Hökümet üçin ahyrzamanyň başlangyjy

Faiz Sukuoğlu döwründe Ankaradan ýüze çykan syýasy gatyşma krizislerinden soň, 2022-nji ýylyň maý aýynda "bellemek" usuly bilen döredilen UBP-DP-YDP koalisiýa hökümeti, "durnuklylyk" talaplary bilen Ankaradan gelip çykan, diňe oppozisiýa däl, eýsem öz agzalary tarapyndan-da berk tankytlara sezewar boldy. Hökümet hyzmatdaşlary we dolandyryjy partiýanyň agzalary käwagt öz dolandyryş düşünjelerine gönüden-göni gönükdirilýärdiler; "Aragatnaşygyň ýoklugy", "bikanunçylyk", "bir adamlyk mentalitet", "kanunylyk meselesi" we "gymmatlyklardan daşlaşmak" ýaly gödek sözleri ulandy UBP-nyň orunbasary lemzlem Gürçağ Altuğranyň işinden aýrylmagy, partiýasynyň esaslandyryjy gymmatlyklaryndan we döwlete düşünmekden daşlaşandygyny aýdyp, hökümetiň we dolandyryjy partiýanyň içindäki öňki krizisleri ýada saldy. Altuğranyň "Arassa we dogruçyl syýasat alyp barmak üçin esas ýok boldy" sözleri UBP-de we koalisiýa hyzmatdaşlarynda soňky ýyllarda ýüze çykan tolgunyşyklaryň iň soňky baglanyşygy hökmünde baha berildi Altuğra işinden aýrylandan soň, ähli gözler UBP-nyň orunbasary Hasan Taçoýa gönükdirildi, ozal partiýanyň ýolbaşçylaryna garşy berk çykyş edipdi. Taçoý soňky iki ýylda partiýanyň ýolbaşçylaryny "bikanunlyk", "kanuny bozmak" we "aragatnaşyk bolmazlygy" bilen günäkärledi we ýolbaşçylaryň partiýanyň kanunylygyna zeper ýetirendigini aýtdy. Mejlise hödürlenen kanun taslamalary barada hatda özlerine-de habar berilmeýändigini düşündiren Taçoý, kazyýetiň karary bilen käbir kongresleriň ýatyrylmagyny "utandyryjy" diýip häsiýetlendirdi Koalisiýa partnýory Demokratik partiýada bolup geçen zatlar ýene-de öňe çykdy. DP-den çekilen Hasan Tosunogly, partiýasynyň halkdan daşlaşandygyny we "ýekeje adamyň gözegçiliginde" bolandygyny öňe sürdi. DP Baş sekretary Serhat Akpynar hökümetiň içindäki köp karardan habarsyzdyklaryny, ýeterlik maslahatyň ýokdugyny we garşy çykandyklary sebäpli "laýyk gelmeýändigini" aýtdy. Akpynaryň "Türkiýeden bizden zeýrenýärler" sözleri hökümetdäki dartgynlygyň derejesini hem görkezdi Koalisiýanyň kiçi hyzmatdaşy YDP-nyň her bir syýasy krizis döwründe diýen ýaly gün tertibine getiren "hökümetden çekilmegi" protestleri hökümet hyzmatdaşlarynyň arasyndaky ylalaşyksyzlyk meselesini ara alyp maslahatlaşdy. Başlyk Erhan Aryklynyň hökümet hyzmatdaşlaryny nyşana almagy we wagtal-wagtal "yzyna almak" habarlary ünsi özüne çekdi, ýöne her gezek koalisiýany dowam etdirmek kararyna gelindi Bu wakalaryň hemmesi, hökümetiň diňe bir oppozisiýa bilen däl, eýsem öz içinde-de çynlakaý ynam we dolandyryş krizisini başdan geçirýändigi baradaky çekişmeleri güýçlendirdi. Işden aýrylmak, nägilelik bildirmek, "bilemzok" beýannamalary we "kanunylyk" tankytlary koalisiýanyň içindäki çatryklaryň uzak wagtlap çuňlaşýandygyny görkezdi UBP-nyň orunbasary İzlem Gürçağ Altuğra, Milli Agzybirlik partiýasyndan çekilendigini habar berdi we partiýasynyň esaslandyryjy gymmatlyklaryndan we döwlete düşünmekden çynlakaý daşlaşandygyny aýtdy. Altuğra: "Arassa we dogruçyl syýasat üçin esas düýbünden ýok boldy" -diýdi Altuğra, UBP-iň öz gymmatlyklaryna umyt barmy ýa-da ýokmy diýip sorag edýändigini aýtdy. Bolan wakany we ýüze çykan suraty görende, partiýanyň esaslandyryjy gymmatlyklaryndan we döwlete düşünmekden çynlakaý daşlaşandygyny aýtdy, Altuğra arassa we dogruçyl syýasat alyp barmagyň esasynyň düýbünden ýok bolandygyny aýtdy Partiýanyň öz içinde dikelmegine hiç hili umydyň ýokdugyny bellän Altuğra: "Şol sebäpli köp ýyl bäri agza bolmak mertebesine eýe bolan UBP-den çekilýärin" -diýdi Altuğra, umumy saýlawlara çenli Mejlisde garaşsyz deputatlyk wezipesini dowam etdirjekdigini we syýasatdan çykmajakdygyny aýtdy we Halk partiýasynda ýoluny dowam etdirjekdigini aýtdy UBP Nikosiýanyň orunbasary Hasan Taçoý soňky iki ýylda partiýa dolandyryşyny ýiti tankytlamagy bilen ünsi çekdi. "Düzgünnamanyň bozulmagy", "aragatnaşygyň ýoklugy" we "bikanunlyk" diýip, Taçoý häzirki administrasiýanyň partiýa zyýan ýetirýändigini aýtdy Taçoý 2026-njy ýylyň ilkinji aýlarynda eden çykyşynda UBP mejlis toparynda görlüp-eşidilmedik "maglumat gizlenýär" we "aragatnaşyk ýok". Mejlise hödürlenen kanun taslamalary barada hatda özlerinden habarly däldigini mälim eden Taçoý, administrasiýanyň parlament toparyny maýyp edendigini öňe sürdi Partiýa içindäki saýlawlaryň we agzalaryň sanawynyň kanuna garşydygyny aýdan Taçoý kazyýet işine geçdi we UBP ýolbaşçylaryny suda berdi. Kazyýetiň karary bilen käbir kongresleriň ýatyrylmagyna baha beren Taçoý "UBP-nyň bikanun işler bilen baglanyşykly bolmagy utandyryjy" diýdi we häzirki administrasiýany partiýanyň kanunylygyna zeper ýetirmekde günäkärledi. aýyplady Resept galplygy we diplom skandaly ýaly meselelerde dymmadyk Taçoý, bolup geçen wakanyň "buz buzunyň" bardygyny aýtdy. Partiýa ýolbaşçylarynyň korrupsiýa garşy göreşmegiň ýerine aýyplamalary ýapmaga synanyşýandygyny öňe süren Taçoý, bu çemeleşmäniň halk köpçüliginiň öňünde UBP-nyň abraýyna zeper ýetirendigini aýtdy Taçoýyň 2026-njy ýylyň mart aýyna çenli Mejlis komitetlerindäki wezipesinden aýrylmagy partiýanyň oppozisiýasy bilen baglanyşykly Hasan Tosunoglunyň işinden aýrylmagy, hökümet partnýory Demokratik partiýanyň (DP) köp ýyl bäri agzasy bolan berk sözleri bilen başlandy. Häzirki dolandyryş çemeleşmesini tankytlap, Tosunogly garaşsyz deputat hökmünde öz ýoluny dowam etdirjekdigini, partiýasynyň halk problemalaryndan daşlaşandygyny we "ýekeje adamyň gözegçiliginde" bolandygyny öňe sürdi Garaşsyz deputat bolup işleýärkä, Baş prokuratura tarapyndan kooperatiw Merkezi bankynyň direktorlar geňeşiniň başlygy bolan döwri barada derňew faýly taýýarlandy. Bu nukdaýnazardan prokuratura, aýyplamalary derňemek üçin Tosunoglunyň kanun çykaryjy eldegrilmesizliginiň aýrylmagyny talap edip, Respublikanyň Mejlisine hat iberdi Immunitetini aýyrmak baradaky çekişmeler dowam edýärkä, Tosunogly geň galdyryjy ädim ätdi we 2025-nji ýylyň 7-nji aprelinde parlament agzasy wezipesinden çekilýändigini yglan etdi "Iň uly ýaragym meniň bigünäligim. Immunitet ýaraglarynyň arkasynda gaçybatalga tapjak adam däl, gaçybatalga ýerim kanun." Tosunoglunyň kooperatiw Merkezi bankynyň Dolandyryjylar geňeşiniň başlygy wezipesinde işlän döwründe "ogurlamak, para bermek we ygtyýarlykdan hyýanatçylykly peýdalanmak" baradaky aýyplamalary bilen başlanan immunitet prosesi Mejlis komitetiniň karary bilen täze bir ölçege eýe boldy. Tosunoglunyň eldegrilmesizligini ýatyrmazlyk karary, Mejlisiň çäginde döredilen ýörite komitetde UBP deputatlarynyň sesleri bilen kabul edildi. Şeýlelik bilen, kazyýet haýyşy dolandyryjy ganatyň sesleri bilen parlament agzasy wezipesiniň ahyryna çenli yza süýşürildi Demokratik partiýanyň baş sekretary Serhat Akpynar häzirki syýasy düşünişmek bilen hiç zadyň üýtgemejekdigini aýtdy we özüniň ýene parlamente dalaşgär bolmajakdygyny aýtdy. Hökümetdäki Demokratik partiýa hökmünde köp karardan habarsyzdyklaryny aýdan Akpynar, DP başlygy Fikri Ataoglunyň hem bu ýagdaýdan biynjalyk bolandygyny aýtdy. Hökümetde başdan geçirilýän negatiwlere garşy çykyş edýändikleri sebäpli "gabat gelmeýän" hökmünde häsiýetlendirilendigini mälim eden Akpynar, käbir toparlaryň, esasanam premýer-ministr Ünal Üsteliň Türkiýä arz edýändiklerini aýtdy. Akpynar ozal koalisiýa hyzmatdaşlarynyň arasynda ýeterlik maslahatyň ýokdugyny we DP bilen maslahatlaşmazdan käbir möhüm kararlaryň gün tertibine getirilendigini aýtdy UBP-DP-YDP koalisiýa hökümetiniň kiçi hyzmatdaşy bolan Gaýtadan doglan partiýa (YDP) syýasy krizisiň her döwründe "hökümetden çykmak" kartasyny stoluň üstünde goýýar, ýöne hemişe bir ädim yza çekilýär. Başlyk Erhan Aryklynyň ýygy-ýygydan "yza çekeris" diýen sözleri hökümete basyş etmek synanyşygy hökmünde düşündirilse-de, prosesleriň ahyrynda "koalisiýany dowam etdirmek" karary kabul edilýär Partiýasynyň agzalarynyň 2025-nji ýylyň ilkinji günlerinde iş, raýatlyk we rugsatnama meselesinde pida bolandygyny öňe süren Arykly, hökümet hyzmatdaşlaryny nyşana aldy we "Hyzmatdaşlarymyz biziň problemalarymyza düşünmeýär" -diýdi. YDP ýokary geňeş geňeşiniň "hökümetden çykmak" teklibini alandygy mälim edildi, ýöne bu karar "ýurduň bähbidi" we "syýasy durnuklylyk" sebäpli gysga wagtda ýatyryldy Surat 2026-njy ýylda üýtgemedi. Mejlisdäki kworum krizislerinde Arykly "yza çekilmek" meselesini ýene gün tertibine getirdi. Arykly, iki mejlis agzasy bolan YDP hökümetden çyksa, koalisiýa san taýdan dargap, irki saýlawlaryň gutulgysyz boljakdygyny we hökümet hyzmatdaşlaryna ýene bir gezek syýasy habar berendigini aýtdy Şeýle-de bolsa, hökümetden çekilmek baradaky çekişmeleriň soňky tapgyrynda bu gezek sebäp üýtgedi. Aıkly yza çekildi we kärdeşler arkalaşygynyň syýasata öwrülendigini öňe sürýän kärdeşler arkalaşyklarynyň hökümete garşy çykýan döwründe yza çekilmek "kärdeşler arkalaşyklaryna boýun bolmak" hökmünde kabul ediljekdigini öňe sürdi Şeýlelik bilen, YDP-de syýasatda adaty bir ýagdaýa öwrülen "biz yza çekeris" sözleri, her krizisde ulanylýan, ýöne hiç haçan durmuşa geçirilmeýän syýasy basyş guralyna öwrüldi. Talaplar ýerine ýetirilmese ýa-da parlamentiň arifmetikasy ýapylanda, "hökümetden çykmak" kartoçkasy stoluň üstünde goýulýar we netijede koalisiýanyň dowam etmegine sebäp bolýar