OTO-nyň prezidenti Awdagiç, iş dünýäsiniň gün tertibine baha berdi

Stambul Söwda palatasynyň (ITO) prezidenti Şekib Awdagiç "Ykdysady dolandyryş üstünlikli gurnady we töwekgelçilikleri dolandyrdy. Girdejilerimizi äsgermezlik edip bolmaz. Häzirki döwürde, maliýe maksatly, ätiýaçlyga gönükdirilen, walýuta hümmetini çäklendirýän syýasat, uruş we garaşylýan şertleri göz öňünde tutup, birnäçe nokatda täzelenmeli diýip pikir edýäris" Stambulyň Söwda palatasynyň (ITO) prezidenti Şekib Awdagiç journalistsurnalistlere beren beýanatynda işewür dünýäsinde bolup geçýän wakalara baha berişlerini paýlaşdy Awdagiç, ykdysady dolandyryşyň üç ýyldan gowrak wagt bäri alyp baran üstünlikli işleriniň netijesinde Türkiýäniň walýuta ätiýaçlyklarynyň kyn ýagdaýdan gaty amatly nokada geçendigini we daşary ýurtlardan serişdeleri üpjün etmek meselesinde möhüm bir maksada ýetilendigini aýtdy Awdagiç, meselä has giň nukdaýnazardan seretmek dogry bolar diýen pikirini aýdyp, "Meniň pikirimçe has uly surata seretmeli. Işewür dünýä hökmünde ykdysady maksatnamanyň maksatlaryna ýetmek üçin mümkin boldugyça köp goşant goşmaga synanyşdyk. Işewür dünýäsi munuň üçin çynlakaý baha töledi" "Uruş deňagramlylygyň üýtgemegine sebäp boldy" Awdagiç, 2026-njy ýylyň ikinji ýarymynda has amatly döwrüň başlamagyna garaşylýan döwürde başlanan sebitleýin söweşiň içerki we halkara deňagramlylygyň üýtgemegine sebäp bolandygyny aýtdy. Şekib Awdagiç "Bu meselä üns bermelidiris. Meselä diňe ýönekeý göterim mukdaryny ýokarlandyrmak ýa-da hemişelik galmak nukdaýnazaryndan seretmek gaty dogry, real we netijelere gönükdirilendir öýdemok. Ykdysady prosesleriň durnuklylygy nukdaýnazaryndan ykdysady prosesleriň umumy gözden geçirilmeli döwrüne gadam basýaryn" -diýdi Awdagiç şeýle sözüni şeýle dowam etdirdi: "Ykdysady dolandyryş üstünlikli gurnady we töwekgelçilikleri dolandyrdy. Üstünliklerimizi äsgermezlik edip bolmaz. Häzirki döwürde, söweşe getirilen şertleri we işewür dünýäsiniň garaşýan zatlaryny göz öňünde tutup, maliýeleşdirmäge gönükdirilen, ätiýaçlyga gönükdirilen, walýuta hümmetini peseldýän syýasaty birnäçe nokatda täzelemeli diýip pikir edýäris. walýuta hümmeti syýasaty, eksport re regimeimi we programmada import düzgüni inçe düzmek bilen. Bularyň hemmesini öz içine alýan bir proses gurduk "Türkiýede haryt eksporty importyň 75 göteriminden pes bolmaly däldir" Awdagiç, Türkiýäniň importyň özüne çekiji we eksportyň kyn ýagdaýdadygyny aýtdy we duýduryş berdi: "Türkiýede haryt eksporty importyň 75 göteriminden pes bolmaly däldir. 2026-njy ýylda 69 göterim derejesinde. " Şekib Awdagiç İTO hökmünde uzak wagtdan bäri walýuta hümmeti bilen inflýasiýanyň arasyndaky baglanyşyga ünsi çekip gelýändigini belläp, diňe ýylyň birinji çärýeginde walýuta hümmetiniň takmynan 3 göterim ýokarlanmagyna garşy inflýasiýanyň 10 göterim ýokarlanandygyny aýtdy. Awdagiç: "Yza gaýdyp baranymyzda, bu boşlugyň hasam artýandygyny görýäris we eksportyň kynlaşýan we importyň aňsatlaşýan döwrüne girýäris" -diýdi Awdagiç 2026-njy ýylda harytlar we hyzmatlar eksportyndaky 410 milliard dollarlyk maksadyna ünsi çekdi we “Bu maksada ýetmek gaty möhüm, gymmatly we ýetilmeli maksatdyr. Muňa uly ähmiýet bermelidiris "-diýdi "Höweslendiriş binýady giňeldilmeli" Awdagiç, dünýäniň islendik ýurdunda gysga möhletde senagat öwrülişiginiň gazanyp bolmajakdygyny belläp, maýa goýum kararyndan önümiň çykarylyşyna çenli wagtyň 1,5 bilen 3 ýyl arasynda üýtgäp durýandygyny aýtdy Maýa goýum borçnamaly karz (YTAK) we HIT30 ýaly höweslendiriji paketleriň ýurduň peýdasyna gowy öwrenilendigini we iş ýüzünde esasan iň ýokary derejä gönükdirilendigini mälim eden Awdagiç, KOK-laryň (orta kärhanalar) KOK-lary (orta kärhanalar) üçin düzgünnama teklip edendiklerini aýtdy. Awdagiç: "Bu girdeji bukjasynyň 30 göterimini KOK-a bermek we orta göwrümli kompaniýalara üns bermek peýdaly bolar. Bu meselede diňe iň ulusyna gurlan gurluş bilen netije almak üçin gaty köp wagt gerek bolar. Bazany giňeltmek dogry bolar "-diýdi "Gümrük bileleşigini täzelemek wizalardan has möhümdir" Avdagiç "Tradeewropa Bileleşigi (EUB) bilen gatnaşyklardaky" Made in EU "düzgünnamasynda 3 basgançakly prosesiň birinji tapgyrynyň oňyn geçendigini mälim etdi. Ministrligimiz bu mesele boýunça içgin gözleg geçirdi we möhüm üstünlik gazandy. "Şeýle-de bolsa, öňümizde gaty kyn we kyn ýoluň bardygy belli" Gümrük bileleşiginiň täzelenmeginiň möhüm ähmiýete eýedigine ünsi çeken Awdagiç, bu meseläniň wizalardan has möhümdigini aýtdy. Awdagiç, Türkiye import tarapynda EUB re regimeimine tabyn bolýandygyny, emma EUB-niň eksport tarapyndaky artykmaçlyklaryndan peýdalanyp bilmejekdigini aýtdy. Awdagiç: "IndiaB Hindistan bilen şertnama baglaşdy. Biz ony Türkiýa, Hindistan Europeanewropa Bileleşigine satan şertleri bilen import etmeli. Indiaöne IndiaB Hindistana satýan şertlerinde Hindistan bizden haryt satyn almaly däl" -diýdi Goranmak pudagynda we energiýada içerki önümçilige aýratyn ähmiýet bermek Uruş etabynyň örän depginler bilen ösýändigini mälim eden Awdagiç, ABŞ bilen Hytaýyň arasyndaky bäsleşigiň beýany hökmünde bolup geçenleri okamagyň has dogry bolup biljekdigini aýtdy Türkiye energiýany diwersifikasiýa etmekde we içerki önümçilikde öňe gidişlige ünsi çekip, Awdagiç: "Gün energiýasy we ýel energiýasy üçin içerki maýa goýumlary babatynda Europeewropada öňdebaryjy ýurtlardan biri. Productionerli önümçilik gün panellerini we ýel turbinaly pyçaklary öndürmekde möhüm tapgyra ýetdi. Käbir günlerde gaýtadan dikeldilýän energiýa 50 göterimden geçdi. "Bu gaty çynlakaý san" Awdagiç tebigy gazda we nebitde içerki önümçiligiň belli bir mukdarda ýetendigini mälim etdi we köp ýurtda energiýa pudagy barada aýdylýan betbagtçylyk ssenarileriniň Türkiýede öňe çykmandygyny aýtdy. Awdagiç soňky döwürde Germaniýada benziniň bahasynyň ýewro nukdaýnazaryndan 40 göterime çenli ýokarlandygyny ýatlatdy we “Ezel” Türkiýedäki mobil programmasynyň domino täsiriniň öňüni almakda psihologiki taýdan möhümdigini aýtdy Urşuň söweş düşünjesini hem üýtgedendigini mälim eden Awdagiç: "Bu söweşden soň dünýä urşy düşünjesi diýseň çynlakaý özgerişliklere sezewar bolar. Goranmak pudagyna maýa goýumlarymyzyň näderejede möhüm we gymmatlydygy belli boldy. Kompaniýalarymyz derrew gaz basyp başlady. Toplanan infrastruktura bar." Önümçilik ukyby bar "-diýdi Iň pes aýlyk hakdaky häzirki prosesi dowam etdirmek ýerlikli bolar " Ösüş dinamikasyndaky iki esasy meselä ünsi çekip, Awdagiç eksportyň we maýa goýumlarynyň ösüşe goşýan goşandynyň aýgytlydygyny aýtdy. Uruş şertleri sebäpli Aýlag ýurtlaryna eksportyň azalandygyny we uruş gutarsa-da bu ýitginiň gysga wagtyň içinde öwezini dolmajakdygyny aýdan Awdagiç, sarp ediş we möhüm däl harytlary satyn almak kararlarynyň bütin dünýäde yza süýşürilýän döwrüň bardygyny aýtdy Iň pes aýlyk hakynyň wagtlaýyn ýokarlanmagyna garaşylýan soraglara jogap beren Awdagiç: "Iň pes aýlyk ýylda bir gezek düzedilýär. "Häzirki prosesi dowam etdirmek ýerlikli" -diýdi. - ISTANBUL