Gazagystan Merkezi Aziýada adam başyna düşýän suwuň iň pes mukdaryny görkezdi

Dünýä ilatyna syn maglumatlaryna görä Gazagystan Merkezi Aziýa ýurtlarynyň arasynda adam başyna düşýän suw sarp edilişini iň pes görkezýär. Waterurtda suwuň ortaça sarp edilişi adam başyna günde 3397 litr Deňeşdirmek üçin Gyrgyzystanda bu görkeziji 4153 litr, Täjigistanda - 4460 litr, Özbegistanda - 4778 litr. Sebitdäki iň ýokary dereje Türkmenistanda hasaba alyndy - adam başyna bir günde 15,445 litr. Bu görkezijä görä ýurt dünýäde birinji ýerde durýar Şeýle statistika diňe bir içerki sarp edişleri däl, eýsem jaýlarda we kwartiralarda suwy däl, eýsem oba hojalygy, senagat, energiýa we suw daşamakdaky ýitgileri hem göz öňünde tutýar. Şonuň üçin her gün adam başyna birnäçe müň litr şekil şeýle göwrümi gündelik durmuşda bir ýaşaýjynyň her gün sarp edýändigini aňlatmaýar Merkezi Aziýada ýokary öndürijiligiň esasy sebäbi suwarymly oba hojalygydyr. Gazagystanda, hökümetiň maglumatlaryna görä, suw baýlyklarynyň takmynan 60% -i oba hojalygynda ulanylýar. Şeýle hem halkara hasaplamalar, oba hojalygynyň ýurtdaky suwy iň köp sarp ediji bolup galýandygyny, ýyllyk suw almagyň takmynan 63% -ini tutýandygyny belleýär Suwuň ep-esli bölegi infrastrukturada ýitýär. BMG Ösüş Maksatnamasyna görä, derýalardan alnan her 1 million kub metr suw üçin takmynan 400-450 müň kub metr ekerançylyk ýerlerine ýetýär, netijelilik görkezijisi bolsa takmynan 700 müň kub metr. Ulgamyň umumy ýitgileri 60% -e ýetip biler Suw ýagdaýy serhetýaka derýalara garaşlylyk bilen çylşyrymlaşýar. “Worldometers” -iň maglumatlaryna görä, Gazagystanyň suw baýlyklarynyň 40,6 göterimi ýurduň daşyndan gelýär. Käbir çaklamalara görä, bar bolan suwuň 45% -den gowragy serhetden gelip çykýar, şol sanda Irtyş, Ili we Sir Derýa Europeewropa bilen deňeşdirilende bu boşluk göze ilýär. Reýtinge görä Germaniýada adam başyna bir günde 856 litr, Fransiýada - 1236 litr, Awstriýada - 1144 litr. Finlýandiýa Gazagystan derejesine has ýakyn - adam başyna bir günde 3414 litr Şeýlelik bilen, Merkezi Aziýanyň içinde deňeşdirilende pes görkeziji suw stres meselesini aradan aýyrmaýar. Gazagystan üçin kanallary döwrebaplaşdyrmak, ýitgileri azaltmak, suw hasabyny ýöretmek, suwaryş ulgamlaryny täzelemek we oba hojalygynyň suwy köp talap edýän garaşlylygyny azaltmak üçin esasy zat galýar