Hytaýyň dymyp bilmeýän sesi: uýgur şahyry Küreş Küsen - QHA - Krym habar gullugy

Ussat halk şahyry Küreş Küseniň aýaly Bahtinur Hanym, Gündogar Türküstanyň hytaý basybalyjylygyndaky erkinlik göreşiniň möhüm şahsyýetlerinden biri; Küseniň göreşi, aýdymlary, eserleri we Krym habar gullugyna (QHA) sürgündäki durmuşy barada gürrüň berdi Gündogar Türküstanyň paýtagty Urumqi uniwersitetinde ençeme ýyllap mugallym bolup işleýändigini, emma watanyny terk edip, Şwesiýada mesgen tutanynda Bahtinur Hanym: "2004-nji ýylda Küreş bilen durmuş gurduk. täze ýurda uýgunlaşmak esasy zat. " "Kynçylyklar, daşary ýurt medeniýetine düşünmäge synanyşmagyň agyrlygy we Gündogar Türküstana we yzda galdyran maşgalalarymyza bolan çuňňur islegimiz bilen göreşdik." diýdi Küreşiň sürgünde aýdym-saz mugallymy bolup işe başlandygyny aýdan Bahtinur, bilelikde gaty az wagt geçirip biljekdigini we durmuş guranyndan 2 ýyl soň duýdansyz ýürek agyry sebäpli Küseniň aradan çykandygyny aýtdy "Müň konsertden has köp zat berdi" "Ol görýän we halkyň hakyky sesi". Bahtinur Hanym, Küseniň 1987-nji we 1992-nji ýyllar aralygynda döreden aýdym-saz topary bilen Gündogar Türküstanyň hemme ýerinde 5 milliondan gowrak adama ýetendigini, müňden gowrak konsert berendigini we 11 sany uly aýdym-saz baýragyny alandygyny aýtdy Hasret we Eçiniş (Gynanç) ýaly kasetalarynyň döwrüň eserlerinde iň köp diňlenýänleriň hataryndadygyna ünsi çekip, Bahtinur Hanym: "Ol sazanda, güýçli kompozitor, çuňňur şahyr we yhlasly mugallymdy. Allöne iň esasysy, sarsmaz adalat duýgusy bardy we ömrüni adam hukuklary ugrundaky göreşde bagyşlamalydygymyzy we ölüminiň 20 ýyllygynda näme etmelidigimizi aýtmalydyrys. diýdi "ÖZÜNI terk etmeli" Hanym Bahtinur, "Watanyňy satma" ýaly aýdymlary sebäpli Hytaý re regimeiminiň nyşanyna öwrülendigini, ýöne hiç wagt dymmagyny kabul etmedi we Küseniň 1993-nji ýylda aýdymlary üçin tussag ediljekdigini, şonuň üçin watanyny terk edip, Europeewropa göçmelidigini aýtdy Bahtinur Hanym, Küseniň öýüni küýsemeginiň hiç haçan gutarmandygyny, 1997-nji ýylda 10 müň kasetadan ybarat aýdym-saz arhiwi bilen Gyrgyzystana gidendigini we Gündogar Türküstana gowşurmak arkaly halkyna umyt getirmegi maksat edinýändigini, emma tussag edilendigini we 9 aý agyr şertlerde tussag edilendigini aýtdy "MENIOUR OURURNYM OBSTLERDEN DÜŞDI" Europeewropa syýahatynyň gaty kyndygyny mälim eden hanym Bahtinur: Syýahatym garaşmakdan, aladalanmakdan we býurokratik päsgelçiliklerden dolydy. Onuň bilen baglanyşygym sebäpli pasport almak özi üçin agyr synagdy; Bir ýyllap uly stresde garaşmaly boldum. Europeewropa ýetmek üçin berk gözegçilikleri, uzyn prosesleri we ýadaw päsgelçilikleri ýeňip geçmeli boldum. Finallyöne ahyrsoňy aýalym bilen täzeden duşuşmak we erkin gürleşip boljak durmuşa ýetmek umydy ähli kynçylyklary manyly etdi Küseniň çeper mirasynyň ýaş nesiller üçin güýçli ylham çeşmesi bolandygyny aýdan hanym Bahtinur: "Medeniýetimiz iň güýçli ýaragymyzdyr. Aýdymlary ýaşasa, Gündogar Türküstanyň ruhy ýok bolup bilmez" -diýdi. diýdi "SÖ YOUGI YOURIZDE ALeke-täk däl" Hanym Bahtinur, Krym tatarlaryna ýüzlenip, Krym tatarlarynyň erkinlik we garaşsyzlyk ugrundaky hyjuwy bilen uýgurlara meňzeýändigini, sürgün, basyp alyş we assimilýasiýa syýasatlaryna garamazdan Krym tatarlarynyň we uýgurlaryň bir salym söweşini bes etmediklerini aýtdy Küseniň "adalat ugrunda göreşýän türk halklarynyň arasyndaky baglanyşygyň mukaddesdigine" ynanýandygyny mälim eden hanym Bahtinur, Krym tatarlarynyň dilini, taryhyny we däp-dessurlaryny goramak üçin bir salym hem ýüz öwürmeli däldigini aýtdy we: "Diktatorlyk wagtlaýyn, ýöne azatlyk islegi bilen ýaşaýan adamlaryň ruhy bakydyr. diýdi