Italiýa bilen Azerbaýjanyň arasynda durnuklylyk üçin hasaplanan täze bir logika

Halkara gatnaşyklarynyň häzirki döwründe, energiýa howpsuzlygy, üpjünçiligiň durnuklylygy we syýasy we ideologiki faktorlar däl-de, strategiki ugurlara gözegçilik etmek meselelerine esaslanýan çeýe we pragmatiki hyzmatdaşlygyň döremegine has aýdyň tendensiýa bar. Çeşmeler üçin global bäsleşigiň güýçlenmegi, esasanam Europeewropanyň ygtybarly üpjün edijileri we tranzit merkezleri bolup biljek ýurtlarda energiýa bazarlarynyň ähmiýetini obýektiw ýokarlandyrýar Azerbaýjan, esasy ulag we energiýa koridorlarynyň çatrygyndaky amatly geografiki ýagdaýy bilen çeşme potensialyny birleşdirip, bu konfigurasiýada aýratyn orny eýeleýär. Trans-Adriatik turbageçirijiniň (TAP) durmuşa geçirilmegi, soňky ýyllarda has möhüm bolan Europeewropa gaz üpjünçiligini diwersifikasiýa etmekde ýurduň esasy roluny güýçlendirdi Şol bir wagtyň özünde Europeanewropanyň öňdebaryjy ýurtlary daşary ykdysady strategiýalaryna täzeden seredýärler. Mysal üçin, energiýa çydamlylygyny berkitmäge we hyzmatdaşlygyň geografiýasyny giňeltmäge synanyşýan Italiýa, ýokary potensialy bolan sebitler bilen gatnaşyklaryny yzygiderli pugtalandyrýar Bu nukdaýnazardan, Azerbaýjan-Italiýa gatnaşyklary kem-kemden adaty “eksport ediji-import ediji” modelinden daşlaşyp, has giňişleýin strategiki hyzmatdaşlyga öwrülýär. Muny Italiýanyň prezidenti Serjio Mattarellanyň geçen ýyl Bakuwa eden sapary wagtynda syýasy gepleşikleriň giňelmegi we ykdysady we maýa goýum başlangyçlary, şol sanda Azerbaýjanyň Rimiň “Mattei meýilnamasy” ýaly has giň daşary ykdysady taslamalara goşulyşmagy arkaly hyzmatdaşlygyň gurulmagy hem subut edýär Şeýlelik bilen, Baku bilen Rimiň arasyndaky gatnaşyklaryň pugtalandyrylmagy has giň tendensiýany - üýtgeýän global tertip şertlerinde energiýa we ykdysady hyzmatdaşlygyň täze arhitekturasynyň döremegini öz içine alýar. Hut şu köptaraplaýyn kontekstde Italiýanyň premýer-ministri Jorjio Meloniniň 4-nji maýda Azerbaýjana eden sapary iki ýurduň arasyndaky strategiki gepleşikleriň güýçlenmeginiň logiki dowamy hökmünde garalmalydyr AZERTAC bilen geçirilen söhbetdeşlikde italýan hünärmeni Salwatore Santajelo bu saparyň diňe bir diplomatik yşarat däl-de, eýsem döwrüň berk logikasy we dünýä sahnasyndaky dartgynlylygyň ýokarlanmagy bilen baglanyşykly ädimdigini aýtdy Onuň sözlerine görä, premýer-ministr Jorjia Meloniniň prezident Ylham Alyýew bilen geçiren gepleşikleri resmi taýdan syýasy we söwda gatnaşyklaryny pugtalandyrmaga gönükdirilen hem bolsa, has çuňňur bir sebäp bar. Bu, Italiýanyň Azerbaýjanyň baý tebigy gazy we nebit baýlyklarynyň durnukly üpjün edilmegini üpjün etmek islegi bilen baglanyşykly. Global durnuksyzlygy göz öňünde tutup, energiýa ykdysady kontekstden çykýar we howpsuzlyk we diri galmak meselesine öwrülýär Santajelo, Meloniniň Eastakyn Gündogarda söweş başlany bäri üçünji uly daşary ýurt saparydygyny aýtdy. 25-nji martda Aliairde boldy we 3-nji aprelde garaşylmadyk ýagdaýda Aýlag ýurtlaryna gitdi we Saud Arabystanynyň, BAE-iň we Kataryň ýolbaşçylary bilen duşuşdy. Hünärmeniň pikiriçe, bu aýdyň strategiýany açýar: Italiýa sözüň doly manysynda ygtybarly hyzmatdaşlary we täze ugurlary gözläp, energiýa kartasyny "çyzýar" Bilermen: "Soňky aýlarda Italiýanyň Azerbaýjan bilen gatnaşyklara aýratyn üns berendigi belli boldy. Bakuwyň sapary simwolikdir, sebäbi Italiýa hökümetiniň başlygynyň 13 ýyldan soň Azerbaýjana eden ilkinji saparydy. Bu ýerde belli bir duýgy belligi bar: Italiýa uzak wagtlap dowam eden gepleşiklere gaýdyp gelýän ýaly" 2026-njy ýylyň ikinji ýarymynda Bakuwda geçirilmegi meýilleşdirilýän işewürlik forumyna ünsi çekip, munuň diňe bir resmi çäre bolman, eýsem bar bolan şertnamalary güýçlendirmek we maýa goýum hyzmatdaşlygyna täze itergi bermek synanyşygydygyny aýtdy. Şeýlelikde, Italiýa energiýa üpjünçiliginiň güýçli, uzak möhletli kepillikleriniň deregine Azerbaýjanyň Europeewropadaky ykdysady bähbitlerine ýol görkezmäge synanyşýar Italiýaly bilermen bu syýasaty has giňişleýin düşündirýär: "Azerbaýjan Italiýanyň hökümetiniň" Mattei meýilnamasy "atly Afrika ösüş strategiýasyna goşulýar. Munuň özi Italiýanyň geografiki gyzyklanmalarynyň giňelýändigini görkezýär. Mundan başga-da, geçen ýylyň oktýabr aýynda Prezident Serjio Mattarellanyň Bakuda eden sapary we Italiýa-Azerbaýjan Uniwersitetiniň arasyndaky gatnaşyklar has möhümdir. we jemgyýetler "-diýdi. diýdi Söhbetdeşligiň ahyrynda Santajelo Gorsiýanyň bardygyny aýtdy Meloni we Ylham Alyýew Trans-Adriatik turbageçirijiniň potensialyny giňeltmäge we senagat hyzmatdaşlygyny çuňlaşdyrmaga çalyşýarlar. Onuň sözlerine görä, Italiýa özüni Baku bilen Europeanewropa bazarlarynyň arasynda köpri hökmünde görkezýär we bu rol diňe bir hasaplamalary däl, eýsem belli bir ambisiýany hem görkezýär - Europeewropanyň täze energiýa we ykdysady binagärliginiň esasy merkezine öwrülýär 2026 © AZERTAC. Awtorlyk hukugy goralandyr. Maglumatyň ulanylyşy giperlink bilen görkezilmelidir