Chinaakyn Gündogardaky urşuň täsiri sebäpli Hytaýda öndürijileriň bahasynyň ýokarlanmagy dowam edýär

Hytaýda önüm öndürijileriň bahasynyň ýokarlanmagy aprel aýynda ABŞ-nyň we Ysraýylyň Eýrana eden hüjümleri bilen Eastakyn Gündogarda başlanan söweş sebäpli global energiýa we çig mal bahalarynyň ýokarlanmagy sebäpli dowam etdi Hytaýyň Milli statistika býurosy (UIB) tarapyndan yglan edilen bahalaryň ýokarlanmagy baradaky maglumatlara görä, aprel aýynda öndürijileriň baha indeksi (PPI) her ýyl 2,8 göterim ýokarlandy Eastakyn Gündogardaky urşuň öndürijileriň bahasyna we global energiýa we çig mal bahalarynyň ýokarlanmagyna geçen aý bilen deňeşdirilende aprel aýynda has aýdyň boldy Önümçilik önümleriniň öňki zawod bahalaryny göz öňünde tutup hasaplanan PPI, 41 aýlyk pese gaçandan soň, 2022-nji ýylyň soňky çärýeginden bäri ilkinji gezek mart aýynda 0,5 göterim ýokarlandy 2022-nji ýylyň soňky çärýeginde başlanan PPI-iň pese gaçmagy indiki 3 ýyl dowam etdi. Bu görkeziji 2023-nji ýylda 3 göterim, 2024-nji ýylda 2,2 göterim we 2025-nji ýylda 2,6 göterim pese gaçdy. Bu ýyl bu görkeziji ýanwar aýynda 1,4 göterim, fewral aýynda 0,9 göterim azaldy Sarp edijileriň bahalarynyň ýokarlanmagy dowam edýär Beýleki tarapdan, inflýasiýanyň esasy görkezijisi hasaplanýan CPI aprel aýynda geçen ýylyň degişli aýy bilen deňeşdirilende 1,2 göterim ýokarlandy Fewral aýynda sarp edijileriň bahalary her ýyl 1,3 göterim ýokarlap, soňky 3 ýylda iň ýokary derejä ýetdi we mart aýynda 1 göterim ýokarlandy Hytaýda sarp ediş bahalary 2023-nji ýyldan başlap çökgünlige giripdi. 2023-nji we 2024-nji ýyllarda ýurtdaky inflýasiýa bary-ýogy 0,2 göterim ýokarlandy we 2025-nji ýylda durnukly boldy. Hytaý hökümeti dowam edýän çökgünlik sebäpli adatça 3 göterim kesgitlenen inflýasiýa maksadyny geçen ýyl 2 göterime çenli azaltdy Uruş sebäpli Hormuz bogazynda gämi gatnawy kesildi ABŞ we Ysraýylyň Eýrana eden hüjümleri we Eýranyň ar almagy we Pars aýlagynda barha güýçlenýän dartgynlyk sebäpli dünýä harytlary we energiýa söwdasy üçin möhüm tranzit liniýasy bolan Hormuz bogazynda gämi gatnawy esasan kesildi Saud Arabystanyny, Birleşen Arap Emirliklerini (BAE), Kuweýt, Katar, Yrak we Eýrany dünýä bazarlaryna birleşdirýän Hormuz bogazy, dünýä nebit söwdasynyň takmynan 25 göterimi, suwuklandyrylan tebigy gaz söwdasynyň takmynan 20 göterimi we dökün söwdasynyň takmynan 30 göterimi Hytaýdan getirilýän nebitiň takmynan 45 göterimi we suwuklandyrylan tebigy gazyň 30 göterimi bu ýurda Pars aýlagy we Hormuz bogazy arkaly baryp ýetýär Bosforda tanker gatnawynyň kesilmegi dünýädäki nebit üpjünçiliginiň kesilmegine we nebitiň bahasynyň ýokarlanmagyna sebäp boldy