Gyrgyzystan AI -

Gözleg topary KG Labs, Gyrgyzystany öz içine alýan Üçünji polýus sebitindäki ýurtlarda tebigy betbagtçylyklary çaklamak üçin emeli intellekt ulanmak maksatnamasynyň başlandygyny habar berdi Taslama Kanadanyň Wektor instituty, Türk Türk haýyr-sahawat gaznalary we Internet jemgyýetiniň Gyrgyz bölümi bilen bilelikde durmuşa geçirilýär. Onuň maksady aşa howa hadysalaryny we buzluklaryň eremegi bilen baglanyşykly töwekgelçilikleri çaklamak üçin açyk ulgam döretmekdir Gözlegçileriň pikiriçe, howanyň üýtgemegi eýýäm Merkezi Aziýanyň dag ekosistemalaryna çynlakaý täsir edýär. 1960-njy ýyldan bäri Tien Şan buzluklary göwrüminiň 30 göterimini ýitirip, beýik belentlikdäki kölleriň emele gelmegi we çykmagy howpuny ýokarlandyrýar Birinji etapda hünärmenler aşa yssy tolkunlary çaklamaga ünsi jemlediler. Geljekde bu model dag sebitleri üçin iň howply tebigy howplardan biri hasaplanýan buzly kölleriň çykmagyny çaklamak üçin uýgunlaşdyrylar Işläp düzüjiler, howa stansiýalarynyň we kyn ýerleriň ýoklugy sebäpli Gyrgyzystanyň belent daglyk sebitlerinde bar bolan global howa modelleriniň takyk işlemeýändigini bellediler. Bu meseläni çözmek üçin taslama ýerli datçik torlaryndan we hemra gözegçiliklerinden maglumatlary ulanýar Aýry-aýry sebitler, Microsoft Aurora, Google DeepMind-den GraphCast we Europeanewropa niýetlenen Earther ulgamy ýaly dünýädäki iň uly klimat AI modelleriniň Tien Şan we Üçünji polýus sebitiniň aýratynlyklaryna uýgunlaşmagy bolar Şeýle hem, “Raspberry Pi”, “Arduino” we beýleki elýeterli platformalara esaslanýan arzan bahaly datçikler ulgamyny döretmek meýilleşdirilýär. Şeýle enjamlar internete yzygiderli girmezden uzak daglyk ýerlerde işläp, howanyň gözegçiligi we adatdan daşary ýagdaýlaryň öňüni almak üçin maglumatlary geçirip biler Taslamanyň çäginde KG Labs Gyrgyzystanda buzluklar boýunça iň uly sanly maglumat bazasyny döretdi. Onda ýurduň 22 derýa basseýni, ýüzlerçe stol we buzluklaryň ýagdaýy barada arhiw materiallary bar Inisiatiwanyň awtorlary, emeli intellektiň ulanylmagy Gyrgyzystan respublikasy we Merkezi Aziýanyň beýleki daglyk döwletleri üçin çaklamalaryň takyklygyny ýokarlandyrar diýip hasaplaýarlar, bu ýerde millionlarça adamyň suw üpjünçiligi buzluklaryň ýagdaýyna baglydyr