Dünýä bazarlarynyň hemmesi ABŞ-Eýran şertnamasynyň jikme-jikliklerine - “Kıbrıs” gazetine - “Kıbrıs News”, TRNC Soňky minut we gün tertibi
ABŞ-Eýran şertnamasy barada jikme-jiklikler entek düşnüksiz bolany üçin dünýä bazarlary garyşyk ýoly dowam etdirýärler Eastakyn Gündogardaky ösüşler dünýä bazarlarynda nyrhlara täsirini dowam etdirýär Düýn ABŞ-nyň ýokary derejeli resmisi Eýran bilen özara düşünişmek memorandumyna ABŞ-nyň adyndan
ABŞ-Eýran şertnamasy barada jikme-jiklikler entek düşnüksiz bolany üçin dünýä bazarlary garyşyk ýoly dowam etdirýärler Eastakyn Gündogardaky ösüşler dünýä bazarlarynda nyrhlara täsirini dowam etdirýär Düýn ABŞ-nyň ýokary derejeli resmisi Eýran bilen özara düşünişmek memorandumyna ABŞ-nyň adyndan Prezident Donald Trump we wise-prezident JD Wans we Eýran tarapynda Mejlisiň başlygy Muhammet Bakir Kalibaf gol çekendigini habar berdi ABŞ-nyň resmisi "Bu memorandum gepleşiklerimiziň we gatnaşyklarymyzyň geljekde nähili işlejekdigi üçin esas döredýär. Eýranlylar ýadro ýaraglaryny öndürmeýändiklerini we sebitdäki radikalizmi we terrorçylygy maliýeleşdirmeýändiklerini tassyklamak bilen ýadro programmasy boýunça biziň bilen hyzmatdaşlyk etmek isleseler, dünýä ykdysadyýetine şonça-da gowy garşylanar" -diýdi. diýdi ABŞ-nyň prezidenti Donald Trump, Eýran bilen baglaşylan şertnamanyň çäginde Tähran administrasiýasynyň "hiç haçan ýadro ýaragyna eýe bolmajakdygyny" aýtdy ABŞ-nyň wise-prezidenti JD Wans Waşington bilen Tähran administrasiýalarynyň arasynda gazanylan şertnamanyň "diňe giň çarçuwany üpjün edýändigini we indiki gepleşiklerde möhüm jikme-jiklikleriň kesgitlenjekdigini" aýtdy Düýn ABŞ bilen Eýranyň arasynda baglaşylan şertnama we taraplaryň arasynda özara düşünişmek memorandumyna gol çekilmegi bilen dünýä bazarlarynda üýşmeleň atmosferasy bolan hem bolsa, şertnamanyň jikme-jiklikleri aýdyň bolmadyklygy sebäpli maýadarlar täze gün seresap bolýarlar Hormuz bogazyndan tranzit geçelgesiniň täzeden başlamagy bilen baglanyşykly ynam gurşawyny döretmek üçin birnäçe hepde gerek bolup biljekdigini çaklamak, bazarlarda seresaply garaýşyň dowam etmegine sebäp bolýar Ylalaşyk ilki bazarlarda ýeňillik döreden hem bolsa, bu ýagdaýyň ABŞ bilen Ysraýyly gapma-garşylyga getirip biljekdigi baradaky habar bu prosesiň näderejede gowşakdygyny görkezýär Analitikler iki tarapyň hem ylalaşyga gelmegi we özara düşünişmek memorandumyna gol çekilmegi bazarlarda möhüm üýtgewsiz çeşmäni ýok edip biljek diplomatik açyşdygyny bellediler, ýöne şertnamanyň hemişelik bolmagy baradaky aladalar dowam edýär Bazarlaryň ertirki federasiýa ýygnagyna ünsi töwekgelçilik isleginiň peselmegine sebäp boldy Daşary syýasatyň gün tertibinde Fransiýada geçiriljek G7 sammiti hem maýadarlaryň üns merkezinde Beýleki tarapdan, Halkara Walýuta Gaznasynyň (HPG) prezidenti Kristalina Georgiýewa, Eastakyn Gündogardaky söweşden üç aýdan gowrak wagt geçen hem bolsa, dünýä ykdysadyýetiniň durnuklydygyny, haryt bahalarynyň, inflýasiýanyň we inflýasiýanyň garaşyşlarynyň we maliýe ýagdaýlarynyň täsir edendigini, ýöne entek global haýallamany görkezmeýändigini aýtdy Makroykdysady maglumatlar ugrunda ABŞ-nyň Merkezi Bankynyň (Fed) Nýu-Yorkork şahamçasy tarapyndan yglan edilen önümçilik görkezijisi iýun aýynda garaşylýandan 5,7-e düşdi. Industryurtda senagat önümçiligi hem maý aýynda aýda garaşylýandan 0,1 göterim ýokarlandy Bu ösüşler bilen ABŞ-nyň 10 ýyllyk obligasiýa göterim mukdary 4,48 göterim, dollar görkezijisi bolsa 0,1 göterim ýokarlamak bilen 99,80 göterim Altyn unsiýasy 0,3 göterim ýokarlamak bilen 4322 dollar bilen satylýar “Brent” nebitiniň barreli bahasy 0,7 göterim arzanlamak bilen 82,4 Nýu-Yorkork bir stockasy oňyn tendensiýa eýerdi ABŞ bilen Eýranyň arasynda baglaşylan şertnama we nebitiň bahasynyň arzanlamagy sebäpli Nýu-Yorkork bir stockasy oňyn tendensiýa eýerdi ABŞ-ly işewür Elon Muskyň baş direktory bolan kosmos, awiasiýa we emeli intellekt kompaniýasy bolan “Space Explorer Technologies Corp” (SpaceX) ilkinji köpçülige hödürlemek işiniň tamamlanandygyny we goşmaça paý satyn almak opsiýasyny ulanmak arkaly takmynan 85,7 milliard dollar girdeji gazanandygyny habar berdi. “SpaceX” -iň paýnamalary 2 trillion dollardan gowrak bolan kompaniýanyň IPO-dan soň ikinji söwda güni 19,6 göterim ýokarlandy Nebitiň bahasynyň arzanlamagy, energiýa çykdajylarynyň arzanlamagyndan peýdalanan awiakompaniýalaryň paýnamalaryny goldamak bilen, energiýa kompaniýalarynyň paýlaryna basyş etdi ABŞ-nyň energiýa kompaniýalaryndan biri bolan “Exxon Mobil” -iň paýnamalary 4,14 göterim, “Chevron” -yň paýnamalary 3,64 göterim aşaklady Awiakompaniýalaryň biri bolan “United Airlines” -iň paýnamalary 3,85 göterim, Amerikan howa ýollarynyň paýnamalary 3,2 göterim, “Delta Air Lines” -iň paýnamalary 1,22 göterim artdy “Fox” -yň paýnamalary Roku-ny 22 milliard dollarlyk şertnamada satyn aljakdygyny mälim edeninden soň 15,2 göterim pese gaçdy Bu ösüşler bilen Dow Jones indeksi 0,92 göterim, S&P 500 indeksi 1,65 göterim, Nasdaq görkezijisi 3.07 göterim ýokarlandy Dow Jones indeksi 51,945,89 bal bilen rekord derejä ýetdi. ABŞ-da indeks fýuzer şertnamalary güni garyşyk tendensiýa bilen başlady UKewropanyň bir stockalary Angliýadan başga ýokarlandy Stockewropa bir stockalary ABŞ bilen Eýranyň arasynda baglaşylan şertnama sebäpli Angliýadan başga hepdäniň ilkinji söwda gününi artdyrmak bilen tamamlady. Energetika kompaniýalarynyň paýnamalarynyň pese gaçmagy Angliýanyň bir marketasynyň peselmeginde täsirli boldy Europeanewropanyň Merkezi Bankynyň (ECB) prezidenti Kristin Lagarde ýokary energiýa bahalarynyň ykdysadyýetiň beýleki ugurlaryna hem ýaýrap başlandygyny aýtdy we inflýasiýanyň ikinji tapgyrynyň täsirinden öňüni alyş habary berdi Lagarde ýokary energiýa bahalarynyň ykdysadyýetiň beýleki ugurlaryna-da ýaýrap başlandygyny duýdurdy: "Soňky hepdelerde inflýasiýanyň gytaklaýyn täsirini her ugurda diýen ýaly görüp başladyk. Elbetde, ätiýaçlyk çäreleri görmeli bolarys, esasanam aýlyk hakynyň ýokarlanmagy töwekgelçiligi ýaly ikinji derejeli täsirleriň ýüze çykandygyny duýanymyzda. diýdi Germaniýanyň Merkezi Bankynyň (Bundesbank) prezidenti achoahim Nagel, Europeanewropanyň Merkezi Bankynyň (ECB) Eastakyn Gündogardaky dartgynlyk azalsa-da inflýasiýa töwekgelçiligine garşy seresaply pozisiýasyny dowam etdirjekdigini aýtdy Makroykdysady maglumatlar tarapynda aprel aýynda ozewro zonasyndaky senagat önümçiligi geçen aý bilen deňeşdirilende 0,1 göterim, geçen ýylyň degişli aýy bilen deňeşdirilende 0,3 göterim ýokarlandy Bu ösüşler bilen Germaniýada DAX 40 indeksi 1,05 göterim, Fransiýada CAC 40 indeks 0,4 göterim, Italiýada FTSE MIB 30 indeks 0,66 göterim, Angliýada FTSE 100 indeks 0,39 göterim ýokarlandy. Europeewropadaky indeks fýuzer şertnamalary güni garyşyk tendensiýa bilen başlady BoJ 1995-nji ýyldan bäri ilkinji gezek syýasat derejesini 1 göterime çenli ýokarlandyrdy Aziýanyň bir stockalary Japanaponiýa Bankynyň (BoJ) göterim derejesi kararyndan we Hytaýdan gowşak makroykdysady maglumatlardan soň garyşyk kursy dowam etdirýärler BoJ syýasat derejesini 25 göterim ýokarlandyryp, 1 göterime çenli ýokarlandyrdy. Şeýlelikde, bank 1995-nji ýyldan bäri ilkinji gezek syýasat derejesini 1 göterime çenli ýokarlandyrdy Kararyň 7-den 1-e çenli ses bilen kabul edilendigi we dolandyryş geňeşiniň agzasy Toýçiro Asadanyň göterim mukdaryny 0.75 göterim saklamagyna garşy ses berendigi habar berildi. BOJ gubernatory Kazuo Ueda saglyk problemalary sebäpli ýygnaga gatnaşyp bilmedi Bankyň beýanynda "CPI inflýasiýasynyň 2 göterime golaýlaýandygyny we maliýe şertleriniň amatlydygyny göz öňünde tutup, bank syýasatyň göterim derejesini ýokarlandyrmagy we pul-karz syýasatynyň giňeliş derejesini sazlamagyny dowam etdirer" -diýdi. beýannamalar goşuldy Bu kontekstde, Eastakyn Gündogardaky ýagdaýyň Japanaponiýanyň ykdysady işjeňligine we bahalaryna edýän täsiri ýakyndan gözegçilik ediljekdigi we pul syýasatyndaky düzedişleriň wagty we tizligi ykdysady işjeňlige we bahalara bolan garaýşyň esasy ssenarisiniň ähtimallygyna we bu dünýägaraýyş töwekgelçiligine baha berler Bank hasabatynda, BoJ-nyň Japaneseaponiýanyň döwlet obligasiýalarynyň aýlyk satyn alyş mukdaryny 2027-nji ýylyň ýanwar-mart aýlaryna çenli çärýekde takmynan 200 milliard ýen azaltmagy meýilleşdirýändigi mälim edildi Inflýasiýanyň basyşy we ýeniň gowşamagy göterim derejesiniň ýokarlanmagynyň möhüm sebäplerinden biri boldy Gowşak ýen Japanaponiýanyň eksportynyň bäsdeşlige ukyplylygyny ýokarlandyrsa-da, importa esaslanýan inflýasiýa sebäp bolýar we döwlet maliýe serişdelerine basyş edýär Beýleki tarapdan, Hytaýda maý aýynda bölek satuw söwdasy öňki ýyl bilen deňeşdirilende 0,6 göterim azaldy we 2022-nji ýylyň dekabryndan bäri ilkinji gezek azaldy. Maý aýynda ýurda şäher esasy maýa goýumlary 4,1 göterim azaldy, bu gozgalmaýan emläk we önümçilik pudaklaryna hem täsir etdi Newurtda täze jaý bahalary 0,2 göterim, maý aýynda ikinji öýdäki bahalar 0,3 göterim pese gaçsa-da, işsizlik 5.2 göterimden 5.1 göterime çenli azaldy Maý aýynda Hytaýda senagat önümçiligi 4,5 göterim ösüş bilen garaşylýandan has ýokarydy Supplyurtda güýçli üpjünçilik bilen gowşak islegiň arasyndaky deňsizlik çynlakaýlygyna galýar Eýran söweşi sebäpli ýüze çykan energiýa akymynyň kesilmegi haryt bahalarynyň ýokarlanmagyna we Hytaýyň ykdysadyýetine ençeme ýyllap täsir eden deflýasiýa basyşlarynyň ýeňilleşmegine goşant goşsa-da, bu bahalaryň ýokarlanmagy talap däl-de, çykdajylar sebäpli amala aşyrylýar, bu ykdysadyýetdäki gowşaklygyň dowam edýändigini görkezýär Beýleki tarapdan, Awstraliýanyň ervetiýaçlyk Banky syýasat stawkasyny hemişelik 4,35 göterim galdyrdy Bu ösüşler bilen ýapylýar Japanaponiýadaky Nikkei 225 görkezijisi 0,6 göterim, Günorta Koreýadaky Kospi indeksi 1,9 göterim ýokarlandy, Hytaýda Şanhaý birleşme indeksinde keseligine tendensiýa syn edildi. Gonkongda “Hang Seng” görkezijisi 1,3 göterim azaldy Gymmatly kagyzlar bazary günüň ýokarlanmagy bilen tamamlandy Düýn satyn almaga gönükdirilen tendensiýa eýeren Borsa Stambuldaky BIST 100 indeksi, gymmaty 3,64 göterim gazanyp, 14,446.42 bal bilen ýapyldy Borsa Stambulyň geljegi we opsiýalary bazaryndaky (VIOP) BIST 30 indeksine esaslanýan iýun fýuzer şertnamasy, adaty sessiýanyň ýapylyşy bilen deňeşdirilende 0,14 göterim ýokarlamak bilen düýn agşamky mejlisde 16,759.00 bal bilen ýapyldy Dollar / TL düýn 46.2900-de tamamlan bolsa-da, şu gün bankara bazaryň açylyşynda 46.3030-da, öňki ýapylyşdan has ýokary Eastakyn Gündogarda parahatçylyk klimatynyň döredilmegine we obligasiýa göterim derejesiniň peselmegine garaşylýandygy sebäpli Türkiýäniň 5 ýyllyk karz töwekgelçiligi mukdary (CDS) 218,98 bal aşaklap, 19-njy fewraldan bäri iň pes derejä ýetdi Analitikler şu gün ýurtda ýaşaýyş jaý bahasy indeksiniň, ZEW-nyň ozewro zonasyndaky ykdysady ynam indeksiniň, ýaşaýyş jaýlarynyň başlanmagy we ABŞ-da gurluşyk rugsatlarynyň daşary ýurtlarda berjaý ediljekdigini bellediler we tehniki taýdan BIST 100 indeksinde 14,600 we 14,700 bal garşylyk ýagdaýynda, 14,300 we 14,200 bal goldaw goldawynda durýandygyny bellediler Häzirki wagtda bazarlarda yzarlanmaly maglumatlar aşakdakylar: 10.00 Türkiýe, Maý aýynyň ýaşaýyş jaý bahasy 12.00 Germaniýa, ZEW iýun ykdysady ynam indeksi 12.00 ozewro zonasy, Iýun üçin ZEW ykdysady ynam indeksi 15.30 ABŞ, Maý aýynda ýaşaýyş jaýlary başlar 15.30 ABŞ, Maý gurluşyk rugsatlary


