Adamzat sapaklary aňsat öwrenmeýär - Cenk Mutluyakali

Hatda häkimiýeti meýletin terk etmek hem adam üçin gahryman hasaplanýar Sebäbi hiç kim öz oturgyjyny meýletin terk etmeýär Şeýlelik bilen köşkler, köşkler, hökümet merkezleri ýa-da jemgyýetçilik toplumlary taryhyň dürli döwürlerinde towuk saklanýan jaýlara öwrülip biler "Döwlet öz dargamagy sebäpli çökýän bolsa, ony halas etmek ahlak borjymy?" Bu nähili kyn sorag… Moreöne has kyn zat: "Siwilizasiýa haçan ýykylýar? Duşman kakylanda? Peoplea-da adamlar indi şol siwilizasiýanyň ahlak esaslaryna ynanmaýarlarmy?" *** Kipr teatr festiwaly güýçli oýun bilen açyldy: Imperator Romulus Apykylan imperiýanyň we towuklaryň gözi bilen dargap barýan jemgyýetçilik tertibine syn edenimizde, döwletiň adamlardan has mukaddes däldigini ýada salýarys. Döwlet güýjüne bolan kör ynamy ýene bir gezek sorag edýäris Stambul döwlet teatry tarapyndan sahnalaşdyrylan spektaklda Şweýsariýaly ýazyjy Fridrih Dürrenmattyň galamyndan häzirki dünýä we hatda häzirki Türkiýe salgylanýar Gahrymanlyk… Watançylyk… Käwagt gaty boş düşünjeler Nemes goşunlary Rimde ýerleşýän bolsa, imperator ýurduny halas etmegiň deregine towuklary hakda alada edýär (!) Heýkellerini satýar we bergili Oýundan çykyp barýarkam, Neşe ashaşynyň sözleri kelläme geldi ... "Millet zulum. Döwlet hem şeýle ... Bularyň ikisi-de adama adama garşy guramaçylykly zulum etmek üçin oýlanyp tapyldy ..." Spektakldaky aşakdaky sözler nähili täsir galdyrýar: "Haçan-da bir döwlet adam öldürmek kararyna gelse, özüni watan diýip atlandyrýar." *** Spektakl barada aýdylanda ... Sahnadaky energiýa adatdan daşarydy Sibel Erdenkiň koreografiýasy we Gürkan Çakyçynyň sazy oýnuň ritmini yzygiderli ýokarlandyrýardy Teklipleriň hereketi, ugry we ulanylyşy eýýäm güýçli bolupdyr; Şeýle-de bolsa, tans we aýdym-saz elementleri kyssany diňe sözler bilen däl, eýsem beden we ses bilen hem döretmäge mümkinçilik berdi Şeýle hem bezeg we geýimler barada bellik etmek isleýärin ... Döwülen sütünler ... döwülen ýaýlar ... Öýjükli ullakan towuk saklanýan jaýlar Bir wagtlar şöhratly siwilizasiýadan galan ullakan galyndy ... Döwletiň galyndylary (!) Sahnadaky zatlaryň hemmesi ýitdi, ýaralandy we döwüldi Aktýorlardaky eşik dokumalary bezegiň ýüzleri bilen diýen ýaly birleşdi. Şeýlelik bilen adamlar bilen giňişligiň arasynda tapawut ýok; Nyşanlar bu çüýrük dünýäniň önümlerine, hatda giňelmegine öwrülýän ýalydy *** Çüýremek ... Häkimiýet höwesi ... Talaňçylyk ... Ulanmak Taryh şol bir hekaýany dürli döwürlerde we dürli geografiýalarda täzeden ýazýar Bezeg üýtgeýär. Geýimler üýtgeýär. Baýdaklar üýtgeýär Emma adamyň güýç bilen gatnaşygy kän bir üýtgemeýär Belki, şonuň üçinem adamzat sapaklary aňsat öwrenmeýär. Iň uly imperiýalar duşmanlary tarapyndan däl-de, eýsem özleriniň çüýremegini kadalaşdyran güni ýok edilýär