Kipr meselesinde başlajak ýaly bir gyzykly proses ... - Kutlaý Erk

Birleşen Milletler Guramasynyň Baş sekretarynyň (UNSG) şahsy wekili şu hepde Kiprde boldy; Liderler bilen duşuşdy, ýolbaşçylaryň ýörite wekilleri bilen duşuşdy; Şeýle hem, beýleki aragatnaşyklar we ýygnaklar geçirdi ... Kepillikler indiki hepde paýtagt Türkiýede we Gresiýada ýygnak geçirer. Ondan soň Nýu-Yorkork UNSG-ä doly goldaw berdi Görnüşinden, UNSG möhleti gutarman Kipr meselesinde üstünlik hekaýasyny ýazmak isleýär; tutanýerli we yzygiderli işleýär ... Kipr Gresiýasynyň lideri saýlanaly bäri, UNSG-iň Kipr üçin ýörite wekil bellemegini we Kipr meselesini çözmek üçin derrew resmi 5 + 1 gepleşiklerine başlamagyny isledi. Emma UNGS beýle ädim ätmedi; halkara syýasaty Kipr Gresiýasynyň lideriniň ak ýürekli däldigine we islegine görä sowuklygyna galandygyna ynanýar. Erhürman TRNC (CB) -niň prezidenti we şonuň üçin Kipr türk lideri saýlananda, UNSG ygtybarly ýarany we täze bir mümkinçilik aldy. Türkiye CB Erdogan hem takmynan iki ýyl ozal jogapkärçiligi öz üstüne alyp biljekdigini aýtdy. Mundan başga-da, "Atatürk halkara parahatçylyk baýragy" Ankarada UNSG-a üç aý ozal berildi, UNSG CB Erdogan bilen duşuşdy we bu duşuşykdan soň UNSG häzirki wagtda durmuşa geçirýän başlangyjyny aldy, görnüşi ýaly, Erdoganyň bu başlangyja durmuş öpüşi berildi ... rememberadyňyzda bolsa, CB Erdogan ýakynda "Kipr meselesi hem bolmaly" -diýdi UNSG-iň Holguine ýene-de beren taraplar bilen duşuşmak wezipesi, elbetde, "Bu gezek proses başgaça bolar" wadasyna laýyklykda öser. Onuň sözlerine görä, netijelere gönükdirilen, wagt çäklendirilen, köne şertnamalar, Kipr türkleriniň syýasy deň we täsirli gatnaşmagy BMG Howpsuzlyk Geňeşiniň karary bilen tassyklanar ... Erhürman bulary täze prosesiň usulyýet teklipleri hökmünde düzdi we prinsipial kararyň işiň başynda ýazylmalydygyny we Kipr türkleriniň häzirki ýagdaýyna gaýdyp geljekdigini aýtdy. Awgust aýynyň başynda, 5 + 1 Resmi däl Duşuşygyň geçiriljekdigine ynam bilen görmek bolýar. Esasy mesele, bu duşuşygyň 5 + 1 resmi ýygnaklarynyň başlanmagyna eltip-etmejekdigi ... UNSG kesgitlenýär, onuň ýarany CB Erhürman, UNSG-ni höweslendiren ýaly görünýän CB Erdogan, gaýybana gatnaşyjy, Hristodolidis isleýär (rolunda), Gresiýa taýyn ... 5-nji resmi we resmi däl 5-nji duşuşygyň gün tertibi. BMG kriteriýalaryna laýyklykda Kipr meselesi. Wagtyň çäkli meýilnamasynyň netijesinde çözgüt gözlemek we tapmak we strategiki şertnamany guramak we iki halkyň sala salşygyna tabşyrmak üçin günleri kesgitlemek baradaky tagallalary üstünlikli tamamlamak ... Bu esasy wezipe ... Kipr Gresiýasynyň ýolbaşçylygy bu missiýa paralel we oňyn gatnaşyjy bolsa, netijä gelmek mümkin Hakyky bolmaly ... Kipr Gresiýasynyň lideriniň BMG kriteriýalaryna laýyklykda çözgüt tapylmagyna çyn ýürekden ynanmak sada bolar diýip pikir edýärin ... Şonuň üçin "netijä gönükdirilen" diýilýän UNSG BMG kriteriýalaryna laýyklykda çözgüt tapyp bilmese we göz öňünde tutulan möhletde CB Erhürmanyň CB usulyýetini ulanjakdygynyň dördünji makalasyny ulanjakdygyna gaty uly ähtimallyk bar. Aslynda, bu makala (ýagny Kiprli türkler häzirki ýagdaýa gaýdyp gelmeýär) BMG-nyň öňki Baş sekretary Annanyň hasabatyndan ruhlanan makala we BMG üçin garaşylmadyk makala däl Bu etapda gyzykly wakalar bolup biler ... Mysal üçin ?! Tapgyrlara (fazalara) bölünen proses bolup biler. Bu mesele Talat döwründe-de ýüze çykypdyr; çözgüt tapgyryny fazalara bölmek we bir etap tamamlanandan soň indiki tapgyra geçmek ... Kipr türk tarapy muny "Salam syýasaty" diýip häsiýetlendirdi we kabul etmedi, sebäbi tapgyrlar dowam edýärkä, Kipr türkleriniň halkara integrasiýasy resmi şahsyýet bolmazdy ... Has aňsat düşünmek üçin aşakdaky mysallar berilip bilner: Grekleriň Kryp üçin ilkinji "Salam dilimleri" we Famagusta halkara transport üçin açyldy ... Şeýle-de bolsa, bu portlar häzirki Kipr Respublikasyna (ýagny meýilleşdirilen Kipr Federal Respublikasyna) geçirildi. Portlar hökmünde açylsa (Kipr respublikasy däl) we Kipr grekleri hakykatdanam onuň dolandyryşyna gatnaşarlar, Kipr türkleri üçin dolandyryşa resmi we işjeň gatnaşmaz we hatda 1974-nji ýylyň iýul aýyna çenli dolanyp geler ... Şol bir wagtyň özünde Maraş 1974-nji ýyla çenli dolanyp geler ... Şonuň üçin "Salam syýasaty" öser we Kipr Türkiýäniň garaýyşlaryna garşy bolar. Gelse, Kipr türk tarapy “Salam dilimleriniň” resmi gaplamada bolmagyny talap etmeli bolar. Tapgyrlar oňyn Öňe gidip, taraplaryň ykdysady garaşlylygy we birek-birege bolan ynamy ýokarlanýan tapgyra çyksa, netijä getirjek çarçuwada referendum geçirilip bilner ... Bu proses bir ýa-da iki ýyl dowam eder. Başga näme bolup biler ?! Kipr Gresiýanyň ýolbaşçylary resmi 5 + 1 Duşuşygyň dowamynda bu oýny ýene-de zaýalasa, Kiprli türkler BMG bilen duşuşyp, häzirki ýagdaýyna gaýdyp gelmezlik üçin Kipr türk tarapyny dünýä bilen syýasy gurluşy birleşdirjek BMG bilen netije barada ylalaşyp bilerler. Bu nukdaýnazardan Kiprli grekleriň Maraşa gaýdyp gelmegi we hatda maronitleriň öz obalaryna gaýdyp gelmegi barada pikir alyşyp bolar ... Maraş BMG-nyň gözegçiligi astynda açylyp bilner; Bolýar, ýöne BMG aslynda şäherleri we şäherleri dolandyrjak gurama däl. Şonuň üçin Kipr türk tarapynyň hakykatda durmuşa geçirjek we Kipr grekleriniň Maraşa gaýdyp gelmegini üpjün etjek BMG tarapyndan kesgitlenmeli kriteriýalar bilen BMG-nyň gözegçiligindäki model döredilip bilner UNGS munuň wagtlaýyn, netijelere gönükdirilen proses boljakdygyny aýdýar. Bu proses başlasa, ösüşi 5 + 1 resmi gepleşikler we BMG kriteriýalarynda çözgüt bilen tamamlap bolar. Bu bolmasa, dürli wariantlar we UNSG-iň atlandyryşy ýaly "netije" gözlemek bilen başga bir prosese başlap bolar. Her niçigem bolsa, iň gyzyklysy awgust aýynyň başynda başlar we bu etap Kipr türklerini başga bir kanuny status-kvo bilen dünýä birleşdirjek bolsa gerek. Tomus gaty yssy bolar, gyş hem şeýle bolar; Bahar bahar bolsun