ABŞ üçin söweşiň bahasy 1 trillion dollara ýetýär

Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň Goranmak ministri Pit Hegset bilen Kongres agzalarynyň arasyndaky çekeleşikli jedel Waşingtonyň sebitdäki agressiýasynyň bahasy bilen baglanyşykly düýpli düşünişmezligi ýüze çykardy. Pentagon ok-däri we enjamlara tehniki hyzmaty öz içine alýan gönüden-göni iş bahasyny 25 milliard dollar diýip yglan etse-de, bu san demokratik liderler we bilermenler tarapyndan hakykaty görkezmeýän “maskalaşdyrmak” tagallasy hökmünde häsiýetlendirilýär. Ykdysadyýetçiler urşuň energiýa we azyk önümlerine edýän täsiri bilen ýurduň ykdysadyýetine düşýän umumy ýüküň 1 trillion dollara ýetip biljekdigini duýdurýarlar Trump administrasiýasy tarapyndan indiki ýyl üçin talap edilen 1.5 trillion dollarlyk goranyş býudjeti Ikinji jahan urşundan bäri harby çykdajylaryň iň köp ýokarlanmagy hökmünde hasaba alnanda-da, bu ummasyz mukdar urşuň ahyrky netijä öwrülendigini subut edýär Waşingtonyň Eýrany bikanun deňiz gabawy we Hormuz bogazyndaky petiklemek amerikan maşgalalaryny göni ykdysady duzaga saldy. Her gallon üçin 4,23 dollar bolan benziniň bahasy, her bir amerikan maşgalasynyň býudjetine takmynan 5000 dollar goşmaça ýük goşdy. Ykdysadyýetçiler, atylan her bir raketanyň bahasyndan başga-da, halkyň esasy iýmit we ýangyç çykdajylarynyň ýokarlanmagynyň gün-günden gözegçilik edip bolmajak derejä ýetýändigini nygtaýarlar Urşuň ykdysady taýdan ýok edilmegi ok-däriler bilen çäklenmän, Eýranyň sebitdäki Amerikan harby desgalaryna garşy ar almagy bilen hasam agyrlaşýar. Pentagon ABŞ-nyň Kuweýtdäki, Birleşen Arap Emirliklerinde, Saud Arabystanynda we Iordaniýadaky bazalaryna ýetirilen agyr zyýany bejermek üçin goşmaça milliardlarça dollar gerek. Diňe Bahreýndäki 5-nji flotuň baş edarasynyň abatlaýyş bahasynyň 200 million dollara ýetip biljekdigi çak edilse-de, Pentagon işgärleri daşary ýurt desgalarynda weýrançylygyň doly derejesini halkdan gizlemegi dowam etdirýärler Hünärmenler günde takmynan 2 milliard dollara ýetýän konfliktiň bahasynyň hakykatdanam “buz buzunyň” biridigi bilen ylalaşýarlar. Garwardyň ykdysatçysy Linda Bilmes ýaly şahsyýetler Yragyň çozuşynyň geçmişdäki tejribesini göz öňünde tutup, hakyky çykdajylaryň konfliktlerden soň ýüze çykjakdygyny ýatladýarlar. Weteranlara ideg, könelen ýarag ätiýaçlyklaryny täzeden gurmak we ýaranlaryň talaplaryna zyýan bermek ýaly uzak möhletli zatlary goşuň we Waşington tarapyndan başlanan bu söweşiň Amerikanyň ykdysadyýetini hemişelik çökmegine eltmek howpy ýokarlanýar