CHP-de bolup geçen soňky wakalara we “täze partiýa” görnüşine halk nähili garaýar? | T24

Türkiýe esasy oppozisiýa partiýasy CHP-de bolup geçen wakalar barada üç hepde bäri gürleşýär Ankara Sebit Kazyýeti, 21-nji maýda düýpden ýatyrmak karary bilen başlyk Özgür Özeli we ýolbaşçylary işden aýyrdy, öňki başlyk Kemal Kılyçdaroğlu we onuň topary dikeldildi Electionokary Saýlaw Geňeşi (YSK) hem karara garşy nägileligi ret etdi we syýasy partiýalaryň kongres jedelleriniň hususy kanunlaryň çäginde bolandygyny aýtdy Bu iş Courtokary Kazyýetde bolsa-da, Kılyçdaroğlu we onuň topary, kazyýetiň kararyna laýyklykda we polisiýa güýçleri bilen bilelikde Ankara häkimliginiň görkezmesi bilen ewakuasiýa edilen CHP merkezinde ýerleşýär Bu ýagdaýy "kazyýet tarapyndan syýasy agdarlyşyk" diýip häsiýetlendiren Özel, 9-njy iýunda CHP mejlis toparynyň mejlisinde "Başlygyň" yglan edilmegi bilen çykyş etdi we göreşi parlamentiň üçeginde dowam etdirjekdigini aýtdy Özel: "Gurultaý 26-njy iýuldan öň geçirilmeli. Saýlawlara gatnaşmak howp astyndadyr" -diýdi CHılyçdaroğlu 9-njy iýunda CHP-nyň baş edarasynda eden çykyşynda "Biz ähli hapa adamlaryň işini bes ederis we hapalanmakdan dynarys" -diýip, belli bir senäni bermezden "ahlakly we ahlakly gurultaý getirjekdigime söz berýärin" -diýdi Gözleg kompaniýasynyň wekilleri BBC Türk bilen söhbetdeşlikde CHP bilen baglanyşykly gutarnykly kararyň partiýa saýlawçylarynyň arasynda uly oňaýsyzlyk döredendigini aýdýarlar Şeýlelik bilen, CHP saýlawçylary Özel ýa-da Kılyçdaroğlu dogry hasaplaýarmy? Özel we dostlary täze partiýa gursa, bu partiýanyň ses bermek mümkinçiligi näme bolup biler? CHP-ni merkezleşdirilen Türkiýedäki soňky syýasy wakalar saýlawçylaryň isleglerine nähili täsir edip biler? Jemgyýetçilik pikirini öwreniş we maslahat beriş kompaniýasy KONDA tarapyndan maý aýynda 67 welaýatda 1514 adam bilen geçirilen gözleg, jemgyýetiň ep-esli böleginiň düýpden karar bermekden daşdadygyny görkezýär Gözlegiň netijesine görä, gatnaşyjylaryň 52 göterimi mutlak kararyň nädogrydygyny, 11 göteriminiň bolsa dogrydygyny aýtdy. 37 göterimi “ne dogry, ne-de ýalňyş” diýip jogap berdi KONDA-nyň baş müdiri Aýdyn Erdemiň BBC türk bilen söhbetdeşligine görä, "Dogry we ýalňyş" diýýänleriň ýokary derejesi esasanam AKP we MHP saýlawçylarynyň arasynda görünýär Karar berilmedik we saýlawdan saklanýanlaryň sanynyň aýratyn täsir galdyrýandygyny mälim eden Erdem, bu ýagdaýyň öňki syýasy krizislerde-de bolandygyny aýtdy: "17-25-nji dekabr aralygyndaky Ekrem ğamoglunyň tussag edilmegi we Sedat Peker wideolary bilen şuňa meňzeş surat peýda boldy" Erdem, hökümet saýlawçylarynyň birinji etapdan saklandyklaryny, ýöne wagtyň geçmegi bilen hökümetiň tezislerini has köp goldaýandyklaryny aýtdy Gözlegleriň netijesine görä, CHP saýlawçylarynyň mutlak karara bolan garaýşy has düşnüklidir CHP saýlawçylarydygyny mälim eden gatnaşyjylaryň 80 göterimi düýpden ýatyrylan karary nädogry hasaplady, 8 göterimi dogry hasaplady, 12 göterimi bolsa öz pikirini aýtmaýandygyny aýtdy CHP saýlawçylarynyň 53 göterimi partiýanyň täze gurultaý geçirmelidigini öňe sürdi, diňe 5 göterimi Kemal Kılyçdaroglunyň ýene-de başlyk bolmalydygyny aýtdy Erdem wagtyň geçmegi bilen bu nyrhyň birneme ýokarlanyp biljekdigini aýdýar, ýöne häzirki wagtda Kılyçdaroglunyň CHP bazasynyň arasynda giň goldaw tapmagy kyn ýaly: "Kılyçdaroglunyň partiýadaky syýasy täsiri dowam edýärkä, dürli aktýorlar bilen gepleşik geçirip, goldawyny artdyrar "Şeýle-de bolsa, munuň kanunylygy üpjün etjek derejä ýetip biljekdigini entek aýtmak mümkin däl." KONDA-nyň maglumatlaryna görä, AKP saýlawçylarynyň 40 göterimi we MHP saýlawçylarynyň 31 göterimi Kılyçdaroglunyň CHP lideri wezipesine gaýdyp gelmegini goldaýar Erdem, Kılyçdaroglunyň CHP-iň güýçlenmegini islemän, garşydaş syýasy blog üçin has peýdalydygy baradaky pikir bilen baglanyşyklydyr öýdýär KONDA-nyň baş müdiri Aýdyn Erdem gözleg netijeleriniň takyk netije çykarmak üçin entek irdigini aýtdy Aýdyn Erdemiň pikiriçe, häzirki gözlegler jemgyýetdäki ilkinji reaksiýalary we meýilleri açýan başlangyç suratdyr Şeýle-de bolsa, Erdem gözlegde iň täsirli netijäniň, ynamdar diskussiýalar baradaky maglumatlardygyna ynanýar: "Öňki başga bir anketada, DEM partiýasynyň saýlawçylary CHP saýlawçylaryndan has ýokary nyrhda CHP-e ynamdar bellemek mümkinçiligine garşy çykdylar. "Türkiýede demokratiýa düşünmegiň ep-esli bölegi henizem" maňa çenli demokratiýa "çemeleşmesi bilen emele gelýär." Türkiýäniň gün tertibi gözlegleri 24-27-nji maý aralygynda 60 welaýatda 2 müň 275 adam bilen Gündemar jemgyýetçilik pikirini öwrenmek we maglumat seljeriş platformasynda geçirildi Gözleglere görä, Kılyçdaroglunyň CHP generaly Prezident galsa, saýlawçylarynyň ýarysy nägilelik bildirip ses berip biler Şeýle hem, gatnaşyjylardan Kemal Kılyçdaroğlu CHP-iň başynda galsa we Özgür Özel, Ekrem ğamoğlu we Mansur avawaş täze partiýa gursa näme etjekdikleri soraldy Gatnaşanlaryň seslerine görä, karar berilmedik partiýalar dargansoň, dörediljek täze partiýa 35,65 göterim bilen ilkinji partiýa boldy Gündemar gözleg gullugynyň baş müdiri Tamer Bolat, BBC türk bilen söhbetdeşlikde bu tablisada diňe CHP saýlawçylarynyň islegini däl, eýsem dürli saýlawçy toparlarynyň goldawyny hem görkezýändigini aýtdy: "CHP bazasy aslynda partiýanyň CHP hökmünde dowam etmegini isleýär. Şeýle-de bolsa, häzirki şertlerde üýtgeşmäniň mümkin däldigini pikir etseler, göreşi täze syýasy gurluşyň çäginde dowam etdirmek tendensiýasy bar." Gözleglere görä, 2023-nji ýyldaky saýlawlarda CHP-ä ses berendiklerini aýdýan saýlawçylaryň takmynan 72 göterimi täze döredilen partiýa ses berjekdiklerini, 12 göterimi bolsa CHP-de galjakdygyny aýtdy Gündemaryň gözleginde, gatnaşyjylardan CHP-de çekeleşikleriň nädip çözülip bilinjekdigi soraldy Gatnaşanlaryň 45 göterimi "CHP gysga wagtda täze gurultaý geçirmeli" diýen pikiri aýtdy 29 göterimi “Özgür Özel syýasy kanunylyk bilen lider hökmünde dowam etmelidir” diýse-de, 21 göterimi Kemal Kılyçdarooglunyň kanuny taýdan dolanyp gelmegini goldady CHP saýlawçylaryna seretseň, 49 göterimi täze gurultaý isledi, 45 göterimi Özgür Özeliň borjuny dowam etdirmelidigini aýtdy CHılçdaroglunyň işe gaýdyp gelmegini goldaýan CHP saýlawçylarynyň sany 4 göterimde galdy Bolat, gözlegleriň iň täsirli netijeleriniň biri Kemal Kılyçdaroğlu bilen baglanyşykly emosional jogap ölçegleriniň bardygyny aýtdy Gözlegde, gatnaşyjylara “ynam we umyt” bilen dürli syýasy işgärler üçin “alada we alada” arasynda haýsy duýga has ýakyndygy soraldy Bolat; Rejep Taýyp Erdogan, Ekrem ğamoğlu, Mansur avawaş we Özgür Özel üçin saýlaw toparlarynyň syýasy pozisiýalaryna görä esasan polýarlaşandygyny, emma Kılyçdaroğlu barada aýdylanda başga bir suratyň ýüze çykýandygyny aýtdy Bolat: "Saýlawçylaryň 80 göterimine çenli saýlawçylaryň ähli böleginde diýen ýaly Kemal Kılyçdaroglu üçin biynjalyklyk we alada duýýandygyny görýäris" -diýdi Gündemaryň gözleginde, prezident saýlawynyň ikinji tapgyry bilen baglanyşykly dürli ssenariýalar hem synagdan geçirildi Karar bermedik saýlawçylar dargadylandan soň, Ekrem ğamooglunyň Rejep Taýyp Erdogana garşy beren sesleri 56 göterimden 44 göterime çenli; Mansur avawaşyň 59 göterimden 41 göterime çenli; Özgür Özeliň 53 göterimden 47 göterime çenli goldaw alandygy göründi Kılyçdaroğlu bilen Erdoganyň biri-biri bilen ýüzbe-ýüz bolýan senariýasynda, nägilelik bildirýän sesleriň we karar berilmedik saýlawçylaryň jemi takmynan 50 göterime ýetdi Bolat bu ýagdaýyň saýlawçylaryň güýçli reaksiýasyny görkezýändigini aýtdy we "Biz bu ýerde çynlakaý negatiwligi görýäris. Kılyçdaroğlu-Erdogan ssenarisinde 50% boş köpçüligiň bolmagy öz-özünden ajaýyp suraty görkezýär" -diýdi GENAR gözleg, maslahat beriş we okuw kompaniýasynyň prezidenti İhsan Aktaş, CHP-iň "esasy massasy" esasan Özgür Özel bilen bilelikde boljakdygyny çaklaýar İhsan Aktaş: "Meniň pikirimçe, CHP-iň 24 göterim esasy diňleýjileriniň 75-80 göterimi Özgür Özeliň tarapynda bolar" Aktaşyň pikiriçe, soňky ýerli saýlawlardan soň CHP-de ses berişligiň ýokarlanmagy diňe bir adaty bazany däl, eýsem dürli syýasy isleg bildirýän saýlawçylara-da täsir etdi "Soňky ýerli saýlawlardan soň CHP-iň takmynan 7-8 bal artmagy bilen 30 derejä ýetendigini gördük" -diýdi Aktaş, bu etapda "paýhasly saýlawçylar" diýip kesgitleýän täze tomaşaçylaryň partiýa ýüzlenendigini aýtdy Aktaşyň pikiriçe, bu saýlawçylar topary CHP-ni goldap bilerler, sebäbi muny häkimiýete alternatiwa hökmünde görüpdirler we partiýadaky krizisiň çuňlaşmagy bilen bu toparyň karara gelmezligi mümkin: "Bu saýlawçylar," Içiňizdäki söweş biziň problemamyz däl "diýmek bilen karar berilmedik saýlawçylar kategoriýasyna girip biler." Täze partiýanyň mümkinçiligine baha beren Aktaş, häzirki partiýanyň täze partiýa döredilenden soň edil öňki ýaly bolup bilmejekdigini aýtdy Aktaşyň pikiriçe, Özgür Özeli birinji etapda goldaýan saýlawçylaryň ep-esli bölegi wagtyň geçmegi bilen CHP-de galmagy saýlap biler "CHP-de dürli-dürli sosial gatlaklardan bolan köp sanly adam bar" -diýdi Aktaş, saýlawçylaryň, esasanam şäherlileriň we CHP şahsyýeti bilen tanalýanlaryň partiýa markasyna wepalylygynyň aýgytly boljakdygyny aýtdy Täze partiýa çekişmelerinde ýygy-ýygydan edilýän AKP deňeşdirmeleri hem bar İhsan Aktaş, häzirki syýasy şertleriň döwürden tapawutlydygyny aýtdy İsan Aktaş, Adalat we Galkynyş partiýasynyň güýçli guramaçylyk gurluşyna we bölünişikli syýasy keşbine eýe bolmagynyň artykmaçlykdygyny, häzirki şertlerde dörediljek täze partiýanyň has berkleşen Halk bileleşigi bilen ýüzbe-ýüz bolýandygyny aýdýar Aktaşyň pikiriçe, bolup biljek täze formasiýalaryň üstünligi diňe bir ilkinji döwürdäki jemgyýetçilik reaksiýasyna däl, eýsem uzak möhletleýin guramaçylyk ukybyna we syýasy gepleşiklerine-de bagly bolar Gözleg we maslahat beriş kompaniýasy “Optimar” -yň prezidenti Hilmi Dakdemir, CHP prosesiniň saýlawçylara edýän täsirini görmek üçin wagtyň gerekdigini aýtdy Hilmi Dakdemir, täze partiýa ssenarilerine takyk baha bermek üçin entek ir diýip pikir edýär Dakdemir şeýle partiýanyň ses berişliginiň 30 göterime çenli ýokarlanjakdygy baradaky pikir bilen ylalaşmaýar: "Partiýanyň ideologiýasy we onuň kimden ybarat boljakdygy entek belli däl. Mundan başga-da, dowam edýän para meselesi hem netije berer. Gysgaça hasabat üçin käbirlerine basyş edilýär. Täze partiýa şeýle problemalary hem öz içine alýar." Dakdemiriň pikiriçe, hatda täze partiýa ssenariýasynda-da "CHP belgisi" ähli şertlerde 10 göterimden gowrak ses almak mümkinçiligine eýe Kukiler, web sahypasyndan iberilen we ulanyjynyň brauzeri tarapyndan ulanyjynyň web brauzeri tarapyndan ulanyjynyň kompýuterinde saklanýan ownuk böleklerdir. Brauzeriňiz her habary gutapjyk diýilýän kiçijik faýlda saklaýar. Serwerden başga bir sahypa haýyş edeniňizde, brauzeriňiz gutapjygy serwere iberýär. Gutapjyklar, web sahypalary üçin maglumatlary ýatda saklamak ýa-da ulanyjylaryň brauzer işjeňligini ýazdyrmak üçin ygtybarly mehanizm hökmünde döredildi Bu gutapjyklar web sahypasynyň işlemegi üçin zerurdyr we ulgamlarymyzda öçürilip bilinmez. Bular, adatça, diňe amallaryňyzy gaýtadan işlemek üçin döredilýär. Bu amallar, gizlinlik islegleriňizi düzmek, hasabyňyza girmek ýa-da anketany doldurmak ýaly hyzmat islegleriňizi öz içine alýar. Bu gutapjyklar barada blokirlemek ýa-da duýduryş bermek üçin brauzeriňizi sazlap bilersiňiz, emma şeýle etseňiz sahypanyň käbir bölekleri işlemän biler Bu gutapjyklar, sahypamyzyň işleýşini ölçäp we gowulandyryp biler ýaly, sahypa girýänleriň we traffik çeşmeleriniň sanyny sanamaga mümkinçilik berýär. Haýsy sahypalara iň az girilýändigini we girýänleriň sahypa nädip girýändiklerini öwrenmäge kömek edýär. Bu gutapjyklar tarapyndan toplanan ähli maglumatlar jemlenendir we şonuň üçin anonimdir. Bu gutapjyklara rugsat bermeseňiz, sahypamyza haçan gireniňizi bilmeris Bu gutapjyklar, wideo we göni söhbetdeşlik ýaly ösen işlemegi we şahsylaşdyrmagy hödürlemäge mümkinçilik berýär. Bular biziň ýa-da sahypalarymyzda ulanýan hyzmatlarymyzy üçünji tarap üpjün edijiler tarapyndan kesgitlenip bilner. Bu gutapjyklara rugsat bermeseňiz, bu funksiýalaryň hemmesi ýa-da käbiri dogry işlemän biler Bu gutapjyklar, mahabat hyzmatdaşlarymyz tarapyndan sahypamyzda goýuldy. Bular, gyzyklanma bildirýän profiliňizi döretmek we beýleki sahypalarda degişli mahabaty görkezmek üçin degişli kompaniýalar tarapyndan ulanylyp bilner. Brauzeriňizi we enjamyňyzy özboluşly kesgitlemek arkaly işleýärler. Bu gutapjyklara rugsat bermeseňiz, dürli saýtlarda şahsylaşdyrylan mahabat tejribesini hödürläp bilmeris Bellik: Kukiler syýasatyna garamazdan mahabatlar görkezilýär Bu gutapjyklar, mazmunymyzy dostlaryňyz we toruňyz bilen paýlaşmak üçin sahypamyzda ýerleşdirilen dürli sosial media hyzmatlary tarapyndan döredilýär. Beýleki sahypalary ulananyňyzda we gyzyklanma profiliňizi döredeniňizde brauzeriňizi yzarlap bilerler. Bu, girýän beýleki sahypalaryňyzdaky mazmuna we habarlara täsir edip biler. Bu gutapjyklara rugsat bermeseňiz, bu paýlaşma gurallaryny ulanyp ýa-da görüp bilmersiňiz