Howanyň üýtgemegi Gyrgyzystana nähili täsir edýär?

Gyrgyzystan daglyk ýurt hökmünde az parnik gazlaryny çykarýan ýurtdygyna garamazdan, howanyň üýtgemegine iň ejiz ýurtlaryň hataryndadyr. Häzirki wagtda ýurtda temperaturanyň ýokarlanmagy, buzluklaryň eremegi, suw baýlyklarynyň üýtgemegi we tebigy betbagtçylyklaryň köpelmegi başdan geçirilýär. Tebigy baýlyklar, ekologiýa we tehniki gözegçilik ministrligi howanyň üýtgemeginiň Gyrgyzystana nähili täsir edýändigi barada "Kabar" habar gullugyna aýtdy Buzluklaryň çalt eremegi. Gyrgyzystandaky buzluklar howanyň üýtgemegi sebäpli sebitlerini we göwrümini ýitirýär. Bu uzak wagtyň dowamynda derýanyň akymyna we suw üpjünçiligine ýaramaz täsir eder Suw baýlyklaryna howp. Buzluklaryň eremegi suw üpjünçiligini artdyryp biler, ýöne geljekdäki buzluklaryň yza çekilmegi suw ýetmezçiligini ýokarlandyrar, oba hojalygyna, energiýa we ýaşaýyş durmuşyna täsir eder Oba hojalygyna ýaramaz täsir. Gurakçylygyň ýokarlanmagy, ýagyş görnüşleriniň üýtgemegi we suw ýetmezçiligi oba hojalygynyň öndürijiliginiň peselmegine sebäp bolup biler. Bu azyk howpsuzlygyna gönüden-göni täsir edýär Tebigy betbagtçylyklaryň köpelmegi. Soňky ýyllarda suw joşmalarynyň, süýşmeleriň, göçleriň we beýleki howply gidrometeorologiki hadysalaryň sany we intensiwligi artýar. Gyrgyzystanda ýörite suw joşmalarynyň gaýtalanmagy köpeldi we güýçli ýagyşyň netijesinde ilatly nokatlara, ýollara we infrastruktura zeper ýetenleriň sany köpeldi Esasanam Oş, Jelal-Abad, Batken sebitlerinde, şeýle hem Çui, Issyk-Kul, Naryn we Talas sebitlerinde suw joşmasy güýçli ýagyşdan soň ýygy-ýygydan ýüze çykýar Mysal üçin, 2024-nji ýylda Nookat etrabynda uly suw joşmagy adamlary öldürdi we adatdan daşary ýagdaý girizildi. Müňden gowrak adam ewakuasiýa edildi Bu ýyl suw joşmasy birnäçe gezek bolup, Oş, Jelal-Abad we Batken sebitlerinde obalary we infrastrukturany suw basdy. Maý aýynyň başynda, ýagyşdan soň birnäçe sebitde suw joşmasy bolandygy resmi taýdan habar berildi Energiýa howpsuzlygyna täsiri. Gyrgyzystan gidroelektriklere garaşly bolansoň, suw akymynyň üýtgemegi elektrik energiýasynyň öndürilmegine täsir edip biler Jemgyýetiň saglygyna howp. Heatylylyk tolkunlarynyň köpelmegi, suw bilen baglanyşykly meseleler we tebigy betbagtçylyklar adamyň saglygyna goşmaça howp döredýär Jemläp aýtsak, howanyň üýtgemegi diňe bir Gyrgyzystan üçin ekologiki mesele däl, eýsem durmuş-ykdysady mesele. Suw, azyk, energiýa we daşky gurşaw howpsuzlygyna gönüden-göni täsir edip, ýurduň durnukly ösüşi üçin täze kynçylyklary döredýär