Stambulda 4-nji halkara maşgala simpoziumy başlandy

Stambul maşgala gaznasy we Milli goranmak uniwersiteti (MSÜ) bilen hyzmatdaşlykda şu ýyl "Watan goragynda maşgala we ilat" mowzugy bilen gurnalan 4-nji halkara maşgala simpoziumy başlandy Stambulyň gubernatory Dawut Gül uniwersitetiň ileilewent şäherçesinde geçirilen simpoziumyň açylyş mejlisinde çykyş edip, Maşgala gaznasynyň maşgala we ilat meselesini milli howpsuzlyk meselesi hökmünde kabul edýändigini we bu meseläniň MSU bilen bilelikde çözülmeginiň möhümdigini aýtdy Häkim Gül, şu ýyl Stambulda geçen ýyl bilen deňeşdirilende 11 müň az okuwçynyň hasaba alnandygyny aýtdy we "Munuň manysy näme? 6 ýaşly çagalarymyz öňki ýyl bilen deňeşdirilende 10 müňden gowrak azaldy. Bu ýyl hem şeýle dowam eder" -diýdi. diýdi Stambulda işleýän eneleriň durmuşyny aňsatlaşdyrmak we ykdysady taýdan goldamak üçin käbir syýasatlary durmuşa geçirýändiklerine ünsi çeken gubernator Gül: "Bu ýyl, häkimlik hökmünde ýerli çeşmelerimiz bilen 300 çagalar bagy we çagalar bagy gurarys. Bularyň 100-sini welaýat maşgalasynyň müdirligi, 100 sanysy bolsa milli bilimlerimizi terk edip biler. aralyk, gaty simwoliki bahalarda. Sahypalarda ýaşaýyş jaýlarynyň bilelikde ýaşaýan bir gurşawy bar, "Biz ulanylmaýan we boş ýerleri çagalar bagyna we çagalar bagyna öwredýäris "Türkiýäniň ýaş ilaty 45 ýyl bäri yzygiderli azalýar" Milli Goranmak Uniwersitetiniň rektory, professor Erhan Afýoncu Stambul sergi merkezinde geçirilen SAHA 2026 halkara goranmak, howa we howa senagaty ýarmarkasyna gatnaşandygyny ýada saldy we "Men ol ýerdäki metbugata aýtdym:" Bularyň hemmesi buýsanç çeşmesi, emma ilatyňyz ýok bolsa, bu hiç zat däl "-diýdi Afýonku, soňky ýyllarda Europeewropadan Aziýa we Afrika geosyýasy täsiriniň artýandygyna we ösýän goranyş senagatyna garamazdan, geljekki pozisiýasy üçin esasy strategiki päsgelçilik bolup durýan Türkiýäniň "çalt we çuňňur demografiki çöküş" bilen ýüzbe-ýüz bolandygyny aýtdy Afyoncu, Türkiýäniň ilaty bilen baglanyşykly taryhy proses barada durup geçip, Europeewropanyň köp döwletinden has köp ilatly Osman imperiýasynyň 10 million inedördül kilometre geografiýa höküm sürendigini, ýöne XVII asyrdan bäri ilatyň deňagramlylygy Osman imperiýasyna garşydygyny aýtdy Afýonku, 17-18-nji asyrda Osman imperiýasynyň ilaty. Asyrlarda kän bir köpelmändigini we Europeewropanyň ilatynyň takmynan iki esse artyp, 100 milliondan 190 milliona ýetendigini aýtdy Osman imperiýasynyň soňky 2 asyrynda ilatyň deň derejede galýandygyny, Russiýanyň ilatynyň 10 esse, rus goşunynyň bolsa türk goşunynyň takmynan 5 esse köpdügini mälim eden Afýoncu, köpelmeýän ilatyň millionlarça inedördül kilometre barabar imperiýanyň ýitmegine sebäp bolandygyny aýtdy Afyoncu, respublikanyň döwründe dürli ilat syýasatlarynyň durmuşa geçirilendigini belläp, respublikanyň yglan edilmeginden bäri alnyp barylýan syýasatlar bilen ilatyň ýylsaýyn köpelýändigini aýtdy Afýonku, 1950-nji ýyllaryň ahyryndan bäri Türkiýedäki ilatyň ykdysady ösüşe päsgel berýän bir ýeriň döredilip başlandygyny düşündirdi we "Gaznalar, birleşikler, käbir syýasatçylar, käbir telekeçiler we metbugat ilatyň köpelmeginiň milli girdejiniň azalýandygyny we ilatyň köpelmeginiň esasy problemalara sebäp bolýandygyny aýtdy. Iki çagasy bolan maşgala ideal maşgala hökmünde görkezildi "-diýdi TUIK-iň 2026-njy ýylyň 21-nji maýynda ilat maglumatlaryny yglan etjekdigini mälim eden Afýoncu, "2025-nji ýylda hasyllylygymyzyň 1,40-a çenli azaljakdygy çak edilýär" -diýdi. diýdi Afyoncu, ilatyň özüni täzeläp bilmezliginiň çynlakaý töwekgelçilikdigini, hakyky diri galmak meselesidigini we türkler üçin uruşdan has möhüm howpdygyny aýtdy Afyonku, bir ýurduň dinamiki bolmagy üçin 15 ýaşa çenli ilatyň umumy ilatyň azyndan 30 göterimine laýyk gelmelidigini görkezip, “Garry ilat umumy ilatyň 15 göteriminden köp bolmaly däldir. Häzirki wagtda 0-14 ýaş aralygyndaky ilatymyz 20 göterime çenli azalsa-da, garry ilatymyz umumy ilatyň 11 göterimine çenli ýokarlandy. 2035-nji ýylda 0-14 garry ilatymyz 15 göterime çenli azalsa, garry ilatymyz hem 15 göterime çenli azalýar. "" 15-e çenli artar. Youngaş ilaty bilen öwünýän ýurdumyz çalt Europeewropanyň iň gadymy ýurtlarynyň hataryna geçýär. Türkiýanyň ýaş ilaty 45 ýyl bäri yzygiderli azalýar "-diýdi "Gyssagly çäreler görülmese, 2100-nji ýylda ilat 25 milliona düşer" Afýonku 2050-nji ýyla çenli ýaş ilatyň sanynyň 10 göterimden aşak düşjekdigini we bu betbagtçylykdan başga ýagdaýdygyny aýtdy Howp ilatyň we maşgalanyň gapysyny kakýar we gapyny döwýär diýýär. Afyoncu "Howpdan entek habarymyz ýok. Gaty gyssagly çäreleri görmesek we durmuşa geçirmesek, Türkiýanyň ilaty 2100-nji ýylda 25 milliona çenli azalýar, garry ilatyň bolsa umumy ilatyň ýarysyna çenli köpelmegi mümkin" -diýdi. diýdi Afýonku adamlary şäherlerde ýaşamaga höweslendirmek, nika karzlarynyň we çagalar baglarynyň mukdaryny köpeltmek we ýurda gidip bilmeýän türkleriň göçmegini meýilleşdirmegi maslahat berdi we "Enelere azyndan 3 çagasy bolanda döwlet tölemeli. Meniň pikirimçe, 3 çagasy bolan enelere döwlet işgäri ýaly aýlyk tölenmeli we bu pensiýa çykanda Gazagystanda durmuşa geçirilýär". Ol: "Maşgala mukaddes ojak" Stambul Maşgala Gaznasynyň prezidenti Üner Karabykyk watan goragynyň diňe bir serhet goragy, harby kuwwat we tehnologiýalar bilen çäklenmän, eýsem maşgala öýünde başlaýandygyny aýtdy Maşgalanyň milletiň ýadyndadygyny we ilkinji mekdebiň döwlet aňynda maşgala aňydygyny bellän Karabykyk: "Maşgala, rehimdarlyk, adalat, wepalylyk, wepalylyk, gurbanlyk we ahlak nesilden-nesle geçýän mukaddes ojakdyr" -diýdi. diýdi Karabykyk: "1950-nji ýyllardan bäri köp ýurtda, şol sanda biziň ýurdumyzda-da ilat paýtagt şäherlerde jemlendi. Häzirki zaman şäher durmuşy meşhur medeni hereketler arkaly jemgyýetleri indiwiduallaşdyrdy we kesgitlemedi. Maşgala gatnaşyklary gowşap, kökleri bilen iýmitlenip bilmeýän bu jemgyýetler häzirki wagtda medeni taýdan gurap barýar we pese gaçýar." Ol: Şu gün çozuş tolkunynyň ekranlara gelip, aňlary we ýürekleri ele alandygyny mälim eden Karabykyk sözlerini şeýle dowam etdirdi: "Düýn ýurdy bölmek isleýänler kartalaryň üstünde işlediler. Häzirki wagtda maşgalany bölmek, nesli gowşatmak, çagalary şahsyýet bulaşyklygyna çekmek we ýaşlary köklerinden aýyrmak maksady bilen metbugat we sosial media frontunda söweş yglan edýärler. Häzirki wagtda her öýde bir burçda telewizordan ybarat Bermuda üçburçlygy, başga bir burçda telefon we kompýuter ekranlary bar. sabyr, şahsy durmuşyň eldegrilmesizligi, maşgala we medeni kökler bilen baglanyşyk we maşgala gatnaşyklaryny gowşadýar. " Ol biziň her birimizi çekýär we bizi zyňýar " "Ekrandan emdirilen çagalar" jümlesi metafora däl-de, eýsem biziň döwrümiziň ajy hakykaty. " Karabykyk diňe bir ene-atalaryň çagalary terbiýelemän, eýsem algoritmleriň hem köplenç dogry bilen ýalňyşdygyny aýdýandygyny belläp geçdi Ekranyň çagalaryň maşgalalaryndan alyp bilmejek emosional ynamy we boşlugy doldurmaýandygyny, ekranyň bu boşlugy ýalan ýakynlyk bilen giňeldýändigini we çagany çuňňur howpsyzlyk ýagdaýyna çekýändigini düşündirip, Karabıyk: "Olar görelde alýanlary ene-atalardan, ene-atalardan däl-de, eýsem sanly dünýäde öndürilen ýasama gahrymanlardan, oýun gahrymanlaryndan we meşhur medeni şahsyýetlerden saýlaýarlar. Munuň agyr we agyr netijelerini Siverekde we Kahramanmaraşda gaty gymmat bahadan gördük. Şonuň üçin 'ekranlar bilen emdirilen çagalar' aňlatmasy metafora däl-de, biziň döwrümiziň ajy nyşanydyr. "" Maşgala yza çekilende, ekran çagany alýar; ene-atalar dymsa, algoritm gürleýär; maşgala gatnaşyklary gowşasa, sanly gurşaw tertip-düzgüniň roluny öz üstüne alýar. "Ol baha berdi Karabıyk jemgyýetiň aglaba böleginiň maşgalany çözgüt merkezi hökmünde görýändigini aýtdy we “Häzirki wagtda käbir neşirlerde maşgala söweş, dönüklik, krizis we dargamak hökmünde görkezilýär. Nika agyrlyk, wepalylyk ejizlik, şahsy durmuşda yza galmak, erkinlik ýaly çäksizlik hökmünde görkezilýär "-diýdi Garabyk ähli ene-atalara jaň edip: "Çaga sagady, çaganyň haýsy mazmun bilen iýmitlenýändigini bilmek, maşgala stoluny täzeden gurmak, çaganyň gözüne seretmek, ýüregine degmek we soraglaryna jogap bermek diýmekdir. Bu maşgalany ekranyň öňünde goýmagy, algoritmiň öňünde paýhaslylygy, sanly aýlawyň öňünde maşgala gatnaşyklaryny aňladýar "-diýdi Karabykyk bu göreşiň diňe maşgalalaryň egninde galmaly däldigini, döwletiň, syýasatyň, habar beriş serişdeleriniň, mekdepleriň, uniwersitetleriň, ýerli dolandyryş edaralarynyň, raýat jemgyýetiniň we işewür dünýäsiniň şol bir jogapkärçilik düşünjesi bilen hereket etmelidigini aýtdy Sosial media kompaniýalaryna garşy kazyýet işi açandyklaryny we oýun kompaniýalaryny hem suda berjekdiklerini mälim eden Karabykyk: "Zäheriň öýlerimize ekranlar arkaly ýaýramagynyň öňüni almaly. Mundan beýläk mahabatlardan teleseriallara, habar dilinden gündiz ýaýlymlaryna çenli, hatda baha bermek bahanasy bilen amala aşyrylýan sosial in engineeringenerlige çydap bilmeris "-diýdi Şol sebäpli Türkiye öňdebaryjy raýat Sosial guramalar we platformalar bilen bilelikde “Arassa ekran hereketini” başlatjakdyklaryny mälim eden Karabyk, ähli ýaýlym guramalaryny milletiň çagyryşyna gulak asmaga we ekranlarda arassa döwri başlamaga çagyrýandyklaryny mälim etdi Çykyşlardan soň Maşgala gaznasynyň howandarlyk geňeşiniň başlygy Sami ılmylmaz, prof. Dr. Erhan Afyoncu ýetimlere howandarlyk şahadatnamasyny gowşurdy Açylyş sessiýasyna Stambulyň rektory Sabahattin Zaim uniwersitetiniň professory, doktor İsmail Küçük, Stambulyň welaýat müdiri Ömer Turan, Türk Germaniýa Uniwersitetiniň rektory Prof