Global temperaturanyň ýokarlanmagynyň 4 ýylyň içinde 1,5 dereje çäkden geçip biljekdigi çaklanylýar

Alymlar dünýäniň ýylylyk ýygnamagyny çaltlaşdyrýandygyny we dünýädäki temperaturanyň ýokarlanmagynyň 2025-nji ýylda senagatdan öňki ortaça deňeşdirilende 1,37 dereje ýetjekdigini kesgitlediler we takmynan 4 ýylda bu derejäniň 1,5 dereje geçip biljekdigini çaklaýarlar Dünýäniň 17 ýurdunyň 56 edarasyndan 70-den gowrak alym tarapyndan taýýarlanan we Copewropa Komissiýasynyň adyndan Europeanewropa Orta Howa Howa çaklamalary Merkeziniň (ECMWF) çäginde geçirilen Howanyň üýtgemegi boýunça global görkezijiler hasabatynyň esasy netijeleri, Systemer ulgamy ylym maglumatlary theurnalynda çap edildi Hasabatda ähli klimat ulgamynyň çalt gyzmagy dowam edýär diýilýär Adamlaryň alyp barýan işleriniň netijesinde howanyň üýtgemegi sebäpli dünýädäki temperaturanyň ýokarlanmagy 2025-nji ýylda senagatdan öňki döwrüň ortaça derejesinden 1,37 dereje bolar. Geçen ýyl ýylylyk derejesi rekord derejede ýokary boldy Global temperaturanyň ýokarlanmagy döwründe 1,26 dereje hökmünde ölçenildi Parnik gazlarynyň zyňyndylarynyň çalt ýokarlanmagy çalt gyzmagynda täsirli. Parnik gazlarynyň zyňyndylary, esasan, ýangyç ýangyjyndan, 2024-nji ýylda 56,8 milliard tonna kömürturşy gazyna deň boldy Hasabatyň netijeleri, 2025-nji ýylyň rekord boýunça üçünji ýylydygyny tassyklady Alymlar ýylylygyň çaltlaşmagy sebäpli takmynan 4 ýylda global temperaturanyň ýokarlanmagynyň 1,5 derejeden ýokary bolup biljekdigini çaklaýarlar Howanyň üýtgemegine garşy göreşiň çäginde 2015-nji ýylda gol çekilen Pari Paris şertnamasynyň çäginde global temperaturanyň ýokarlanmagyny 1,5 gradusa çenli ýa-da asyryň ahyryna çenli 2 derejeden aşakda saklamagy maksat edinilýär, ýöne netijeler bu çäkden geçmek töwekgelçiliginiň ýokarlanýandygyny görkezýär Global temperaturanyň ýokarlanmagyny çäklendirmek üçin ýurtlar 2030-njy ýyla çenli dekarbonizasiýa tagallalaryny ep-esli ýokarlandyrmaly Soňky 10 ýylda ýylylygyň hemmesi diýen ýaly adam işjeňligi sebäpli ýüze çykdy ECMWF-iň C3S howa strategiki lideri Samantha Bürgess hasabata baha berende, soňky 10 ýylda ýylylygyň hemmesiniň diýen ýaly adam işjeňligi sebäpli ýüze çykandygyny aýtdy we "Munuň durmuş we ekosistemalara edýän täsiri eýýäm bütin dünýäde duýulýar we temperaturanyň ýokarlanmagy bilen bu täsirler tizlener" -diýdi. aňlatmasyny ulandy Iňlis Meteorologiýa Ofisi (Met Office) Ylym hünärmeni Matt Palmer dünýädäki parnik gazlarynyň zyňyndylarynyň öňküsinden has ýokarydygyny belläp: "Bu, atmosferada has köp ýylylygyň döremegine we dünýäniň energiýa balansynyň gitdigiçe ýaramazlaşmagyna sebäp bolýar" -diýdi. Ol baha berdi Günorta Koreýanyň Pusan milli uniwersitetiniň Howa ylymlary gözleg merkeziniň professory Iýun-Yi Li deňiz ýylylyk tolkunlarynyň has ýygylaşýandygyny aýtdy Bu ýagdaýyň, ummanyň üstündäki dowam edýän ýylylyk bilen gabat gelýändigini belläp, "1991-nji we 2025-nji ýyllar aralygynda dünýäde deňiz ýylylyk tolkunlaryny başdan geçirýän günleriň sany üç esse artdy. Bu wakalar deňiz ekosistemalaryna zyýan ýetirýän hem bolsa, azyk önümçiligine, ykdysadyýete we kenarýaka gorag ulgamlaryna howp salýar. Bu ýagdaý ummanyň atmosferasyndaky uglerod çalşygyny, kislota we kislorod derejesini hasam güýçlendirip biler" -diýdi. Ol: Gollandiýa Korollygynyň Deňiz gözleg institutynyň gözleg ýolbaşçysy Aýime Slangen deňiz derejesiniň rekord ýokarlanandygyny görkezdi we aşakdaky maglumatlary paýlaşdy: "2025-nji ýylda, deňiz derejesi 1901-nji ýyldan bäri umumy 23 santimetr ýokarlanmak bilen täze rekord derejä ýeter. Bu ýokarlama ýylda takmynan 1,8 millimetr tizlik bilen bolup geçýär we bu tizlik çaltlaşýar. Bu kiçijik üýtgeşiklik ýaly bolup biler, emma hatda bu derejäniň ýokarlanmagy dünýäniň pes kenarýaka sebitleriniň köpüsinde kenarýaka suw joşmalaryny ýokarlandyryp, ýaşaýyş we ekosistemalara zyýan ýetirýär."