döretmäge mümkinçilik berdi