Türe ýazyp bilermi? Gresiýanyň Kiprindäki saýlawlar: Sag tarapyň ýokarlanmagy Türkiye-EUB liniýasyna täsir edip biler | T24

Ertir Kipriň Gresiýanyň Kipr tarapynda geçiriljek parlament saýlawlary diňe bir adanyň içerki syýasaty üçin däl, eýsem Türkiýe-EUB gatnaşyklary, Kipr gepleşikleri we Gündogar Ortaýer deňzinde howpsuzlyk deňagramlylygy üçinem möhümdir. Jemgyýetçilik pikir soralyşygynda hasaba alnan 600 müňe golaý saýlawçynyň gatnaşjak saýlawlarynyň adadaky köpden bäri dowam edýän syýasy bölünişigi hasam çuňlaşdyryp biljekdigini görkezýär. Saýlawdan soň Kipriň taryhynda iň parlamentli parlamentleriň biri ýüze çykyp biler Prezident Nikos Kristodoulidisi goldaýan merkezi partiýalaryň saýlawda sesleriniň ýitirilmegine garaşylýandygyna garamazdan, sagçy ELAM ýokarlanmak tendensiýasyny dowam etdirýär. Gözleglere görä, häzirki mejlisiň 80 göterimine eýe bolan merkezi partiýalar DISI, sosialist AKEL we DIKO ep-esli ses ýitiren hem bolsa Kipr syýasatynyň esasy aktýorlary bolmagyny dowam etdirer Prezident Kipr Gresiýasynyň administrasiýasynyň prezident ulgamynda halk köpçüliginiň ses bermegi bilen kesgitlenýän hem bolsa, ertirki saýlawlar 2028-nji ýylda geçiriljek prezident saýlawlary üçin möhüm görkeziji bolar Pikir soraýyşlar garaşsyz kandidatlaryň we kiçi partiýalaryň 56 agzaly mejlisde has köp wekilçilik etjekdigini görkezýär. Soňky syýasy dawa-jenjellerden we korrupsiýa habarlaryndan sarsan häzirki syýasatçylara bolan ynam köpçüligi populist, merkezden daşgary, "synagdan geçirilmedik" wariantlara iterýär Mysal üçin, täsirli hökmünde şöhraty bilen Kipr syýasatynda ösen Fidias Panayiotunyň partiýasy bolan ADK ideologiki däl bir ugra eýedir we syýasata göni internet arkaly gatnaşmagy goldaýar. Saýlawyň 3,6 göteriminden geçip, ilkinji gezek parlamente girmegine garaşylýan başga bir partiýa bolan ALMA, döredilen syýasatçylara bolan gaharyny bildirýär we korrupsiýa garşy ritorikasy bilen ünsi özüne çekýär. Ideologiki islegleriň gowşamagyna garaşylýan bu parlament ýagdaýy, ýakyn döwürde ada syýasaty üçin has gowşak koalisiýa deňagramlylygyny we has berk syýasy gepleşikleri aňladyp biler 750-den gowrak kandidatyň gatnaşmagynda geçirilen saýlawdan öň iň täsirli wakalardan biri, sagçy ELAM-yň ösmegi boldy. Gresiýada “Altyn daň” partiýasynyň Kipr ekwiwalenti bolan bu hereket soňky 10 ýylda üç esse diýen ýaly üç esse artdy we pikir soralyşyklara görä, sesleriň 10 göterimi bilen ýurtda üçünji uly syýasy aktýor bolup biler. Kontinental Europeewropadaky kärdeşleri ýaly immigrantlara garşy berk tutumy bilen tanalýan ELAM-yň güýçlenmegi bilen Kipr gepleşiklerinde has kyn meseläniň ýüze çykmagyna garaşylýar. Partiýanyň mejlisde gazanjak ýerleriniň sany sebäpli döredilen basyş Kipr Gresiýasynyň administrasiýasyny Gündogar Ortaýer deňzinde howpsuzlyk we ýaragly syýasatlara ýakynlaşdyryp biler Lefke Europeanewropa Uniwersitetiniň mugallymy Prof. Mehmet Hasgüler ELAM-yň esasanam geljege alada bildirýän ýaşlar üçin özüne çekiji merkez döredendigini we "türklere garşy" syýasaty bilen töweregindäki köp ýaşlary ýygnandygyny aýtdy. 2025-nji ýylda Demirgazyk Kipr Türkiýe Respublikasynda geçiriljek prezident saýlawynda garaşsyz kandidat hökmünde bäsleşýän Hasgüler, günortadaky ilatyň aglaba böleginiň ELAM-yň köpelmeginden biynjalyk bolýandygyna garamazdan, prezident Hristodulidis we onuň tarapdarlary ELAM bilen ýakyn aragatnaşykda bolýandygyny aýtdy Ankara üçin saýlawlaryň iň möhüm mowzuklaryndan biri Kipr meselesiniň geljegi. Türk tarapy soňky ýyllarda "iki döwletli çözgüt" tezisini açyp görkezse-de, Gresiýa tarapy iki sebitleýin we ikitaraplaýyn federasiýa modelini goramagyny dowam etdirýär Uzak saglygyň parlamentde döredjek arifmetiki basyşy, BMG-nyň ýolbaşçylygyndaky gepleşikler üçin eýýäm bir sapak asylan gepleşikleri kynlaşdyryp biler we geçen oktýabr aýynda Demirgazyk Kipriň prezidenti wezipesine dalaşgär Tufan Erhürmanyň saýlanmagy bilen baglanyşykly umytlary ýene-de puja çykaryp biler Soňky döwürleriň ýene bir gyzykly mowzugy, Gündogar Ortaýer deňzinde energiýa we deňiz ýurisdiksiýasy. Soňky hepdelerde köpçülige aýan edilen Mawy watan kanuny Gresiýanyň we Kipriň reaksiýasyny özüne çekdi. Kipr mejlisinde sagçy we populist deputatlaryň köpelmegi bilen deňiz ýurisdiksiýalary baradaky jedel hasam güýçlener Beýleki bir tarapdan Hasgüler, Kipr gepleşikleriniň has hakyky esasda geçirilýändigini we Gündogar Ortaýer deňzinde we Ysraýylda blogdan belli bir derejede özbaşdaklygynyň bardygyny aýdýar: "Türkiye bu çözgüdi güýçli goldaýan bolsa, düýbünden başga bir ssenariýa duş gelmegimiz mümkin." Hasgüleriň pikiriçe, Türkiýäniň bu çözgüdi goldamagy ELAM faktorynyň Kipr syýasatyna täsirini gowşadyp biler Ysraýyl-Eýran söweşi saýlaw kampaniýalarynyň fonunda möhüm meseleleriň biri hökmünde tapawutlanýar. Soňky aýlarda Günorta Kipriň Kipr Grek administrasiýasy Ysraýyl raýatlary üçin möhüm tranzit we logistika merkezine öwrüldi. geldi; Larnakadaky we Pafosdaky işjeňlik Kiprde-de, Türkiýede-de howpsuzlyk gepleşiklerini güýçlendirdi Günorta Kipr Kipr Gresiýasynyň Gresiýa we Ysraýyl bilen döreden harby hyzmatdaşlygynyň Gündogar Ortaýer deňzinde täze strategiki oky döredendigi bahalandyrylsa-da, üç taraplaýyn hyzmatdaşlyk bilelikdäki türgenleşikler, energiýa howpsuzlygy we howa goranyşy utgaşdyrmak ugurlarynda çuňlaşýar Merkezi partiýalardan biri bolan sosialistlere esaslanýan AKEL ada hökümetiniň Ysraýyl bilen hyzmatdaşlygyny tankytlaýar we munuň adany nyşana alýandygyny öňe sürýär, DISY ýaly merkezi sagçy partiýalar Ysraýyl we Günbatar bilen howpsuzlyk gatnaşyklaryny ösdürmegiň zerurdygyny aýdýar Parlament saýlawlarynyň netijesi Günorta Kipriň Kipr Gresiýasynyň administrasiýasynyň howpsuzlyk syýasatlaryna gönüden-göni täsir edip biler. Milletçi we howpsuzlyk partiýalary häkimiýete eýe bolsa, goranyş çykdajylarynyň artmagyna we Ysraýyl bilen Gresiýanyň arasyndaky harby hyzmatdaşlygyň has aýdyň boljakdygyna garaşylýar Stambul uniwersitetiniň Syýasat fakultetiniň prof. Kıwanç Ulusoý, ELAM-yň parlamentde ýokarlanmagy Ortaýer deňzinde harby herekete getirer diýen pikirde: "ELAM Kipr syýasatynda täze we radikal hereket. Bu beýleki partiýalar ýaly status-kony döredýän partiýalardan biri däl. Gresiýanyň halkynyň arasynda Ysraýyla garşy garaýyş giňden ýaýran partiýa däl Türkiýäniň Demirgazyk Kiprdäki harby güýji, UAV / SIHA kuwwaty we Gündogar Ortaýer deňzindäki işleri Kipr Gresiýasynyň syýasatynda saýlaw kampaniýalarynyň möhüm mowzuklaryndan biridir ELAM-yň agressiw syýasatlaryny çäklendirmek üçin hatda Gresiýanyň hem ýeterlik däldigini öňe süren Ulusoý, partiýanyň Ysraýyl-Kipr-Gresiýa gatnaşyklaryny çuňlaşdyrmak isleýändigini we has agressiw syýasaty öňe sürjekdigini aýtdy Saýlawyň resmi däl netijeleriniň ertir agşam GMT 21.30-da yglan edilmegine garaşylýar. Jemleýji netijeler duşenbe güni sagat 12: 00-da metbugat ýygnagynda halka mälim ediler Kukiler, web sahypasyndan iberilen we ulanyjynyň brauzeri tarapyndan ulanyjynyň web brauzeri tarapyndan ulanyjynyň kompýuterinde saklanýan ownuk böleklerdir. Brauzeriňiz her habary gutapjyk diýilýän kiçijik faýlda saklaýar. Serwerden başga bir sahypa haýyş edeniňizde, brauzeriňiz gutapjygy serwere iberýär. Gutapjyklar, web sahypalarynda maglumatlary ýatda saklamak ýa-da ulanyjylara göz aýlamak işjeňligini ýazdyrmak üçin ygtybarly mehanizm hökmünde döredildi Bu gutapjyklar web sahypasynyň işlemegi üçin zerurdyr we ulgamlarymyzda öçürilip bilinmez. Bular, adatça, diňe amallaryňyzy gaýtadan işlemek üçin döredilýär. Bu amallar, gizlinlik islegleriňizi düzmek, hasabyňyza girmek ýa-da anketany doldurmak ýaly hyzmat islegleriňizi öz içine alýar. Bu gutapjyklar barada blokirlemek ýa-da duýduryş bermek üçin brauzeriňizi sazlap bilersiňiz, emma şeýle etseňiz sahypanyň käbir bölekleri işlemän biler Bu gutapjyklar, sahypamyzyň işleýşini ölçäp we gowulandyryp biler ýaly, sahypa girýänleriň we traffik çeşmeleriniň sanyny sanamaga mümkinçilik berýär. Haýsy sahypalara iň az girilýändigini we girýänleriň sahypa nädip girýändiklerini öwrenmäge kömek edýär. Bu gutapjyklar tarapyndan toplanan ähli maglumatlar jemlenendir we şonuň üçin anonimdir. Bu gutapjyklara rugsat bermeseňiz, sahypamyza haçan gireniňizi bilmeris Bu gutapjyklar, wideo we göni söhbetdeşlik ýaly ösen işlemegi we şahsylaşdyrmagy hödürlemäge mümkinçilik berýär. Bular biziň ýa-da sahypalarymyzda ulanýan hyzmatlarymyzy üçünji tarap üpjün edijiler tarapyndan kesgitlenip bilner. Bu gutapjyklara rugsat bermeseňiz, bu funksiýalaryň hemmesi ýa-da käbiri dogry işlemän biler Bu gutapjyklar, mahabat hyzmatdaşlarymyz tarapyndan sahypamyzda goýuldy. Bular degişli kompaniýalar tarapyndan gyzyklanma profiliňizi döretmek we beýleki sahypalarda degişli mahabaty görkezmek üçin ulanylyp bilner. Brauzeriňizi we enjamyňyzy özboluşly kesgitlemek arkaly işleýärler. Bu gutapjyklara rugsat bermeseňiz, dürli saýtlarda şahsylaşdyrylan mahabat tejribesini hödürläp bilmeris Bellik: Kukiler syýasatyna garamazdan mahabatlar görkezilýär Bu gutapjyklar, mazmunymyzy dostlaryňyz we toruňyz bilen paýlaşmak üçin sahypamyzda ýerleşdirilen dürli sosial media hyzmatlary tarapyndan gurnalýar. Beýleki sahypalary ulananyňyzda we gyzyklanma profiliňizi döredeniňizde brauzeriňizi yzarlap bilerler. Bu, girýän beýleki sahypalaryňyzdaky mazmuna we habarlara täsir edip biler. Bu kesgitleme Maglumatlaryna rugsat bermeseňiz, bu paýlaşma gurallaryny ulanyp ýa-da görüp bilmersiňiz