Karzlar we goýumlar köpeldi

TRNC Merkezi Banky tarapyndan 2026-njy ýylyň birinji çärýeginde taýýarlanan býulleten çap edildi Dünýä we TRNC ykdysadyýeti we bank pudagy baradaky häzirki statistiki maglumatlary we baha berişleri öz içine alýan býulleten / hasabat, TRNC Merkezi bankynyň başlygy Rifat Günaýyň goly bilen çap edildi Bank, syýahatçylyk, inflýasiýa, iş üpjünçiligi we býudjet boýunça sanlary paýlaşýan hasabatda 2026-njy maliýe ýylynyň birinji çärýeginde HHR-iň býudjet girdejisiniň jemi 31,7 göterim, umumy çykdajylar bolsa geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 35,1 göterim ýokarlandy Býulletanda bank pudagynyň umumy baýlyklary; 2026-njy ýylyň mart aýynyň ahyrynda 2025-nji ýylyň dekabry bilen deňeşdirilende 5.04 göterim ýokarlap, 523 000,9 million TL-e ýetendigi mälim edildi Pudagyň jemi karzlarynyň 217,713,3 million TL we 2026-njy ýylyň mart aýyna çenli umumy goýumlaryň 394,833,3 million TL bolandygyny mälim eden hasabatda, 2026-njy ýylyň birinji çärýeginde pudagyň umumy aktiwleriniň iň uly paýynyň 41,63 göterim bilen jemi karzlara degişlidigi bellenildi Hasabatda jemi karzlar 32,37 göterim paýy bolan nagt we nagt ekwiwalent zatlar, degişlilikde 16.54 göterim paýy bilen MDC we 9,46 göterim paýy bolan beýleki aktiwler bilen yzarlanýar. 2026-njy ýylyň mart aýyna çenli umumy borçnamalaryň 75,49 göterimi goýumlar, 12,14 göterimi paýnamalar, 6,11 göterimi banklara bergiler we 6,25 göterimi beýleki karzlar bolar. Jogapkärçiliklerden ybaratdygy mälim edildi Hasabatda, 2026-njy ýylyň mart aýyna çenli karz görnüşleriniň arasynda işewür karzlaryň 150,945 million TL bilen birinji orunda, sarp ediş karzlarynyň bolsa 38,506,6 million TL bilen ikinji orunda, işewür karzlarynda 42,69 göterim, sarp ediş karzlarynda bolsa geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 51,28 göterim ýokarlanandygy mälim edildi Hasabatda aşakdakylar bellendi: "2026-njy ýylyň mart aýyna çenli 119,946,7 million TL goýum TL-de, 274,886,6 million TL FX-da, öňki çärýek bilen deňeşdirilende TL goýumlarynda 8,33 göterim, FX goýumlarynda 1,62 göterim ýokarlandy TL goýumlarynyň TL karzlaryna konwersiýa derejesi, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 2026-njy ýylyň mart aýyna çenli 59,94 göterimden 47,11 göterime çenli azaldy we FX goýumlarynyň NPL-lerden başga FX karzlaryna öwrülmegi 47,92 göterimden 56,48 göterime çenli ýokarlandy Bank pudagynyň maýasy 2026-njy ýylyň birinji çärýeginde geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 60,99 göterim artyp, 63,484,5 million TL boldy. 2026-njy ýylyň mart aýyna çenli pudagyň NPL / Jemi karz gatnaşygy öňki çärýek bilen deňeşdirilende 2,78 göterimden 2,73 göterime çenli azaldy Bank pudagynyň maýasynyň ýeterlik derejesi (SYSR) 2025-nji ýylyň ahyryna çenli 19,45 göterim bolsa-da, 2026-njy ýylyň birinji çärýeginde 20.52 göterime çenli ýokarlandy. ” 2026-njy ýylyň ilkinji üç aýynda howa we deňiz arkaly ýurda girýän ýolagçylaryň sany 2025-nji ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 9,3 göterim artyp, 520 646 adamdan 569,302 adama ýetdi TRNC raýatlaryny hasaba almazdan, geçelgelerden ýurda girýänleriň sany 2026-njy ýylyň birinji çärýeginde geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 15.07 göterim azaldy we 804,238-e düşdi 2026-njy ýylyň birinji çärýeginde gury derwezelerdäki ýazgylara ser salanymyzda, Günorta Kipr raýatlaryndan 470,438 ýazgy we beýleki ýurtlaryň raýatlaryndan 333,800 ýazgy bar. 2026-njy ýylyň ilkinji üç aýynda ýer derwezesinden çykýan TRNC raýatlarynyň sany 2025-nji ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 4,3 göterim azaldy we 752 925-e ýetdi 2026-njy ýylyň birinji çärýeginde geçen aý bilen deňeşdirilende ýanwar, fewral we mart aýlarynda inflýasiýa degişlilikde 1,97 göterim, 2.76 göterim we 2,18 göterim boldy. 2025-nji ýylyň degişli döwründe aýlyk inflýasiýa degişlilikde 2,02 göterim, 2,16 göterim we 4,28 göterim boldy 2026-njy ýylyň birinji çärýeginde ýyllyk inflýasiýa geçen ýylyň degişli aýy bilen deňeşdirilende degişlilikde ýanwar, fewral we mart aýlarynda degişlilikde 39,4 göterim, 40,22 göterim we 37,4 göterim boldy. 2026-njy ýylyň mart aýynda iň ýokary ýyllyk bahany ýokarlandyran çykdajy toparlary 46,93 göterim, dürli harytlar we hyzmatlar degişlilikde 46,71 göterim we saglyk önümleri degişlilikde 43,85 göterim boldy. 2026-njy ýylyň mart aýynyň ahyryna, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 27.37 göterim iň pes ösüşi başdan geçiren zat aragatnaşyk boldy Statistika instituty tarapyndan 2025-nji ýylyň üçünji çärýeginde geçirilen Öý hojalygynyň işçi güýjüniň gözleginiň netijelerine görä, TRNC-de umumy iş 189 müň 791, işsizleriň sany 9 müň 429, işsizlik 4,7 göterim diýlip çaklanylýar Gözlegiň netijesine görä, TRNC-de işsizligiň derejesi erkekler üçin 3,7 göterim, 15-24 ýaş aralygyndaky aýallar üçin 6,7 göterim. Topardaky ýaş ilatyň arasynda 12,4 göterim hasaplandy 2024-nji ýylyň oktýabr aýyna çenli 159 müň 321 adam bolan TRNC-de sosial ätiýaçlandyryş üçin hasaba alnan işgärleriň sany 2025-nji ýylyň dekabrynda 170 müň 636-a ýetdi. 2024-nji ýylyň oktýabr aýyndan 2025-nji ýylyň dekabry aralygynda iş rugsady bolan ätiýaçlandyrylan işgärleriň sany 9 göterim ýokarlandy, 82 müň 771-den 90 müň 240-a, TRNC raýaty ätiýaçlandyrylan işgärleriň sany bolsa 5 müň artyp, 75 müň 550-den 80 müňe ýetdi 2025-nji ýylyň dekabrynda sosial ätiýaçlandyryşda hasaba alnan işgärleriň 47,1 göterimi TRNC raýatlary, 27,2 göterimi Türkiýe Respublikasynyň raýatlary, 25,7 göterimi beýleki ýurtlaryň raýatlary bolar Hasabatda býudjet ösüşi bilen baglanyşykly aşakdaky bahalandyrmalar hem bar: "2026-njy maliýe ýylynyň birinji çärýeginde, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, HHR-iň býudjet girdejileriniň umumy mukdary 31,7 göterim ýokarlandy we umumy çykdajylaryň 35,1 göterimi ýokarlandy. Býudjet girdejileri we býudjet çykdajylary degişlilikde 2026-njy ýylyň birinji çärýeginde 2025-nji ýylyň birinji çärýeginde 2025-nji ýylyň birinji çärýeginde artdy. 2026. 1,429.1 million TL artykmaçlyk gazandy 2026-njy ýylyň birinji çärýeginde Döwlet içerki karz gymmatly kagyzlaryny (GDDS) çykarmak arkaly jemi 16 315,7 million TL karz alyndy, 9,842,6 million TL yzyna gaýtaryldy we şeýlelik bilen 6,473,1 million TL arassa karz amala aşyryldy 2026-njy ýylyň birinji çärýeginiň ahyrynda GDS we Gysga möhletli öňe gidişlik (KVA) arkaly emele gelen içerki karz paýnamasy 22,414.4 million TL. 2026-njy ýylyň birinji çärýeginiň ahyryna GDDS paýnamasy 19,694,6 million TL boldy. KVA balansy, 2024-nji ýylyň 25-nji dekabrynda TRNC Merkezi Bankynyň 41/2001 belgili Kanunyna laýyklykda TRNC Maliýe ministrligi bilen TRNC Merkezi Bankynyň arasynda baglaşylan teswirnamanyň çäginde esasy töleg 340.0 million TL tölenenden soň 2,719,8 million TL çenli azaldy. "