"Indi suratkeşler köp, ýöne suratkeşler az ..."

Tanymal suratkeş Mir Azer Abdullaýew bilen döredijilik ýoly, sungat pelsepesi we täsin stili barada giňişleýin söhbetdeşligimizi hödürleýäris: Jenap Mir Azer, ilki bilen çeper ýoluňyzyň başlangyjy barada gürleşmegiňizi isleýärin. Surat çekmek bilen haçan we nädip gyzyklandyňyz? Aslynda, döredijilige we suratkeşlige bolan gyzyklanmam çagalygymdan, çagalygymdan döräp başlady. Men Bakuda doguldym we ulaldym. Özümi tananymdan bäri elmydama elimde boýag we kagyz bardy. Polda, diwarda hek bilen çyzardym, ullakan çyzgylary has haladym. Bu höwes hatda öýde oturanlar üçinem päsgelçilik döretdi. Näçe diwar ýazyp bolar? (gülýär) Şonuň üçin ejem maňa ruçka berdi: "Bar, bu sungaty öwren". Ine, men Gagarin adyndaky Pionerler öýünde surat çekmek klubyna başladym. Ol ýerde gaty owadan mugallym Agaýewadan sapak aldym. Hünärment sungatyny öwrenmek kararyna gelenimde, ilkinji duralgam Azim Azimzade adyndaky surat mekdebidir. Men ol ýerde surat çekmegi öwrendim. Soň bolsa, Azerbaýjan Döwlet Medeniýet we sungat uniwersitetini dizaýn hünäri boýunça tamamladym. Iki okuw jaýyny-da hormat bilen gutardym. Bu ýerde gaty gymmatly mugallymlardan öwrendim. Meniň üçin bilim zehinleri kadalaşdyrmak prosesi boldy. Emma sungatyň hakyky ýoly, okuwy gutaranyňyzdan we içki sesiňizi kanwa geçirip başlanyňyzdan soň Size reňk näme? Sazanda bellikler bilen saz döredýär. Reňk hudo .nigiň içindäki dünýäni görkezýär. Şol reňkler içiňizdäki zady görkezýär Döredijiligiňizi döwürlere bölmeli bolsaňyz, ony nädip toparlardyňyz? Öň morfologiki keşpleriň üstünde köp işleýärdim. Soň bolsa ugrumy düýpgöter üýtgetdim we dizaýna geçdim, esasanam afişalar ýasadym. Menem bu ugurda gowulaşdym. Pespällikden uzakda bolsa-da, men Azerbaýjanda afişa reanrynda işleýän az sanly suratkeşiň biridir. Bu reanry indi köp ýyl bäri edýärin. Meniň adymyň Azerbaýjandan Fransiýada dünýäniň iň gowy 100 afişa suratkeşiniň sanawynda ýeke-täk adamdygyna begenýärin Afişa reanry bilen nädip gyzyklandyňyz? Bu gyzyklanma uniwersitetde dizaýn öwrenilende ýüze çykdy. Talyp wagtym dürli sergilere we taslamalara gatnaşýardym we afişa reanrynyň maňa gyzyklydygyny gördüm. Soň bolsa muny sungat tankytçylary birnäçe gezek nygtadylar. Dürli mowzuklarda afişalar ýasaýaryn. Döwlet edaralary we kompaniýalary bilen işleýärin. Birnäçe ýyl bäri BMG-nyň adyndan afişalar ýasap gelýärin. 44 günlük Watançylyk urşumyzda her gün 2-3 afişa ýasadyk. Uruş gutarandan soň, bu mowzukda 100-e golaý afişa taýýarladyk. Döwletimiz we halkymyz üçin möhüm bolan wakalardan daşda galmadyk. Sebäbi mydama hudo .nigiň ilki bilen raýatdygyny aýdýaryn. Bu watanyň agyrysy we şatlygy biziňki Käwagt afişa reanrynyň aňsatdygyny aýdýarlar. Emma men bu pikir bilen asla ylalaşamok. Iň kyn resanrlaryň biridir. Sebäbi surat çekmekde surat çekýärsiňiz we kim düşünmek islese, kimdir biri düşünmeýär. Emma afişadan çagalardan ululara çenli her kim düşünmeli Durmuşyňyzda we döredijilik ýoluňyzda köp kynçylyklar başdan geçirdiňizmi? Maşgalamda hudo .nik ýokdy. Muny görmek we öwrenmek üçin çeşmäm ýokdy, görmedim, bilmedim. Men diňe edip öwrenýärdim. Şol döwürde internet ýa-da sosial ulgam ýokdy. Işimizi öwrenip ýa-da hödürläp biljek çeşmelerimiz gaty azdy. Eserlerimizi diňe sergilerde görkezip bilerdik. Şol sergilere kabul etmek gaty kyn we kyn boldy. Youngaş wagtymyz garry sungat işgärleri köplenç işimizi kabul etmeýärdiler. Ony kabul edenimizde, uly sütemlere sezewar bolduk. Nowöne indi bu hakda oýlananymdan soň, bolup geçen zat gowy diýýärin. Aňsat bolsa, öwrenmäge beýle islegimiz bolmazdy. Zähmet çekmäge beýle öwrenişmezdik we bu üstünliklere ýetmezdik Bir wagtlar hek we ruçka alan adamyň soň suratkeş bolmagy üçin näme gerek? Ilki bilen, her bir suratçyny hudo .nik diýip atlandyrmagyň dogry däldigini belläsim gelýär. Suratkeş bolmak üçin düýbünden başga dünýä gerek. Şol reňklerde, boýagyňyzda ýaşamaly. Tingiwopis gaty agyryly sungat. Eser döretmek, çaga dogurmak ýaly agyr bir prosesdir. Ony döretmeli, soň bolsa onuň arkasynda durmaly. Indi suratkeşler köp, ýöne suratkeşler az ... Suratkeş diňe bir çotga alyp, boýag çekýän suratkeş däl. Suratkeş roman ýazyp, saz ýazyp biler. Suratkeş akyldar, pikir ýörediji we dörediji Pikirleriň çeşmesi näme? Töweregimdäki we ýok zatlaryň hemmesi ... Agajyň hereket edýän ýapragy, deňziň dänesi, ýalpyldawuk svetofor yşyklar meniň pikirlerimiň çeşmesi bolup biler. Muzeý galamyň ujunda, näçe köp işlesem, şonça-da köp pikir alýaryn Tiredadaw wagtyňyz nämä güýç tapýarsyňyz? Tebigatdan we çagalarymdan ... Hatda çagalarym bilen bäş minutlyk söhbetdeşlik hem meni täzelemäge ýeterlikdir. Şol bir wagtyň özünde tebigatda bolmak meniň keýpime gowy täsir edýär Gynanýan pursatlaryňyzda çotga satyn alýan ýaly duýýarsyňyzmy? Ok, asla ýok. Hemmeler meni reňkli, reňkli suratkeş hökmünde tanaýarlar. Şol erbet keýp bilen kanwada işläp bilemok. Depressiw eserleriň çotgam bilen kanwamyň üstünde durmagyny islämok. Suratlarymda oňyn energiýa ornaşdyrmagy maksat edinýärin. Reňkleriň aýdyň we ajaýyp dünýäsi adamyň ruhy ýagdaýyna gönüden-göni täsir edýär. Dünýä eýýäm gaty bulaşdy, sansyz uruşlar we meseleler bar. Adam öýe gelende, iň bolmanda diwara asylan suratdan oňyn energiýa almaly. Şeýle hem oňyn energiýa bermäge synanyşýaryn. Meniň pikirimçe, bu bagtyň özi Emma käwagt sungat agyrydan gelýär diýýärler Bu bir proses. Bu proses agyr, ýöne hezil. Sebäbi ol gutaranda, içiň gysýar we başga bir prosese geçýärsiň Şahyrlaryň we ýazyjylaryň "döş edebiýaty" bar. Youöne hiç kime görkezmedik suratlaryňyz barmy? Hawa, hiç kime görkezmedik eserlerim bar. Şeýle eserler bar, olary açmak üçin entek wagt gelmedi, geljegini bilemok. Bir tarapdan, olar meniň syrym. Käbirleri eskiz görnüşinde, käbirleri taýýar däl, käbirleri taýýar, ýöne men olary açmak islämok Häzirki wagtda özüňizi haýsy tendensiýa diýip hasaplaýarsyňyz? Bilmedim Sungat tankytçylarynyň hemmesi bir zat diýýärler. Emma olaryň aýdýanlary bilen düýbünden ylalaşamok. Meniň üçin eserdäki esasy zat tendensiýa däl-de, ideýa. Çeper öwrenişlere düşünmeýän we "yslary" bilmeýän ýönekeý tomaşaçy eserlerimiň biriniň öňünde durup, seresaplylyk bilen seretse-de, men bu pikiri berip bildim. Bu esasy zat Öňki bilimiňiz surat çekýärdi we uniwersitetde dizaýna geçdiňiz. Munuň sebäbi näme? Bu sungat bilenem gyzyklandym. Özümi synamak isledim. Hiç kimiň nähili pikir edýändigini bilemok, ýöne meniň üçin dizaýn, esasanam grafiki dizaýn sungat. Men elmydama täzelige ymtylýardym. Bu täze ugur hem meniň ünsümi çekdi. Soň bolsa munuň menden alnandygyny gördüm. Umuman, hemme zat söýgüden döreýär. Halaýan zadyňyzda üstünlik gazanarsyňyz. Bu sungaty we bu reanry öňem gowy görýärdim Şeýle hem, Azerbaýjan Döwlet Medeniýet we sungat uniwersitetinde mugallym bolup işleýärsiňiz. Wagtyňyzy ýada salsaňyz, talyp Mir Azer bilen häzirki okuwçylaryňyzyň arasynda näme tapawut bar? Doly manysy bilen deňeşdirip bilemok. Sebäbi döwür, wagt we mümkinçilikler başga. Indi okuwçylarymyzyň arasynda gaty zehinli, innowasiýa, öz üstünde işleýän we täze pikirleri hödürläp bilýän talyplarym bar. AI öňe gitmegini dowam etdirýärkä, okuwçylarymyza esasy habarym ony gural hökmünde ulanmak, ýöne özüňiz pikir ediň. .Agny, pikiri özüňiz tapyň. Biziň döwrümizde gurallarymyz çotgalar, kanwalar, iňňelerdi, elimizden gelenini edipdik. Emma häzirki okuwçylaryň hemme zady elinde, ähli mümkinçilikler açyk. Bu ikisi hem işini aňsatlaşdyrýar we olar üçin päsgelçilik döredýär. Şol döwürde, öz güýjümiziň we gözlegimiziň netijesinde maglumatlaryň azalmagy bilen azalýardyk. Hatda mugallymlaram maglumat bermek islemeýärdiler. Olar "git, pikirlen" ýaly soraglarymyza jogap bererdiler. Häzirki wagtda maglumatlar köp. Bir sekuntda näçe maglumat alýarsyňyz? Adam beýnisi bu köp sanly maglumat bilen göreşmäge mejbur bolýar. Bu olaryň durmuşyny we döredijiligini kynlaşdyrýar. Belki beýnimizi ulanmaga, täze pikirleri döretmäge we öz ýalňyşlarymyzy we şol ýalňyşlary düzetmegiň ýollaryny tapmaga sebäp bolan maglumat gözlemekdir. Bu, elbetde, ösüşe alyp barýar. Häzirki okuwçylary halamaýan esasy zadym, çalt ýüz öwürýärler. Taşlap bilmersiňiz Öwrenmek, ösdürmek isleseňiz, ahyryna çenli göreşmeli Azerbaýjanda geçirilen iň halkara sergilere gatnaşýan we dünýä suratkeşleri bilen gatnaşyk saklaýan suratkeşleriň biri. Siziň pikiriňizçe, häzirki Azerbaýjan suratkeşleri bilen daşary ýurtly suratkeşleriň arasynda näme tapawut bar? Men muny köp gördüm. Häzirki wagtda Amerikan we Demirgazyk Europeanewropaly suratkeşler gaty meşhur. Olarda tomaşa güýçli. Kök hakda kän bir gyzyklanmaýarlar. Eseriň görkeziş tarapyna ähmiýet berýärler. Biz kök urýarys, has köp filosofiýany makul bilýäris. Ine, şu ýerde ýitirýäris. Şol hudo .nikler has köp batyrgaý täsir galdyrýarlar. Serhetleri we çarçuwalary bozýarlar. Biz özümizi şol çarçuwada goýduk. Bu hem mekdepden gelýär. Halkymyzyň häsiýeti we mentaliteti hem muňa täsir eden bolsa gerek. Emma soňky 15-20 ýylda käbir hudo .niklerimiziň özünde gyzykly tendensiýa döredýän şol çarçuwadan çykmaga synanyşdylar