Eýran, Hormuz bogazynyň portundaky bir ýeri Gazagystana geçirer

Eýran, Bandar Abbasdaky Şahid Rajai portunda Gazagystana ýer paýlamak baradaky şertnamany baglaşdy. Zerur amallar tamamlanandan soň bu ýer Gazagystanyň tarapyna geçiriler. Bu, premýer-ministriň orunbasary - Milli ykdysadyýet ministri Serik Zhumangarin bilen Eýranyň ýol we şäher gurluşygy ministri Farzaneh Sadekiň duşuşygyndan soň mälim boldy Gepleşikleriň esasy mowzuklaryndan biri transport ýollaryny we port infrastrukturasyny ösdürmek boldy. Şeýle hem Eýran, Gazagystany Günorta we Günorta-Gündogar Aziýanyň bazarlaryna gönüden-göni girmegi üpjün edýän Çabahar portunda işlemäge mümkinçilik bermäge taýýardygyny tassyklady. Farzaneh Sadekiň pikiriçe, Zahedan-Çabahar demir ýolunyň gurluşygy 90% -den gowrak bolup, ýakyn aýlarda işe girizilmegine garaşylýar. Bu liniýa işe girizilenden soň, Çabahar portunyň Hindi ummanyny, Merkezi Aziýany we Europeewropany birleşdirýän halkara demir ýol ulgamynyň bir bölegine öwrüljekdigi bellendi Gazagystan hem öz gezeginde Kaspi deňzinde logistika işlerini ösdürmek üçin Aktau we Kurykdaky eýran kompaniýalaryny port giňişligi, gämi duralgalary we terminallary bilen üpjün etmek mümkinçiligine garamaga taýýardygyny mälim etdi Taraplar şeýle hem Demirgazyk-Günorta halkara transport koridorynyň ösüşi we Eýranyň prezidentiniň 2025-nji ýylyň dekabrynda Gazagystana resmi sapary wagtynda gazanylan şertnamalaryň ýerine ýetirilişi barada pikir alyşdylar. Geçen ýylyň ahyrynda koridorda transport mukdary 12% ýokarlandy we 3,5 million tonna ýetdi, Gazagystan bilen Eýranyň arasynda demir ýol gatnawy 69% ýokarlandy Zhumangarin ulag infrastrukturasyny döwrebaplaşdyrmak üçin bilelikdäki ýol kartasyny işläp düzmegi teklip etdi. Taraplaryň hasaplamalaryna görä, bu Demirgazyk-Günorta koridoryň geçirijilik ukybyny ýylda 20 million tonna çenli ýokarlandyrar Humumangariniň pikiriçe, Eýran Gazagystanyň sebitdäki esasy söwda we ykdysady hyzmatdaşlaryndan biri bolmagynda galýar. 2025-nji ýylyň ahyrynda iki ýurduň arasyndaky söwda dolanyşygy 26,4% ýokarlandy we 430,2 million dollar boldy. Gazagystan we Eýran, häzirki ýol kartasy we Eýran bilen EAEU arasynda erkin söwda şertnamasynyň çäginde bu görkezijini 3 milliard dollara ýetirmekçi Gepleşiklerden soň taraplar ozal gazanylan şertnamalaryň ýerine ýetirilişini çaltlaşdyrmak, ulag we logistika infrastrukturasynyň ösüşini güýçlendirmek we maýadarlary çekmek üçin işleri utgaşdyrmak niýetlerini tassykladylar Şahid Rajai porty, Eýranyň günortasyndaky Hormozgan welaýatynda ýerleşýän Bandar Abbas portunyň iki bölegidir. Hormuz bogazynyň demirgazyk kenarynda ýerleşýär Kursiw ozal Eýranyň ýadro ýaragyna eýe bolmajakdygyny ýazypdy