Eýran: 'ABŞ diplomatiýanyň ýerine oýlanyşyksyz harby başdan geçirmeleri makul bilýär'

Eýranyň Daşary işler ministri Abbas Arakçi "diplomatik çözgüt stoluň üstünde" dursa-da, ABŞ hemişe "oýlanyşyksyz harby başdan geçirmeleri" saýlaýar diýdi Arakçi X-daky ýazgysynda eýranlylaryň "hiç haçan boýun egmejekdiklerini" aýtdy Bu beýannama ABŞ-nyň Hormuz bogazynda täze Eýran gämilerine ot açandygyny yglan edeninden soň edildi. Iki tarap hem birek-biregi ýaraşygy bozmakda aýyplaýarlar Trump çaknyşyklara garamazdan ýaraşygyň güýje girýändigini aýtdy. Ot açyşlygyň ABŞ bilen Ysraýylyň fewral aýynda başlan urşuny bes etmek üçin gepleşiklere ýol açmagyna garaşylýar ABŞ-nyň Döwlet sekretary Marko Rubionyň sözlerine görä, Eýranyň ABŞ-nyň tekliplerine 8-nji maýda jogap bermegine garaşylýar Rubio Italiýa eden sapary wagtynda "Bu çynlakaý teklip diýip umyt edýärin" -diýdi Eýran ABŞ we Ysraýylyň hüjümlerinden ar almak üçin Hormuz bogazyna gözegçilik edýärkä, Aýlagdaky ABŞ ýaranlaryna garşy hüjümleri hem amala aşyrýar Bu möhüm suw ýoly, dünýädäki nebitiň we suwuklandyrylan tebigy gazyň takmynan 20% -ini daşamak üçin ulanylýar we onuň petiklenmegi bahalaryň ýokarlanmagyna sebäp boldy Amerikanyň Birleşen Ştatlary 4-nji maýda sebitde fewral aýyndan bäri galan takmynan 2000 gäminiň boşadylmagyny goldamak üçin harby operasiýa başlady, ýöne gysga wagtyň içinde saklandy Amerikanyň Birleşen Ştatlary Tährany Amerikanyň şertlerini kabul etmäge mejbur etmek maksady bilen Eýran portlarynyň deňiz gabawyny hem dowam etdirýär; Bu ädim Tähranyň gaharyny getirdi ABŞ-nyň Merkezi serkerdeligi (CENTCOM) 8-nji maýda ABŞ güýçleriniň Arap deňzindäki Eýran portuna düşmäge synanyşan we ABŞ-nyň dowam edýän gabawyny bozan Eýranyň baýdakly iki sany tankerini zyýansyzlandyrandygyny habar berdi Beýanatda ABŞ güýçleriniň "Eýrana girmeginiň öňüni almak üçin gulak asmaýan gämileriň mazarlaryna takyk ok atandygy" aýdylýar CENTCOM ABŞ güýçleriniň 70-den gowrak tankeriň Eýran portlaryna girmeginiň we çykmagynyň öňüni alandygyny mälim etdi Soňra Amerikanyň Birleşen Ştatlary geljek hepde Eýran tarapyndan goldanýan Hizbullah bilen Liwanda Ysraýyl güýçleriniň arasyndaky söweşi bes etmegi maksat edinýän Ysraýyl-Liwan gepleşikleriniň täze tapgyryny geçirmäge taýýardygyny aýtdy ABŞ-nyň Döwlet departamentiniň metbugat sekretary 14-nji we 15-nji maýda geçiriljek "intensiw" gepleşikleriň "Ysraýyl üçin dowamly howpsuzlygy, Liwan üçin özygtyýarlylygy we täzeden gurulmagyny" maksat edinýändigini aýtdy ABŞ we Ysraýyl islendik parahatçylyk şertnamasynyň Hizbullahyň doly ýaragsyzlanmagyny talap etjekdigini aýdýarlar, emma şaýy söweşiji topary geçen aý Waşingtonda Ysraýyl bilen Liwanyň ilçileriniň arasynda başlanan gepleşikleri ret edýär Gowşak ýaraşyk ylalaşygy ylalaşyldy, ýöne Ysraýyl we Hizbullah birnäçe gezek bozuldy Beýleki tarapdan, ABŞ-nyň wise-prezidenti JD Wans anna güni Waşingtonda Kataryň premýer-ministri Şeýh Muhammet bin Abdulrahman al-Tani bilen duşuşyp, ABŞ bilen Eýranyň arasyndaky araçylyk tagallalaryny ara alyp maslahatlaşdy Kataryň premýer-ministri ähli taraplary krizisiň "düýp sebäplerini" çözmek we "dowamly parahatçylygy" gazanmak üçin gepleşiklere goşulmaga çagyrdy, ýurduň Daşary işler ministrliginiň X-da çap eden beýanyna görä ABŞ-nyň Eýranyň nyşanalaryna garşy soňky zarbalary penşenbe güni Hormuz bogazynda bolup geçen çaknyşykdan soň iki tarap hem biri-birini günäkärledi CENTCOM Eýrany raketa, pilotsyz uçar we kiçi gaýyk bilen üç söweş gämisine hüjüm etmekde günäkärledi; muny "öňe sürülmedik hüjüm" diýip atlandyrdy Eýranyň ýokary harby güýçleri ABŞ-nyň Eýranyň nebit tankerini we Hormuz bogazyna ýakyn bir gämini nyşana alandygyny we dürli kenarýaka sebitlerinde "howa hüjümlerini" amala aşyrandygyny öňe sürdi Hormozgan welaýatynyň işgäri Muhammet Radmehriň sözlerine görä, Minabyň suwunda hüjüm edilen ýük gämilerinden biri ot aldy Radmehr Eýranyň döwlet habar gullugy Mehr-a beren beýanatynda "injuredaralanan 10 deňizçi keselhana ýerleşdirildi, ýerli toparlar we gözleg toparlary beýleki deňizçileriň ykbalyny anyklamaga synanyşýarlar" -diýdi ABŞ-nyň prezidenti Donald Trump gije “Truth Social” atly ýazgysynda ABŞ-nyň köp sanly ownuk gaýyklary, raketalary we pilotsyz howa ulaglaryny ýok edendigini aýtdy we “Eýranly hüjümçilere uly zyýan ýetdi” "Bu gün ýene-de ýok edişimiz ýaly, geleşiklerine SÖICGI gol çekmeseler, geljekde has kyn we has gazaply ýok ederis!" Goşan Ottili Mitçel