Karz “gatlak”: Gazagystanlylaryň bir wagtyň özünde 3-4 karz almagy

Kazinform redaksiýasynyň işgärleriniň Milli banka beren resmi haýyşyna jogap edip, ýurtda karz alýanlaryň ýarysynyň diýen ýaly dört ýa-da has köp karz borçnamasynyň bardygyny, ösüşiň esasan bilelikdäki karzlary bolan müşderiler sebäpli emele gelýändigi bellendi Esasy ýokarlandyryş karz alyjylar diýlip atlandyrylýar. Bir wagtyň özünde sarp ediji we awtoulag karzyna eýe bolan raýatlaryň sany 2022-nji ýylda 216,8 müň adamdan 2024-nji ýylda 353,1 müňe ýetdi (+ 62,8%) Üç görnüşli karz alýanlaryň arasynda has aýdyň dinamika hem bolýar. Bir wagtyň özünde sarp ediş karzy, awtoulag karzy we ipoteka eýe bolan raýatlaryň sany diňe 2024-nji ýylda (+ 55.1%) 33,9 müňden 52,6 müňe çenli ýokarlandy we 2022-nji ýyl bilen deňeşdirilende üç esse diýen ýaly üç esse artdy Bu fonda “bir karz - bir karz alyjy” nusgawy modeli kem-kemden agalyk ediji ornuny ýitirýär. Sarp ediji karzlary bilen karz alýanlaryň sany diňe ortaça ýokarlandy - 2022–2024-nji ýyllarda (+ 6.5%) 6,3 milliondan 6,7 milliona çenli, 2024-nji ýylda ösüş depgini 1,6 göterime çenli peseldi Mundan başga-da, Milli bank 2025-nji ýylyň awgust aýyna çenli karz alýanlaryň ýarysynyň diýen ýaly dört ýa-da has köp karzynyň bardygyny, esasanam kepillendirilmeýändigini belleýär. Ipoteka we awtoulag karzlary segmentinde gurluş üýtgeşik bolup galýar - karz alýanlaryň takmynan 90% -i diňe bir karz bilen çäklenýär Şol bir wagtyň özünde, düzgünleşdiriji karz ýüküniň şeýle gurluşynyň ilatyň maliýe ýagdaýynyň ýaramazlaşmagynyň alamaty däldigini we karz alyjylaryň girdejilerini we hyzmat borçlaryny ýerine ýetirmek ukybyny göz öňünde tutup, giňişleýin baha berilmegini talap edýär Kazinform ozal karzyň şertlerini nädip üýtgetmelidigi we çynlakaý netijelerden gaça durmalydygy barada ýazypdy