Hereketde çydamlylyk: Ysraýylyň uruş döwri ykdysadyýeti - Ysraýylyň ilçisi ýazýar

Ysraýylyň Azerbaýjandaky ilçisi Ronen Krausz "Hereketdäki durnuklylyk: Uruş döwründe Ysraýylyň ykdysadyýeti" atly makala ýazdy APA makalany iberýär: Näbellilik döwründe bir milletiň hakyky güýji diňe bir söweş meýdanynda däl, eýsem ykdysadyýetinde-de ýüze çykýar 2023-nji ýylyň oktýabr aýyndan bäri we esasanam 2026-njy ýylyň fewral aýynda Eýran bilen göni gapma-garşylygyň güýçlenmeginden bäri Ysraýyl taryhynda iň çylşyrymly howpsuzlyk gurşawyna sezewar boldy Emma garaşylýanlaryň tersine, Ysraýylyň ykdysadyýeti diňe bir saklanyp galman, eýsem ajaýyp durnuklylygy görkezip, köp ugurlarda ösmegini dowam etdirdi Halkara Walýuta Gaznasynyň habaryna görä, 2026-njy ýylda Ysraýylyň ykdysadyýeti 3,5 göterim öser diýlip çaklanylýar. Bu görkeziji ABŞ-dan (2,3 göterim) we Europeanewropa Bileleşiginden (1,3 göterim) ep-esli öňde durýar. Munuň bilen Ysraýyl ösüş depgini boýunça ähli G7 ykdysadyýetinden öňe geçdi HPG has giňelmegine dowam eder we 2027-nji ýylda ykdysady ösüşiň 4,4 göterime ýetjekdigini çaklaýar. Bu Ysraýylyň dünýäniň köp ösen bazarlaryndan yza galjakdygyny aňladýar Häzirki ýagdaýlary göz öňünde tutup, bu netijeler aýratyn täsir galdyrýar. Uruş adatça ykdysady işjeňligi çäklendirýär, bazarlary bozýar we maýa goýujylaryň ynamyny pese gaçyrýar. Emma Ysraýylyň mysaly, gurluş artykmaçlyklary we innowasiýa uzak möhletleýin maýa goýumlary hatda iň agyr daşarky zarbalaryň täsirini hem peseldip biljekdigini görkezýär Esasy makroykdysady görkezijiler hem durnuklylygyň bu suratyny tassyklaýar. Ysraýyl Banky, uruş sebäpli çaklamalaryny peseltmegine garamazdan, 2026-njy ýylda ykdysady ösüşiň 3,8 göterime ýetmegine garaşýar. Sebitdäki dartgynlyk ýeňilleşse, ösüş 5,5 göterime çenli çaltlaşyp biler. Bu aralykda, 2026-njy ýylyň mart aýynda işsizlik derejesi birneme ýokarlanyp, ABŞ-daky 4,3 göterimden we Europeewropada 6,2 göterimden has pesdi. Şol bir wagtyň özünde, global energiýa bahalaryna edilýän basyşlara garamazdan inflýasiýa 1,9 göterim derejesinde saklanýar we merkezi bankyň maksady 1-3 göterim aralygynda Ysraýylyň salgyt düzgüni hem aýratyn ähmiýete eýe. Debturduň jemi içerki önüme bolan gatnaşygy 69,8 göterim bolup, G7 ortaça 123,7 göterimden ep-esli pes. Bu, syýasatçylara uzak möhletleýin durnuklylyga töwekgelçilik etmezden howpsuzlyk we ykdysady kynçylyklara jogap bermek üçin has giň mümkinçilik berýär Maliýe bazarlary hem bu ynamy görkezdi. Tel Awiw bir Stockasynda ep-esli ösüş boldy. TA-35 görkezijisi, 2025-nji ýylda 51,6 göterim ösüş gazanyp, 2026-njy ýylyň başyndan bäri takmynan 20 göterim ýokarlandy. Has giň TA-125 görkezijisi şu ýyl 17 göterimden gowrak ýokarlandy. Bu ugurlar, maýa goýujylaryň Ysraýyl ykdysadyýetiniň esasy görkezijilerine bolan ynamyny we ynamyny görkezýär Iň bellemeli zat, Ysraýyl walýutasynyň öndürijiligi. Şekel 2026-njy ýylyň başyndan bäri ABŞ-nyň dollaryna garşy 7 göterim güýçlendi.Bu ösüş, Eýran bilen işjeň çaknyşyklarda hasaba alnan 4 göterim ýokarlamany öz içine alýar Bu güýçlendirmek esasan daşary ýurt maýa goýumlarynyň dowam etmegi bilen baglanyşyklydyr. Ysraýylyň tehnologiýa, maliýe hyzmatlary we goranyş pudaklary esasanam güýçli maýa goýum akymlaryny gördi Emma bu durnuklylygy näme düşündirýär? Ilki bilen Ysraýylyň ýokary tehnologiýaly pudagy. "Başlangyç ýurdy" hökmünde tanalýan Ysraýyl, esasanam kiberhowpsuzlyk, emeli intellekt we goranyş tehnologiýalary ýaly dünýäde bäsdeşlige ukyply innowasiýa ekosistemasyny döretdi. Uruş döwründe-de bu pudaklar köp mukdarda daşary ýurt maýa goýumlaryny çekmegi we gymmat bahaly eksporty dowam etdirýärler Ikinji möhüm faktor, hususy pudagyň berk esaslarydyr. Telekeçilik medeniýeti, çeýe bazarlar we ýokary hünärli işçi güýji üýtgeýän şertlere çalt uýgunlaşmagy üpjün edýär. Kompaniýalar basyş astynda hem üznüksiz amallary we netijeliligi saklamak üçin çalt uýgunlaşýarlar Üçünji faktor demografiki tendensiýalardyr. Ysraýylyň ilaty ýylda 2 göterim töweregi köpelýär we bu ýurtda ýaş demografik profil bar. Bu içerki islegi goldaýar we zähmet bazaryny we innowasiýa potensialyny güýçlendirýär Dördünji faktor, eksport bazasynyň güýçli we köpdürli bolmagydyr. Ysraýyl tehnologiýadan başga-da sebitdäki dartgynlylyga garamazdan güýçli işlemegini dowam etdirýän tebigy gaz we goranyş ulgamlarynyň möhüm eksportçysydyr Netijede, maliýe bazarlary geljege gönükdirilen ýaly. Maýa goýujylar geosyýasy durnuklaşmagyň geljegine, şol sanda bolup biljek atyşyklary we sebit gatnaşyklaryny gowulandyrmaga baha berýärler. Öňki tejribä esaslanan bu optimizm, Ysraýylyň kynçylyklary ýeňip geçmek we has güýçli ýüze çykmak ukybyna bolan ynamy görkezýär Netijede, Ysraýylyň tejribesi möhüm netijeleri açýar. Ykdysady güýç bir gijede gurulmaýar we berk binýatlara gurlanda, sarsmak aňsat däl. Innowasiýa, adam kapitalyna we institusional durnuklylyga maýa goýumlary iň kyn döwürlere çydap bilýän ykdysadyýeti döredip biler Ysraýyl ykdysadyýetiniň bu döwürde görkezen netijeleri tötänleýin däl. Bu, köp ýyllyk strategiki maýa goýumlarynyň, tertipli ykdysady syýasatlaryň we innowasiýalara üýtgewsiz ygrarlylygyň netijesidir. Kynçylyklar dowam edýärkä, sanlar aýdyň suratlandyrýar: çydamlylyk diňe bir kynçylyklara döz gelmek däl, eýsem ähli päsgelçiliklere garamazdan gülläp ösmek ukybydyr;