Gazagystan Demirgazyk Aral deňzini tygşytlamak üçin karz almak isleýär

Gazagystanyň hökümeti Demirgazyk Aral deňzini ösdürmek we Syrdarýa basseýninde suwaryş infrastrukturasyny döwrebaplaşdyrmak boýunça uly göwrümli taslamany durmuşa geçirmek üçin Halkara Dikeldiş we Ösüş Bankyndan (IBRD) maliýeleşdirmegi çekmegi meýilleşdirýär diýip, Exclusive.kz habar berýär Bu barada premýer-ministriň orunbasary - Milli ykdysadyýet ministri Serik Zhumangarin parlamentiň haýyşyna jogap berdi Onuň sözlerine görä, taslama 180-den gowrak çäräni göz öňünde tutýar. Şolaryň arasynda beýikligini iki metre çenli ýokarlandyrmak bilen Kokaral bendiniň durkunyň täzelenmegi, Kazalinskiý sebitinde kollektor-zeýkeş ulgamynyň ösdürilmegi, şeýle hem Gyzylorda we Türküstan sebitlerinde suwaryş torlarynyň we gidrawliki desgalaryň döwrebaplaşdyrylmagy bar Taslamanyň durmuşa geçirilmegi iki tapgyra bölünmegi meýilleşdirilýär. Birinji etap üçin maýa goýum teklibi eýýäm taýýarlandy we oňyn ykdysady netijä gelindi. 2026-njy ýylyň ahyryna çenli hökümet döwlet kepilligini almak prosedurasyny tamamlamaga we IBRD bilen karz şertnamasyna gol çekmäge garaşýar Ministrler Kabineti, Gyzylorda sebitiniň suw howpsuzlygyny üpjün etmek we Syrdarya derýasynyň basseýniniň durnukly işlemegi döwletiň esasy ileri tutulýan ugurlarynyň biri bolmagynda galýar Şol bir wagtyň özünde sebitde suw dolandyryş taslamalary durmuşa geçirilýär. Şeýlelik bilen, Gyzylorda sebitindäki Yslam Ösüş Bankynyň goldawy bilen umumy uzynlygy 105 kilometrden gowrak bolan bäş kanalyň düýpli abatlaýyş işleri geçirilýär. Mundan başga-da, şu ýyl göwrümi 775 million kub metr bolan Karaozek şahasynda täze suw howdanynyň gurluşygyna başlamak meýilleşdirilýär Şeýle hem Kokaral bendini gorap saklamak we 4,6 milliard teňňeli Syrdarya deltasyny dikeltmek boýunça taslama tamamlanýar Aýry-aýry ýerler suwaryş kanallary bolar. Teklip edilýän 15 taslamanyň umumy bahasy 22,7 milliard teňňe diýlip çaklanylýar. Karzyň birinji tapgyrynyň çäginde 3,9 milliard teňňe bahasy bolan sekiz taslamany durmuşa geçirmek meýilleşdirilýär, galan ýedisi ikinji tapgyra serediler Mundan başga-da, häkimiýetler ýene 33 kanal üçin dizaýn çaklamalaryny işläp düzmekçi. Bu işiň deslapky bahasy 56,8 milliard teňňe diýlip çaklanylýar. Hökümetiň hasaplamalaryna görä, bu ýyllyk 2 milliard kub metre çenli ýitginiň öňüni alar Taslama tamamlanandan soň Demirgazyk Aral deňziniň göwrüminiň 34 kub kilometre çenli ýokarlanmagyna garaşylýar. Şeýle hem 500 kilometrden gowrak suwaryş torlaryny täzeden gurmak we 1,2 müň kilometre golaý suwaryş infrastrukturasyny awtomatlaşdyrmak meýilleşdirilýär Hökümet taslamanyň durmuşa geçirilmegi suw ýitgilerini azaldyp, Aral deňziniň oba hojalygyna suw üpjünçiliginiň ygtybarlylygyny ýokarlandyrar diýip hasaplaýar