Eýran bilen ABŞ-nyň arasyndaky şertnamanyň taslamasynda täze teklipler bar

Eýran ABŞ bilen şertnama taslamasynyň nebit sanksiýalarynyň ýeňilleşdirilmegini we doňdurylan emläkleriň boşadylmagyny göz öňünde tutýandygyny aýtdy Eýranyň ýokary derejeli resmisi “Roýter” habar gullugyna ABŞ bilen taýýarlanan düşünişmek memorandumynyň soňky taslamasynyň Tähranyň ýadro programmasyndan Hormuz bogazynyň açylmagyna çenli birnäçe möhüm meseläni öz içine alýandygyny aýtdy. Onuň sözlerine görä, taraplaryň arasyndaky gutarnykly şertnama memoranduma gol çekilenden soň 60 günüň dowamynda ara alnyp maslahatlaşylar Eýran resmisiniň sözlerine görä, taslama laýyklykda Tähran derrew Hormuz bogazyny halkara gämi gatnawyna açar. Munuň öwezine ABŞ Eýranyň portlaryna garşy girizen deňiz gabawyny bes eder Resminama görä, gutarnykly ylalaşyk gazanylýança ABŞ Eýrana täze sanksiýalar girizmez. Ylalaşyk güýje girenden soň ABŞ we Birleşen Milletler Guramasy tarapyndan girizilen ähli sanksiýalar öňünden ylalaşylan tertipde ýatyrylar. Şol bir wagtyň özünde, Tähran nebit eksportyny dowam etdirip we girdeji gazanyp biler ýaly, Waşington belli bir döwürde Eýranyň nebitine garşy sanksiýalary ýeňilleşdirer Eýranyň resmisi ABŞ-nyň Eýranyň doňdurylan 25 milliard dollarlyk emlägini boşatmaga razydygyny aýtdy. Bu serişdeleriň bir böleginiň gönüden-göni geçirimler, sebit hyzmatdaşlary bilen hyzmatdaşlygy we karz ugurlary arkaly Eýrana gowşurylmagyna garaşylýar. Mundan başga-da, Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň sebitdäki ýaranlary bilen bilelikde Eýranyň durkuny täzelemek we ösdürmek üçin ýörite maksatnama taýýarlajakdygy we bu maksatnama Tähran bilen 60 günüň içinde ylalaşylar Nuclearadro maksatnamasynyň şertlerine laýyklykda, Eýran ýadro ýaragyny öndürmezligi ýa-da almazlygy öz üstüne alýar. Soňky şertnama gol çekilýänçä Tähran ýadro maksatnamasynyň häzirki ýagdaýyny saklar, urany baýlaşdyrmaz we täze ýadro desgalaryny gurmaz Eýran resmisi, Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň geljekdäki giňişleýin şertnamanyň çäginde Tähranyň ýokary derejede baýlaşdyrylan uran ätiýaçlyklaryny Eýranyň çäginde azaltmak barada ylalaşandygyny aýtdy. Uran ätiýaçlyklarynyň ykbaly we baýlaşdyryş maksatnamasynyň geljekki parametrleri memoranduma gol çekilenden soň 60 gün dowam etjek gepleşiklerde kesgitlener ABŞ-nyň ýa-da Eýranyň bu taslamanyň ähli jikme-jiklikleri barada resmi beýanat bermändigi bellenilýär. Şeýle-de bolsa, iki tarapyň uzak wagt bäri dowam edýän dartgynlygy gowşatmak üçin diplomatik tagallalaryny dowam etdirýändigi aýdylýar