Çehiýa EUB-den başga energiýa howpsuzlygyny gözlemek üçin Gazagystan bilen gatnaşyklaryny çuňlaşdyrýar

BAKU, Azerbaýjan, 28-nji aprel Babişiň Astana eden sapary, 50 töweregi iri kompaniýanyň wekiliýeti bilen bilelikde Çeh-Gazak gatnaşyklaryny has amaly tapgyra iterýär. Esasy üns energiýa, senagat hyzmatdaşlygy, ulag we täze maýa goýumlary. Has giňişleýin aýdylanda, bu sapar diňe bir ikitaraplaýyn meýilnamany däl, eýsem Çehiýanyň çig mal üpjünçiligini diwersifikasiýa etmek we Merkezi Aziýada aýak yzyny giňeltmek boýunça has giň strategiýasyny hem görkezýär Şol strategiýanyň ykdysady binýady eýýäm bar. Gazagystanyň çaklamalaryna görä, ikitaraplaýyn söwda nebit bilen birlikde 1,5 milliard dollardan geçdi. Nebitden başga söwda 13% ösüp, 700 million dollar töweregi boldy. Deňeşdirmek üçin 2025-nji ýylda Gazagystandan Çehiýanyň importy takmynan 1,02 milliard dollar, Çehiýanyň eksporty 855 million dollara barabar boldy. Sanlar durnukly ösüşi we söwda düzüminiň kem-kemden giňelmegini görkezýär Energiýa esasy hereketlendiriji bolup galýar. Gazagystan Çehiýanyň esasy nebit üpjün edijileriniň hataryna girýär we Trieste-TAL ýoly arkaly her ýylda 1 million tonnadan gowrak üpjün edýär. Anotherene bir sütün, Europeewropanyň has giň energiýa howpsuzlygy gün tertibiniň bir bölegi hökmünde görülýän Kazatomprom bilen ČEZ-iň arasyndaky urany we hyzmatdaşlygy. Şol fonda, Babişiň durnukly nebit we gaz üpjün edijilerini üpjün etmegine berýän ünsi, pragmatiki strategiýadan has az diplomatik habarlaşma bolup görünýär Theöne bu sapar gatnaşyklaryň harytlaryň çäginden çykýandygyny görkezýär. Gazagystanda 200 töweregi çeh kapital kompaniýasy işleýär, jemlenen çeh maýa goýumlary bolsa 350 million dollardan geçýär. Diňe 2025-nji ýylda Çehiýanyň GDIMG umumy girdejisi 39% ýokarlanyp, 59 million dollara ýetdi. Bu diňe bir söwdany däl, eýsem senagatyň barha artýandygyny görkezýär Esasy üns lokalizasiýa. Astana we Almaty şäherleriniň üstaşyr geçişini döwrebaplaşdyrmak boýunça “Skoda Transportation” bilen gepleşikler, Gazagystan Temir ololy bilen baglanyşykly taslamalar we goranyş-senagat pudagynda Çehoslowakiýa topary bilen geçirilen gepleşikler has çuňňur senagat hyzmatdaşlygyna tarap hereket etmegi teklip edýär. Işewür forumda gol çekilen alty şertnama gatnaşyjylar tarapyndan onlarça million dollar diýlip çaklanylýar Logistika başga bir signal. 2026-njy ýylyň birinji çärýeginde demir ýol ýükleriniň mukdarynyň 18 göterim ýokarlanmagy, Çehiýanyň Trans-Haz koridoryna bolan gyzyklanmasy bilen birlikde Gazagystanyň diňe bir bazar hökmünde däl, eýsem üstaşyr merkezi hökmünde garalýandygyny görkezýär. Praga üçin has giň asewraziýa üpjünçilik zynjyrlaryna giriş açýar Tehnologiýa hem täze ýol hökmünde ýüze çykdy. Babiş bilen Gazagystanyň premýer-ministri Olzhas Bektenowyň arasyndaky gepleşikler sanlylaşdyrma, GovTech, emeli intellekt we möhüm minerallary gaýtadan işlemek barada boldy. Bu, adaty söwdanyň daşyndaky gatnaşyklary giňeldýär we Gazagystanyň çeşme däl diwersifikasiýa itergi bilen deňleşýär Çeh-Gazak gatnaşyklaryna dünýägaraýyş durnukly we pragmatiki görünýär. Esasy esas iki ykdysadyýetiň biri-biriniň üstüni ýetirýär: Gazagystan çeşmeler we ösýän bazar hödürleýär, Çehiýa tehnologiýa, enjamlar we senagat nou-hau getirýär. Öňe gitmek, çig mal söwdasyndan bilelikdäki önümçilige, hyzmat merkezlerine we tehnologiýa geçirişine çenli diwersifikasiýa arkaly çuňlaşar Çehiýa Gazagystanda ygtybarly senagat merkezini tapana meňzeýär, Gazagystan bolsa Çehiýada tehnologiýa we çeşme däl pudaklara maýa goýmak isleýän Europeanewropaly hyzmatdaş görýär. Indiki etap, gol çekilen şertnamalaryň çalt ýerine ýetirilmegine we kärhanalaryň üýtgeýän global ykdysady şertlere näderejede uýgunlaşmagyna bagly bolar