"At ýazmazlyk bigünälik prezumpsiýasy däl"

Prezidentiň öňki geňeşçisi akademik Gürdal Hüdaoğlu, Jenaýat-prosessual (düzediş) kanunynyň metbugat azatlygy babatynda çynlakaý meseleleriň bardygyny aýtdy. Hüdaoğlu bigünälik prezumpsiýasynyň nädogry düşündirilendigini aýtdy Hüdaoğlu "Mejlisde şu wagta çenli köp problemaly kanun kabul edildi. Emma" Jenaýat-prosessual üýtgetmeler "kanuny olaryň iň geň biri bolup biler" -diýdi. Hüdaoğlu, kanunyň ähliumumy kanunlar bilen baglanyşykly arakesmedigini aňladýandygyny aýtdy: "Kanun, bir ýurduň ähliumumy kontekstden daşlaşýandygyny görkezýär we hemme zady elde we wagtlaýyn emosional tolgunyşyklar arkaly endik etmegiň täze mysallaryndan biridir "Raýatlar üçin 3 aý azatlykdan mahrum etmek, journalistsurnalistler üçin 1 ýyl azatlykdan mahrum etmek" Täze düzgüniň teoriýa we edebiýatdan aýrylandygyny belläp, Hüdaoğlu: "Nazaryýetden we edebiýatdan daşlaşdyrylan we gündelik durmuşyň populizmine siňen her bir meselede bolşy ýaly, bu-da erbet başa barmady" Kanuna laýyklykda güman edilýänleriň we günäkärlenýänleriň atlarynyň we suratlarynyň habarlara goşulyp bilinmejekdigini mälim eden Hüdaoğlu, "Bu gadaganlygy bozan raýat 3 aý azatlykdan mahrum ediler we journalisturnalist 1 ýyl azatlykdan mahrum ediler" -diýdi. Bu düzgüniň "bigünälik prezumpsiýasy" esasynda goralýandygyny mälim eden Hüdaoğlu, çekişmäniň metbugat azatlygy meselesine öwrülendigini aýtdy Günäsizlik prezumpsiýasy nädogry ara alnyp maslahatlaşylýar " Hüdaoğlu: "Günäsizlik prezumpsiýasy" kazyýet karary bolmazdan adamlaryň günäkär diýlip yglan edilip bilinmejekdigini "nygtaýar we bu ýörelgäniň esasan raýatlary döwletden goramaga gönükdirilendigini aýtdy. Hüdaoğlu metbugat üçin esasy jogapkärçiligiň öňünden karar bermek däldigini aýtdy we "Adamlaryň atlaryny ýazmak, haýsy obýektiw kriteriýa laýyklykda günäkärligini kesgitlemek ýa-da günäkärlemegi öz içine alýar?" diýip sorady "Bu kriteriýa ady däl, dilidir" Atlary we suratlary çap etmekde günäkärlemäni aňlatmaýandygyny bellän Hüdaoğlu: "Şonuň üçin bu ýerdäki kriteriýa şahsyýeti açmak däl-de, kazyýet işiniň temasyna zyýan ýetirmezden bermek" diýdi. "Ganhor kazyýete çykaryldy" we "Güman edilýän kazyýete çekildi" sözbaşysynyň arasyndaky tapawudyň aýgytlydygyny aýtdy "Atlary gizlemek ýaramaz täsir edip biler" Güman edilýänleriň atlaryny gizlemek adalatyň käbir ýagdaýlarda dowam etdirilmegini kynlaşdyryp biljekdigine ünsi çeken Hüdaoğlu: "Güman edilýänleriň atlarynyň bolmagy sebäpli köp jenaýatyň açylandygy mälim". Aýratynam zorlamak, zorluk we kezzapçylyk ýaly jenaýatlarda pidalaryň habar beriş serişdelerinde görýän adamlary arkaly habar berip biljekdigini aýtdy "Düşnüksiz teswir, uly skandal" Günäsizlik prezumpsiýasynyň atlaryň we suratlaryň gadagan edilmeginiň azalmagyny tankytlap, Hüdaoğlu: "Bu ýörelgäniň" at ýazmazlyk "we" suratlar çap etmezlik "ýaly çuňňur ýerlerde çäklendirilmegi gaty uly skandal." "Jemgyýetçilik şahsyýetiniň" kadadan çykmagynyň hem problemalydygyny mälim eden Hüdaoğlu, ismurnalistikanyň "köpçülige mälim adam" däl-de, "jemgyýetçilik gyzyklanmasy hadysasy" bilen iş salyşmalydygyny aýtdy "Bu azatlyk däl, serhetleri kesgitlemek synanyşygy." Anonim habarlaryň jenaýat hasaplanmajakdygy baradaky kanunda görkezilen düzgüne salgylanyp, Hüdaoğlu munuň ilkinji seredişde erkin pikirli bolup görünse-de, hakykatdanam serhetleri çäklendirýän çemeleşme bolandygyny aýtdy. Hüdaoğlu: "Biziň eýýäm erkin we hiç haçan ara alnyp maslahatlaşylmaly däl bir zatda" erkin "hasaplanýandygymyz, aslynda bu erkinligi bulaşdyrýan täze düşünjäniň yglan edilmeginden başga zat däl" -diýdi Hüdaoğlu "ismurnalistika köne hünär. Däp-dessury bar. Düzgünleri güýçli, ahlak pelsepesi güýçlidir. Diňe zerur zat azatlyk we ahlak düşünjeleri. Bu hukuk terbiýesi däl."