Gyzyl kitap gaplaňy Altynkoz Mangistau şäherindäki Ustyurt goraghanasynda ýene peýda boldy

Mangystau sebitindäki Ustyurt goraghanasynyň çäginde Merkezi Aziýaly bir gaplaň peýda boldy, ilki kamera duzaklarynda 2024-nji ýylda bellendi we soňra Altynkoz adyny aldy. Orda.kz habar gullugynyň habaryna görä, dünýäde diňe 3 müňden gowrak adam ýok Biodürlüligi öwrenmek we gorap saklamak merkeziniň aýdyşy ýaly, gaplaň mart we maý aýlarynda kamera duzagyna düşdi we aprel aýynda Kyzylsaý tebigy seýilgähiniň çäginde şol haýwany gören bolmagy ähtimal; işgärler hatda jübi telefonynyň kamerasynda surata düşürmegi başardylar Şeýlelik bilen, mart-maý aýlarynda Altynkoz goraghanadan Kyzylsaýa çenli yza gaýdyp, 450 kilometrden az bolmadyk aralygy geçdi. 2025-nji ýylda takmynan şol ýoly alypdy Leopardyň Mangistau sebitindäki hereketlerine gözegçilik etmek, Biodürlüligi öwrenmek we goramak merkezi (BRCC) jemgyýetçilik gaznasy tarapyndan utgaşdyrylan Gazagystanda gaplaňy öwrenmek we goramak boýunça halkara taslamanyň çäginde 2023-nji ýylda başlanan Ustyurt goraghanasynyň we Gyzylsai tebigy seýilgähiniň işgärleriniň üstünlikli hyzmatdaşlygy netijesinde mümkin boldy Merkezi Aziýa gaplaňy 2021-nji ýylda Gazagystanyň Gyzyl kitabyna girizildi. 2007-nji ýyldan 2023-nji ýyla çenli Mangistau sebitindäki Ustyurt platosynda azyndan dört adamyň bardygy tassyklandy Gazagystanda bu ýyrtyjynyň hemişelik ilaty ýok we wagtal-wagtal 100-e golaý adam ýaşaýan kiçi toparlaryň iň köp ýaşaýan ýeri bolan Türkmenistandan Mangistau sebitine girýär Merkezi Aziýa (Pars) gaplaň Günorta-Günbatar Aziýanyň endemiki görnüşleridir. Häzirki zaman diapazony gaty böleklere bölünen we 21 sany izolirlenen ilaty öz içine alýar. Olaryň iň ulusy, 550-den 850 adama çenli bolan Eýranda. Hünärmenleriň pikiriçe, dünýädäki kiçi görnüşleriň umumy sany 1 bilen 3 müň haýwan aralygyndadyr Tebigaty goramak boýunça halkara bileleşiginiň (IUCN) klassifikasiýasyna görä Merkezi Aziýa gaplaňy howp astyna düşýär. Ozal bu görnüş Gazagystanyň çäginde ýazylmandyr, ýöne soňky onýyllygyň dowamynda Türkmenistandan Mangistau sebitine gaplaňlaryň azyndan dört sapary dokumentleşdirilipdir