Japanaponiýa we Malaýziýa has güýçli energiýa, deňiz howpsuzlygy gatnaşyklaryna kasam edýärler

Sammitden soň reportersurnalistler bilen söhbetdeşlikde Takaçi goranyş sebitleri boýunça gepleşikleriň sebit suwlarynda howpsuz we erkin nawigasiýany üpjün etmäge gönükdirilen kenarýaka gorag hyzmatdaşlygy resminamasyna gol çekmegi öz içine alýandygyny aýtdy Anwar, Japanaponiýa üç günlük saparynyň ahyrynda, ýurtlar diplomatik gatnaşyklaryň ýola goýulmagynyň 70 ýyllygyny göz öňünde tutup, “hemmetaraplaýyn strategiki” hyzmatdaşlygyny berkitmäge synanyşan mahaly boldy Sanae Takaçi öz şertnamalarynyň "Japanaponiýanyň we Malaýziýanyň, şeýle hem has giň sebitiň özbaşdaklygyny we durnuklylygyny ýokarlandyrjakdygyna" ynanýandygyny aýtdy we duşuşygy "gatnaşyklary hasam çuňlaşdyrmak üçin pursat" hökmünde ulanjakdygyny aýtdy Leadersolbaşçylar sebitdäki energiýa howpsuzlygyny berkitmek isleýändiklerini tassykladylar, sebäbi Hormuz bogazynyň ýapylmagyndan dowam edýän global ykdysady näbellilik Aziýa ýurtlary üçin aýratyn alada döredýär Anwar Japanaponiýa suwuklandyrylan tebigy gaz we beýleki önümler, şol sanda dürli önümlerde ulanylýan himiki serişdeleri öndürmek üçin zerur bolan nefta önümi bolan naftany durnukly üpjün etmegi wada berdi Malaýziýa, LNG üpjünçiliginiň 15 göterimini emele getirýän Japanaponiýa üçin esasy energiýa eksportçysydyr. Japanaponiýa gidýän çig nebitiň köpüsi Malaýziýa bilen Indoneziýanyň arasyndaky esasy söwda ýoly bolan Malakka bogazyndan hem geçýär Iki lider, meňzeş ýurtlar we edaralar bilen işleşip, möhüm zynjyrlary goşmak bilen üpjünçilik zynjyryny güýçlendirmek boýunça hyzmatdaşlygy çuňlaşdyrmak barada ylalaşdylar Goranyş sebitlerinde ýolbaşçylar 2023-nji ýyldan bäri Malaýziýa halas ediş gaýyklary we gözegçilik pilotsyz uçarlary ýaly goranyş enjamlary bilen üpjün edýän pikirdeş ýurtlary goldamak üçin Japanaponiýanyň resmi howpsuzlyk kömeginiň dowam etdirilýändigini tassykladylar Anwar aprel aýynda Japanaponiýanyň goranyş syýasatynda käbir hyzmatdaş ýurtlara ölüm howply enjamlary eksport etmäge mümkinçilik berýän üýtgeşmeleri gutlady, sebäbi bu "iki ýurduň arasynda goranyş hyzmatdaşlygynyň mümkinçiliklerini ep-esli giňeldýär" Japanaponiýa Malaýziýa elektrik enjamlaryny we awtoulag böleklerini esasy eksport ediji. Bilelikdäki beýannama ýurtlaryň içerki AI firmalaryna sosial kynçylyklara garşy göreşmekde goldaw bermek üçin Japanaponiýa-Malaýziýa AI platformasyny döretmek barada ylalaşandyklaryny aýtdy ABŞ we Hytaý AI innowasiýalary boýunça global ýaryşa ýolbaşçylyk edýärkä, Takaçi Günorta-Gündogar Aziýa ýurtlaryny Japanaponiýa bilen ýerli dilleri görkezýän we sebitiň ykdysady we işewür zerurlyklaryny kanagatlandyrýan AI modellerini işläp düzmäge çagyrdy Duşuşyk oktýabr aýynda Kuala-Lumpurda Günorta-Gündogar Aziýa ýurtlarynyň birleşiginiň gatnaşmagynda geçirilen sammit ýygnaklarynyň çäginde geçirilen gepleşiklerden bäri ilkinji boldy Çarşenbe güni, Takaçi Tokioda Laosyň premýer-ministri Sonexaý Siphandone bilen duşuşdy. Japaneseaponiýanyň Daşary işler ministrliginiň ýolbaşçylary sebitdäki energiýa we çeşme howpsuzlygyny, şeýle hem üpjünçilik zynjyrynyň durnuklylygyny güýçlendirmek üçin hyzmatdaşlygy ösdürmäge razy boldular 25aponiýa bilen Laos 2025-nji ýylda "hemmetaraplaýyn strategiki hyzmatdaşlyk" bilen gatnaşyklaryny ösdürmek barada ylalaşdylar. Sonexaý anna gününe çenli üç gün Japanaponiýada, bu sapar premýer-ministr hökmünde ýurda üçünji sapar Ozal habar berlişi ýaly S. Koreýanyň prezidenti we Japanaponiýanyň premýer-ministri Andongda duşuşdy