Geosyýasy töwekgelçilikler we tehnologiýa paýnamalarynyň pese gaçmagy sebäpli dünýä bazarlary negatiw tendensiýa başlaýar - Kıbrıs gazet - Kıbrıs News, TRNC Soňky minut we gün tertibi habarlary

Tehnologiýada we emeli intellekt kompaniýalarynda geosyýasy dartgynlylygyň we satuw basyşynyň goşulmagy bilen dünýä bazarlarynda negatiw tendensiýa ýüze çykýar Eastakyn Gündogarda gapma-garşylyklar güýçlenýärkä, taraplaryň höweslendiriji beýannamalarynyň bolmazlygy dünýä bazarlarynda satuw basyşynyň dowam etmegine sebäp bolýar Bu etapda taraplaryň aýdan sözleri bazarlarda üýtgemelere sebäp bolýar. ABŞ-nyň prezidenti Donald Trump "Nýu-Postork Post" gazetiniň "Pod Force One" programmasynda Eýran bilen şertnama üstünde işleýändiklerini aýtdy. Trump: "Eýran ýadro ýaragynyň bolmazlygy barada eýýäm razylyk berdi. Diýjek bolýanym, pikirlerini üýtgedip bilerler, ýöne bu kabul etmeli zatlaryň biri". Ol: ABŞ-nyň Döwlet sekretary Marko Rubio, Trumpyň Ankarada geçiriljek NATO sammitine "hut özi gatnaşjakdygyny" aýtdy ABŞ-nyň Gazna ministri Skott Bessent, ABŞ-nyň Senatynyň Maliýe komitetinde geçirilen ministrliginiň býudjetiniň mejlisinde Eýran söweşi sebäpli ýüze çykan inflýasiýanyň ýokarlanmagynyň "gysga möhletli üýtgäp durjakdygyny" aýtdy Eýranyň Daşary işler ministri Abbas Erakçi ABŞ bilen aragatnaşygyň kesilmändigini we Beýrutdaky hüjümleri duruzmagyň zerurlygy barada habar alyşandyklaryny, gepleşik etabynda takyk öňegidişligiň ýokdugyny aýtdy Geosyýasy töwekgelçilikleriň energiýa bahalary arkaly inflýasiýa garaşyşlaryny bozmagy ähtimallygy, töwekgelçilikli aktiwleriň ýokarlanmagynyň has gowşak bolup biljekdigini görkezýär Ysraýyl bilen Liwanyň atyşygy bes etmek barada ylalaşandyklary baradaky habar nebitiň ortaça peselmegine sebäp bolsa-da, dartgynlylygyň dowam etmegi dünýä bazarlarynda satuw basyşynyň dowam etmegine sebäp bolýar Beýleki tarapdan, Brodkomyň emeli intellekt girdejileri baradaky lapykeç çaklama beýany, tehnologiýa kompaniýalaryna töwekgelçilik duýgusyny güýçlendirdi Kompaniýa, emeli intellekt ýarymgeçirijilerinden gelýän girdejiniň maliýe ýylynyň üçünji çärýeginde 16 milliard dollar boljakdygyny mälim etdi. Bu görkeziji ortaça 17.2 milliard dollardan pesdi Garaşylyşy kanagatlandyryp bilmedik kompaniýanyň çaklamalary, emeli intellekt ýörişiniň dowam etjekdigi baradaky soraglary görkezýär. Bu ösüş bilen Brodkomyň paýnamalary gelejek bazarynda 11,8 göterim ýitdi Göterim derejesiniň uzak wagtlap ýokary bolup biljekdigi baradaky aladalar bazarlardaky töwekgelçilik islegine hem ýaramaz täsir edýär Makroykdysady tarapa seretseň, ABŞ-da hususy pudagyň iş üpjünçiligi maý aýynda garaşylýandan has ýokary bolup, 122 müň adam artdy. Şeýlelik bilen, hususy sektordaky iş bilen üpjünçiligiň iň ýokary ösüşi 2025-nji ýylyň ýanwaryndan bäri hasaba alyndy.Bu döwürde hususy sektordaky iş orunlarynyň 118 müň adam artmagyna garaşylýar Supplyurduň üpjünçilik dolandyryş instituty (ISM) hyzmat pudagy PMI garaşylýandan has ýokary bolup, maý aýynda 54.5-e ýetdi Inflýasiýa basyşynyň ýokarlanýan bu döwründe ABŞ-nyň Merkezi Bankynyň (Fed) işgärleriniň beýannamalary ýakyndan yzarlanýar. Nýu-Yorkork federasiýasynyň prezidenti Jon Williams pul syýasatynyň "dogry" ýagdaýdadygyny we häzirki wagtda göterim mukdaryny ýokarlandyrmagyň ýa-da peseltmegiň zerurlygyny görmeýändigini aýtdy “Brent” nebitiniň barrel bahasy 1,1 göterim arzanlap, 96,2 dollara çenli azaldy we Ysraýyl bilen Liwanyň ýaraşygyň durmuşa geçirilmegi barada ylalaşandyklary habar berildi ABŞ-nyň 10 ýyllyk obligasiýa hümmeti, düýn nebitiň ýokary bahasy we zähmet bazarynyň güýji, ABŞ-nyň göterim mukdaryny ýokarlandyrjakdygyna garaşýanlygy sebäpli düýn 4,49 göterime çenli ýokarlandy we şu gün 4.49 göterim durnuklaşdy Dollaryň görkezijisi 99,4 derejesinde bolsa, öňki ýakynlykdan has pesde, nebitiň bahasynyň arzanlamagy we dollar indeksiniň goldawy bilen altyn, 0,9 göterim ýokarlamak bilen bir unsiýa 4,473 dollar bilen söwda edýär Beýleki tarapdan, alyş-çalyş söwda fondlarynyň çykmagy sebäpli bitcoin-de ýiti satuw boldy. Bitcoin şu gün 61 müň 383 dollara düşdi we 6-njy fewraldan bäri iň pes derejä ýetdi Nýu-Yorkork bir stockasy pese gaçdy ABŞ-ly işewür Elon Muskyň ýolbaşçylygyndaky kosmos we awiasiýa kompaniýasy bolan “Space Explorer Technologies Corp” (SpaceX), her bir aksiýa üçin 135 dollar bahasy bilen 555,6 million paý hödürlemegi meýilleşdirýär Kompaniýanyň ABŞ-nyň Gymmatly kagyzlar we bir Exchangea toparyna (SEC) beren resminamalaryna görä, IPO-nyň bir bölegi hökmünde maýadarlara 555,6 million “A” klas paýnamasy hödürlener Dow Jones indeksi 1,21 göterim, S&P 500 indeksi 0,74 göterim, Nasdaq görkezijisi 0,89 göterim ýitirdi. ABŞ-da indeks fýuzer şertnamalary güni garyşyk tendensiýa bilen başlady Europeanewropanyň bir stockalary negatiw bolup galdy Düýn Europeanewropanyň bir stockalarynda geosyýasy başagaýlyk Dartgynlylyk ýokary bolmagyny dowam etdirip, satuwa gönükdirilen tendensiýa syn edildi. Eastakyn Gündogarda özara hüjümleriň dowam etmegi we nebitiň bahasynyň ýokarlanmagynyň tizlenmegi sebitde töwekgelçilik duýgusynyň ýokarlanmagyna sebäp boldy ABŞ-nyň "mejbury zähmet" sebäpli 60 ýurt üçin täze nyrh teklibi Europeanewropa bazarlaryna-da ýaramaz täsir etdi. Hytaý bilen baglanyşykly meseleler Europeanewropa ykdysadyýetindäki esasy kynçylyklaryň arasynda Maglumat berlen makroykdysady maglumatlar Europeewropadaky hyzmat pudagynyň şertnama baglaşandygyny görkezdi. Ozewro zonasyndaky öndürijiniň baha indeksi (PPI) aprel aýynda geçen aý bilen deňeşdirilende 0,6 göterim we ýyllyk 4,8 göterim ýokarlandy Ozewro zonasynda birleşdirilen satyn alyş dolandyryjylary indeksi (PMI) soňky 18 aýyň içinde iň pes derejä düşdi, maý aýynda 48,5 bal. Hyzmat pudagy PMI maý aýynda 47,7 boldy Bu ösüşler bilen Germaniýada DAX 40 indeksi 1,31 göterim, Italiýada FTSE MIB 30 indeksi 1,07 göterim, Angliýadaky FTSE 100 indeksi 0,40 göterim, Fransiýada CAC 40 indeksi 0,71 göterim ýitirdi. Europeewropadaky indeks fýuzer şertnamalary güne negatiw başlady Aziýanyň bir stockalary esasan satylýar Nýu-Yorkork bir stockasyndaky pese gaçmalar Aziýa bazarlaryna-da ýetirilse-de, ABŞ bilen Eýranyň arasyndaky dartgynlylygyň güýçlenmegi sebäpli töwekgelçilik isleginiň peselmegi Aziýanyň bir stockalarynda yza çekilmegine sebäp bolýar Tehnologiýa we çip öndüriji aksiýalar soňky gazananlaryny yzyna gaýtaryp, Aziýa bazarlarynyň peselmegine sebäp bolsa-da, ABŞ bilen Eýranyň arasyndaky parahatçylyk şertnamasyna dowam edýän şübheler bazarlarda umumy töwekgelçiligi döretdi Bu ösüşler bilen Günorta Koreýadaky Kospi indeksi 1,1 göterim, Japanaponiýadaky Nikkei 225 indeksi 1,5 göterim, Gonkongdaky Hang Seng indeksi 1,4 göterim, Hytaýda Şanhaý birleşme indeksi 0,4 göterim ýitirdi Gymmatly kagyzlar bazary günüň pese gaçmagy bilen tamamlandy Düýn satuwa gönükdirilen tendensiýa eýeren Borsa Stambuldaky BIST 100 indeksi, bahasynyň 1,65 göterimini ýitirip, gününi 13 965,65 bal bilen tamamlady Borsa Stambulyň geljegi we opsiýalary bazaryndaky (VIOP) BIST 30 indeksine esaslanýan iýun fýuzer şertnamasy, adaty sessiýanyň ýapylmagy bilen deňeşdirilende agşamky sessiýada 0,01 göterim azaldy Dollar / TL alyş-çalyş hümmeti düýn 0,1 göterim ýokarlamak bilen 45.9650-de ýapylan bolsa, şu gün bankara bazaryň açylyşynda 45,9780-de satyldy Analitikler şu gün ýurtdaky işsizlik derejesiniň, pul we bank statistikasynyň, ozewro zonasyndaky bölek satuwlaryň we ABŞ-daky işsizlige kömek arzalarynyň şu gün daşary ýurtlarda berjaý ediljekdigini mälim etdiler we BIST 100 indeksinde 13,800 we 13,700 bal goldaw goldawynyň bardygyny, 14,100 we 14,200 derejeleriň garşylykly ýagdaýdadygyny bellediler Häzirki wagtda bazarlarda yzarlanmaly maglumatlar aşakdakylar: 10.00 Türkiýe, aprel aýyndaky işsizlik 12.00 ozewro zonasy, aprel aýynyň bölek satuwy 14.30 Türkiýe, hepdelik pul we bank statistikasy 15.30 ABŞ, hepdelik işsizlik talaplary