Munisipalitetlere ýerine ýetiriji ygtyýarlyklar berilmeli, deputatlaryň sany 175 bolmaly!

Konstitusiýa üýtgetmeleri baradaky çekişmeler Azerbaýjanda ýene-de aktual boldy. Mejlisiň ygtyýarlyklaryny artdyrmak, ýerli ýerine ýetiriji häkimiýetleriň geljegi, saýlaw ulgamyndaky üýtgeşmeler we sanly hukuklaryň konstitusiýa kepilligi soňky döwürde jemgyýetde iň köp ara alnyp maslahatlaşylýan meseleleriň biridir. Modern.az, Konstitusiýa gözleg gaznasynyň başlygy, aklawçy Alimammad Nuriýewiň, umuman aýdylanda, Konstitusiýanyň üýtgedilmegine hemişe seresaplylyk we seresaplylyk bilen çemeleşmelidigini aýdýar "Konstitusiýa adaty hukuk resminamasy däl. Bu döwletiň kanuny şahsyýetini görkezýän pasport. Konstitusiýa geljege bolan garaýşy görkezýär. Geçen ýyl 2025-nji ýyl" Konstitusiýa we özygtyýarlylyk ýyly "boldy. Geçen ýyl Konstitusiýanyň 30 ýyllygyny belledik, bu döwürde gazanan üstünliklerimiz giňden ara alnyp maslahatlaşyldy. Konstitusiýa soňky söhbetdeşliginde gozgaldy, meniň pikirimçe, Konstitusiýa ne mukaddes tekst, ne-de ýygy-ýygydan üýtgeşiklik. Konstitusiýanyň ikisi hem bar bolan jemgyýetçilik gatnaşyklarynyň üýtgemegine jogap bermelidir we täze jemgyýetçilik gatnaşyklaryny döretmekde kompasyň roluny oýnamalydyr. "Söhbetdeşimiz häzirki Azerbaýjanyň 1995-nji ýyldaky Azerbaýjan däldigini belleýär: "Biz eýýäm territorial bitewiligini we özygtyýarlylygyny dikelden döwlet. Garabagda we Gündogar Zangezurda düýbünden täze dolandyryş we ösüş modeli döredilýär. Döwlet dolandyryşynda sanlaşdyrmak giňelýär we emeli intellekt esasy gurallaryň birine öwrülýär. Dolandyryşyň özünde täze howpsuzlyk kynçylyklary bar. Şeýle hem raýat-döwlet gatnaşyklarynyň mazmunynda düýpli üýtgeşmeler bar. Funksional döwletlilikden hyzmat edýän döwlet düşünjesine geçýäris. Şu günler Milli Mejlis tarapyndan "Döwlet-raýat barada" Kanunyň kabul edilmegi hem muny tassyklaýar. "Ondan öň köp institusional üýtgeşmeler bolupdy. Sanly hukuklar ýüze çykýar. Olar hökmany suratda Konstitusiýa üýtgetmeler girizmek ýa-da täze Konstitusiýanyň kabul edilmegi meselesini gozgaýarlar." A.Nuriýew häzirki etapdaky esasy sorag "Täze konstitusiýa zerurmy?" sorag däl: "Indi esasy mesele:" Häzirki Konstitusiýa döwletiň we jemgyýetiň öňünde durýan täze wezipeleri nä derejede öz içine alýar? "sorag. Elbetde, bu ýerde ara alnyp maslahatlaşylýan käbir meseleler bar. Mysal üçin, prezidentiň ygtyýarly ýörite wekil instituty döredildi. Bu edara uruşdan soňky döwrüň zerurlygy sebäpli ýüze çykdy we Zangzyň täzeden dikeldilmegi we täzeden gurulmagy zerur. adwokat, meniň pikirimçe, döwlet dolandyryşynda möhüm rol oýnaýan her bir edaranyň kanuny statusy, ygtyýarlyk çäkleri we kesgitlenmeli. Ikinji möhüm ugur ýerli dolandyryş meselesi. Bu mesele wagtal-wagtal ara alnyp maslahatlaşylýar we köp sanly şäher häkimliginiň kabul edilmeginden soň, bu guramalar has möhümdi. mümkinçilikler. Meniň pikirimçe, geljekde has netijeli döwlet dolandyryşyny döretmek nukdaýnazaryndan bu ugurda käbir çekişmeler gutulgysyzdyr we bu ugurda üýtgeşmeler girizmek zerur Netijäm, ýerli ýerine ýetiriji häkimiýet gurluşlary ýatyrylmaly. Sebäbi bu guramalar özlerini aklamadylar we kommunistik mirasdan galypdylar. Geçen döwürde bu edarada sosial bozulmalaryň bardygyny we şol bir wagtyň özünde häzirki talaplara laýyk gelmeýändigi aýdyň görünýär. Şonuň üçin ähli ýerli ygtyýarlyklary häkimliklere bermek has gowudyr. Şäher häkimlikleriniň ýagdaýy üýtgedilmeli, olary ýarym döwlet statusyna öwürmek meselesi gozgalmaly. Türk ýa-da fransuz modeli ulanylyp bilner. Merkezi hökümeti sebitleýin dolandyryş derejesine ýetirmeli. Bu ýerde welaýatlar ýa-da heläkçilikler bolup biler. Aslynda, ykdysady sebitleşdirmegiň özi sebitleýin dolandyryş üçin çynlakaý ykdysady esas döretdi. 14 ykdysady sebit bar we olarda şeýle model döretmek mümkin. Dolandyryşyň çeýe görnüşi bolar we başarnykly dolandyryş modelini sebit dolandyryş modeli görnüşinde durmuşa geçirmek mümkin bolar. Munuň täsirli we döwlet gaznalaryny tygşytlamaga hem sebäp bolup biljekdigine ynanýaryn. Şol bir wagtyň özünde çeýe, ýokary derejeli we operatiw dolandyryşy üpjün etmek mümkin bolar ". A. Nuriýew parlamentiň derňew funksiýasyna eýe bolmalydygyna we gözegçilik funksiýasynyň güýçlendirilmelidigine ynanýar." Mejlis agzalarynyň sany meselesine hem garalmalydyr. Againene-de has amatly san kesgitlenmeli. Sebäbi azerbaýjanyň ilatyna ýakyn ýurtlar bar, bu ýerde parlament wekilçiligi has köp. Deputiesagny, deputatlaryň sanyny 125-den 150 ýa-da 175-e çenli köpeldip bolar ". Aklawçynyň pikiriçe, Ministrler Kabineti ýatyrylmaly:" Prezidentiň dolandyryş görnüşi, nusgawy model nukdaýnazaryndan Ministrler Kabinetiniň ýoklugyny aradan aýyrýar. Şol bir wagtyň özünde wise-prezident instituty bar. Ilkinji wise-prezident instituty özüni örän üstünlikli institut hökmünde görkezdi we meniň pikirimçe indi ministrler kabinetine aýratyn zerurlyk ýok. Ministrler kabinetini ýatyrmak we ähli wezipeleri birinji wise-prezidente we beýleki wise-prezidentlere geçirmek has dogry bolardy we umuman alanyňda, dolandyryş işini has çeýe eder we karar bermek işini çaltlaşdyrar. Bularyň hemmesi referendumy zerur edýär. Parlament respublikasyna geçmegi häzirki etap üçin zerur hasaplamok. Geljekde pikir edip bolar. Emma häzirki etapda, prezidentiň respublikan modeli üstünlikli ösüşiň esasy nyşanydyr diýip pikir edýärin. Azerbaýjanyň ýerleşýän geosyýasy giňişligini, sebitdäki prosesleri, howpsuzlyk hakykatlaryny göz öňünde tutup, bu meselä örän jogapkärçilikli çemeleşmegiň tarapdary we häzirki prezident respublikasynyň modeli Azerbaýjany dolandyrmak meselesinde iň üstünlikli diýip pikir edýärin. "