Heýdar Alyýewiň suratçysy: Işinde edil suratlarynda bolşy ýaly talap edýärdi - Söhbetdeşlik

Sosial mediýa döwründe dörän bir söz bar: gürleýän surat. Bu aňlatma, taryhy geçmişi we ýady öz içine alýan häzirki zaman tehnologiki enjamlaryň ýok wagtynda düşürilen suratlar üçin ulanylýar Içerişer, Bakuwda ýaşaýan bir adam bar, ol surat arhiwindäki ähli suratlar üçin diýen ýaly bir sözlemi aýdyp biler. Bu adam Rafig Bagirow 1993-nji ýyldan 2003-nji ýyla çenli Heýdar Alyýewiň ýatlama ýoldaşy, ýoldaş ýoldaşy we surat ýady, Rafig Bagirow bu ýyllarda düşüren suratlary bilen birlikde onlarça we ýüzlerçe taryhy ýatlamalary saklaýar. Belki-de, şunuň ýaly günde - Heýdar Alyýewiň doglan gününiň 103-nji ýylynda Rafig Bagirowy ýatlama adamy diýip atlandyryp bolar "Hasabat" Heýdar Alyýewiň şahsy suratçysy Rafig Bagirow bilen söhbetdeşlik hödürleýär Meniň bilşime görä, sen hünäri boýunça filolog, şonuň üçin surata nädip geldiň? Kakam journalisturnalistdi, soňky işi "Ylym we durmuş" magazineurnalynyň baş redaktorydy. Ol ýerdäki materiallaryň hemmesiniň onuň elinden geçendigi düşnüklidir. Kakam materiallary has gyzykly etmek üçin dünýäniň magazinesurnallaryndan dürli formatlary ulandy, surata düşürdi we öndürdi. .Agny, surata düşmek bilenem meşgullandy. Netijede, hökman surat bilen gyzyklandym, bu ugry söýüp başladym. Netijede, özüm surata düşmek bilen baglanyşykly iş tapdym - Azerbaýjan döwlet telewideniýesinde film lentalaryny öwrenmek ussahanasynda Biraz işlänimden soň, meni seminaryň başlygy wezipesine bellediler. Gyzyklanyşym şeýle bir artdy welin, ussahanada surat bölümini döretdim. Gysga wagtyň içinde dünýäniň iň ösen surat enjamlaryny satyn aldyk. Dogry, şol döwürde material däldi, kyn ýagdaýdy, ýöne bu enjamlary dürli usullar bilen aldym. Mysal üçin, birine sowgat hökmünde gyzykly bir zat berdik, kimdir biri bilen tanyşdyk, ýagny dürli baglanyşyklar sebäpli bu enjamy aldyk ýyllarda. Şol döwürde ýurtda reňkli surata düşmek bilen meşgullanýan iki-üç adam bardy. Olaryň arasynda iň täze enjamlary bolan ýeke-täk adamdym. Hatda Moskwanyň Merkezi telewideniýesinde-de beýle enjam ýokdy. Bu meniň özümi tanatmagyna sebäp boldy Haýdar Alyýewiň şahsy suratçysy bolduňyzmy? 1993-nji ýylda Heydar Aliýew Sovietokary Sowetiň başlygy bolanda prezidentlige kandidatdy. Bu agşam, men onuň portret suratlaryny almalydygy barada habar aldym. Dogry, azajyk ikirjiňlendim, razy däldim Sebäbi bu gaty uly jogapkärçilikdi. Özümi professional suratçy hasaplamadym. Haýdar Aliýew ýaly dünýä belli syýasatçyny surata düşürmäge taýyn hasaplamadym. Emma köp ikirjiňlenenden soň, çakylygy kabul etdim we ýanymda professional suratçy almagy makul bildim Suratçy Lýowa Şwarst. Bir ýere gitdik, iki sagatdan gowrak surata düşdük. Şol döwürde surata düşmek üçin mümkinçilikler başgaçady, surata düşmek köp wagt alýardy. Şwarst maňa üç kamera bilen surata düşüren ýekeje suratyň ýokdugyny aýtdy. Birinde çarçuwa ýakyldy, birinde, bir-biriniň üstünde bir zat, birinde-de başga bir zat. Bu söhbetdeşlik meni gorkuzdy. Şol bir zady başdan geçirenimde näme boljagyny göz öňüne getiriň ... Näme-de bolsa özümi çekip, çeken zatlarymy barladym. Şükür, hemme zat gowy boldy Hawa, elbetde. Suratlary kiçijik görnüşde aldym. Şol ýerde 20-25 sany surat saýladylar we Haýdar Alyýewiň görmegi üçin uly formatda çap etmelidigini aýtdylar. Men gelip, çykardym, Milli Mejlise gelmek üçin wagt bellediler, Heýdar Alyýew suratlara seretmeli Heýdar Alyýew suratlara birin-birin we gaty üns bilen seretdi. Soň maňa seretdi-de, meniň bilen işleşjekdigiňi aýtdy. Men islegsiz telewizorda işleýärin diýip jogap berdim. Ol gaýdyp geldi, saňa aýdýaryn, sen meniň bilen işlärsiň. Bu sözüň öňünde näme aýdyp bolar? Soň bolsa, hatda Prezident administrasiýasynyň metbugat bölüminde meniň üçin bir wezipe açyldy. Aslynda, belki biraz işlärin, soň professional suratçy tapylar we telewizora gaýdyp gelerin öýdüpdim. Emma näme boldy? Men Heýdar Alyýewiň on ýyllap şahsy suratçysy boldum Seret, suratlara birin-birin seredýärdi. Indiki ýyllarda-da şeýle boldumy? Elmydama şeýle duýgurmydy? Elbetde. Umuman aýdanyňda, her suraty özi saýlamazdan ozal, ýöne birneme wagt geçenden soň, biziň şol bir tagamlydygymyzy gördi we suratlar hakda hemme zada ynanýardy. Emma elmydama oňa şol bir duýgurlyk bilen çemeleşýärdi. Men onuň bilen şeýle bir tanyşdym welin, gürläninde çaklap bilýärdim şondan soň näçe minut gürlär, haçan gutarar we ş.m. Şonuň üçinem haýsy suraty islejekdigini ýa-da islemeýändigini anyk bilýärdim Bir gezek gazetleriň biri menden Haýdar Alyýewiň ýönekeý suratyny sorady. Men tapdym we berdim "Bakinskiý Raboçi". .Alňyşmaýan bolsam, doglan güni hakda uly makala soradylar. Makala çap edilenden soň, prezidentiň size jaň edýändigi barada habar aldym. Men tolgundym. Giren badyma, stoluň üstünde şol gazetiň we gapagyň şekiliniň ýarysyny tutýan suraty gördüm simpleönekeý köýnekde, eli jübüsinde. Doly, resmi däl surat Zagulbada. Ol maňa bu suraty aldyňmy diýdi? Örän çynlakaý görünýärdi. Hawa, jenap Prezident, jogap berdim. Ine, men diýdim, ýylgyrdy we aýtdy, gaty gowy surat, şeýle suratlary ulanyň Heýdar Alyýew bilen resmi saparlardan başga-da, maşgala ýygnaklaryna gatnaşdyňyz we surata düşdüňiz Hawa. Onuň öýüne girmäge rugsat edilen ýeke-täk adam men. Familyhli maşgala ýygnanyşyklary, doglan günler ... We size aýdaýyn, bu ýygnaklaryň hiç biri-de gyzykly däldi. Elbetde, ol kaşaňlygyň muşdagy däldi. Örän ýönekeý. Ol we maşgalasy, bularyň hemmesi Heýdar Alyýewiň dynç güni gaty azdy. On ýylda bäş-alty gün dynç alandygyny görenimde, hakykatdanam dogruçyl we hakyky hakykaty aýdaryn. Örän agyr, berk iş tertibi bardy. Irden 10-da işe geldi we gije 11-12-e çenli işledi Ol şekile gaty sarpa goýýan adamdy. Ol bu işe ýokary baha berdi Dogry ýadymda bolsa, siz onuň bilen bir gezek surata düşdüňiz Hawa, muny özi teklip etdi. Ol maňa şenbe güni fotosessiýamyzy edeliň diýdi. Bu saýlaw propagandasy üçin boldy Onuň rezidensiýasynda. Jemi 8 sagat atyşda bolduk. Üç dürli eşik geýipdi. Biri adaty resmi kostýum, biri tuxedo, biri guýruk. Takmynan 400-500 surat aldym. Netijede, häzirki wagtda ýurduň çar künjeginde tagtalarda görýän, ofislerde asylan suratlar döredildi. Käwagt bir ýere gidýärin, birden şol suratlaryň birini görýärin, birneme geň galýaryn, ýüregim gysýar Jenap Rafik, Heýdar Alyýew häsiýet taýdan gaty talap ediji adamdy. Creativeöne döredijilik adamy, ýagny suratçy hakda näme aýdyp bilersiňiz? Edil şonuň ýaly. Işinde edil suratlarynda bolşy ýaly talap edýärdi. Meni şahsy suratçy edip bellänimden soň, belki haýsydyr bir çärä ýa-da ýygnakda galstugymyň egri bolandygyny ýa-da eşigimiň gowy görünmeýändigini görersiňiz we ş.m. Ikirjiňlenmäň, ýakynlaşyň we maňa aýdyň. Alsoöne, şeýle hem, eşiklerine üns berýän şeýle arassa adamdygyny, beýle ýagdaýyň asla bolmandygyny aýdasym gelýär Öýden çykanda saçyny aýnanyň öňünde darady. Ol yzyna öwrülip maňa aýtdy, näme üçin beýle çekýärsiň? Jenap Prezident, bularyň hemmesi taryh diýdim. Ol güldi Mugallym Rafik ýerinden turýar, çyzgylaryň birinden fleş karta alyp, ony kompýutere birikdirýär we ekranda dürli atlary bolan aýratyn bukjalary açýar Haýdar Alyýewiň arhiwiňizde näçe suraty bar? 700,000-den gowrak. Bu film döwri boldy, şonuň üçin mümkin boldugyça 10-15 million suraty şu günki enjamlar bilen tygşytladym Mugallym Rafik bukjalaryň birini açýar we Heýdar Alyýewiň resmi däl suratlaryny görýäris. Bu suratlaryň käbiri metbugatda wagtal-wagtal peýda bolsa-da, käbirlerini ilkinji gezek görýäris. Jenap Rafik her suraty ulaldýar we nirede we nädip alnandygy barada gürleşýär. Bu taryh. Syýasatyň ägirtleri hem ýönekeý adam hökmünde biziň öňümizde janlanýar Suratlaryň birinde, maşgala dynç alýandygyny görýäris, şolaryň birinde deňziň ýakasynda otyr we bir zat hakda pikir edýär, birinde agtygy Heýdar Aliýew bilen oýnaýar Meşhur surat bar, "Asyr şertnamasy" döwründe düşürildi. Heýdar Alyýew bilen Ylham Alyýewiň ikisi-de ellerini ýag bilen batyryp, ýüzlerine sürtýärler. Meniň pikirimçe, senem çyzdyň Hawa, bu suraty menden başga hiç kim alyp bilmedi. Köp suratçy bardy, bp-iň aýal suratçysy özüni öňe oklady, ähli suratçylaryň çarçuwasyny döwdi, ne özi, ne-de beýlekiler surata düşüp bilmedi. Näme-de bolsa gizlenip, şol oky almagy başardym Suratlaryň birinde Heýdar Alyýew peçiň gapdalynda otyr we ellerini gyzdyrýar. Suraty gören jenap Rafik, şol surata düşendigini ýada salýar Bu ýangyn çarşenbe güni edildi. Gelip, ojaga seretdi, seretdi, meniň ýanyma geldi we jenap Prezident, belki göni surata düşmeli, näme maslahat berýärsiňiz? Ol ýylgyrdy, oturdy, ellerini peçiň üstünde goýdy we men bu suraty aldym Haýdar Alyýew köplenç halk arasynda bolup, köpçülikleýin ýygnaklary goşmak bilen yzygiderli ýygnaklar geçirýärdi. Bu duşuşyklar siziň üçin nähili kyn? Ol ýerde bardy Bilýärsiňizmi, prezidentleriň baryp gören ýerleriniň howpsuzlygy iň ýokary derejede barlanýar. Howpsuzlyk sebäpli prezidentler öňünden barlanmadyk ýa-da kesgitlenmedik ýerlere baryp bilmeýärler we gitmeli däldirler. Heýdar Alyýew birden adamlar bilen duşuşasym gelýär diýip arabany saklady. Munuň manysy näme? Ol aşak düşýärdi, adamlara girýärdi, duşuşýardy we gürleşýärdi Againene-de bukjalaryň birindäki suratlaryň biri meniň ünsümi çekýär. Surata alnan senesini derrew ýada salýar ABŞ-da bolduk. Hýustonda. Agtygy Heýdaryň dünýä inendigi baradaky habar geldi. ABŞ-dan gaýdyp gelenimizde hassahana gitdik we şol suraty aldym. Bu agtygy Heýdar Alyýewiň ilkinji suraty Indiki suratlaryň birini görýär we saklanýar, biraz pikirlenýär, suraty yza öwürýär we suratyň taryhyny ýada salýar Bu çaganyň kakasy-da, ejesi-de öldi. Çäreleriň birinde "Garabagyň sarsmagy" aýdymyny şeýle bir gorkunç görnüşde aýtdy ... Haýdar Alyýew, gaty duýgur adam, spektakly diňläninde gözýaşlaryny gördüm. Soňra çagany gujaklady, ogşady, saçyny syrdy Jenap Rafik, Çerçiliň sürüjisiniň ýatlamalaryny okadym. Mysal üçin, Çerçiliň käte hiç kim bilen paýlaşmaýan zatlaryny aýdýandygyny ýazdy. Heýdar Alyýew bilen şeýle söhbetdeşlik geçirdiňizmi? Bizde gepleşikler köpdi, ýöne seniň aýdyşyň ýaly gizlin söhbetdeşlik däl. Iöne men bagtly adam, ýürekden gülýänini gören seýrek adamlardan biri. Ora-da näzik wagtlary Şübhesiz, şeýle boldy, ol menden bir zat soraýardy, gyzyklandy. Ol hatda maňa teswir ýazdy Bir gezek ABŞ-a syýahat etdik. Günortan boldy, gün göni biziň üstümizdedi. Käbir köpçülikleýin surata düşmeli boldy. Haýdar Alyýew hem günüň garşysyna durdy. Başgaça aýdylanda, hiç bir enjam bu ýagdaýda adamyň islegine laýyk bolup bilmez. Men derrew daşardan, ýagny profilden atyşa geçdim. Bu aralykda, näme üçindir başga bir suratçy ters tarapdan surata düşüp başlady. Ol ýerden alynmajakdygyny, mümkin däldigini bilýärin. Muny gören Heýdar Alyýew gaty ses bilen: "Rafik nirede?" Ol nirede? Näme üçin atmaýar? Jenap Prezident, şu ýere gelendigimi tiz bildim. Diýdi, sen gijä galdyň. Diýdim, ýok, men bu ýerde köp wagt boldum, şu ýerden atýaryn. Amali gaharlandy. Sereddi, seretdi, Bakuwda siziň bilen gürleşeris diýip gaýdyp geldi youratlamalaryňyz gaty köp, näme üçin ýazmaýarsyňyz? toazmak islämok, ýöne Heýdar Alyýewiň we Ylham Alyýewiň bilelikde çeken suratlarynyň albom kitabyny çykarmak isleýärin Soň bolsa ýerinden turýar we dürli ýurtlarda dürli döwürlerde neşir edilen Heýdar Alyýew hakda surat kitaplaryny görkezýär Bu aralykda, suratçymyz kitap bilen surata düşende, kameranyň yşygy bilen bir zat boldy. Againene-de oky alanda, özünden soraýar Surata düşeniňizde kameranyň işlemeýänligi boldumy? Bu boldy. Gije bolansoň, gaty möhüm ýygnak boldy. Surata düşenimde kameranyň çyrasy ýakylmady. Againene synanyşdym, netije bermedi. Seredip, çyzyp bilersiňizmi diýip sorady. Hawa diýdim. Diýdi, näme üçin çyraňyz ýakylmady? Takyk aýtmak kyn, ýöne ýüz töweregi bolar diýip pikir edýärin. Dünýäniň iň uly ýurtlarynda, döwlet baştutanlarynyň köşklerinde we ofislerinde bolduk. ABŞ-dan Hytaýa ... Islendik ýurda ýa-da ýere baryp bilerin. Men edýärin. Thereöne ol ýerdäki saparlar başgaça boldy, Prezident bilen, Haýdar Aliýew ýaly prezident bilen başga bir ýurda baryp görmek, düýbünden başga bir duýgy Bilýärsiňizmi, Heýdar Alyýew gepleşikleriň ugruny ähli resmi ýygnaklarda kesgitläp bilerdi. Özümi gaty aňsat duýdum, onuň gepleşiklerde nähili agdyklyk edendigini gördüm. Şübhesiz, onuň abraýy we şöhraty hemmelere mälimdi Hawa, hawa, meniň üçin ýatdan çykmajak syýahatlaryň biri. Kaaba girdik, girişiň diňe saýlanan adamlar üçin edilendigini bilýärsiňiz. Umuman, ähli saparlarymyzda we duşuşyklarymyzda Heýdar Alyýewiň abraýyna, şahsyýetine we häsiýetine hormat goýulýandygyna şaýat boldum Haj edenimizde, şol döwrüň şertlerinde gaty kyn bolan gije atmaly boldum. Kameranyň dürli reesimleri, dürli burçlary we ş.m. Bagtymyza, alan suratlarym gaty şowly boldy Birnäçe wagt bäri gürleşýäris, maňa gyzykly bir zat görünýär. Professional suratçy bolman, onuň şahsy suratçysy bolduň Ol meniň surat mugallymymdy. Heýdar Alyýewiň bilmeýän ýa-da tanamaýan ýeri ýokdy. Men onuň ýaly biri üçin şahsy suratçy, şonuň üçin hemişe öwrenmeli, hemişe özüm üstünde işlemeli lastadyňyzdamy, iň soňky suratyňyz näme? Hawa, ýadymda. Ol ABŞ-a gitdik, uçara münmek üçin biraz wagt aldym. Men, belki, ilkinji gezek onuň bilen başga bir ýurda gitmedim, şu ýerde galdym. Onuň ölümi baradaky habar meni gaty geň galdyrdy Bu aralykda, diwarda Heýdar Alyýew bilen Ylham Alyýewiň ýüzbe-ýüz duran suratyny görýärin, Beýik Lider ogluna maslahat berýär, Ylham Alyýew bolsa ony üns bilen diňleýär. Mugallym Rafik soraga garaşman aýdýar Men çekdim. Aeroportda. Aslynda arka tarapda adamlar bar, uly tagtalara şarpyk çalanda baýdagymyzyň suratyny arkasyna goýýarlar Şeýlelik bilen, söhbetdeşligimizi tamamlamak üçin, jenap Rafigden Haýdar Alyýew bilen baglanyşykly iň tanyş hasaplaýan käbir suratlaryny soramak isleýärin. Redaksiýa baranymdan soň, meniň e-poçta hatym gelýär. Arhiwindäki 700,000 suratyň arasynda iň gowusyny we iň tanyşlaryny saýlamak we tapawutlandyrmak mümkin däl. Emma, ​​her niçigem bolsa, bu suratlar Rafig Bagirowyň on ýyllyk taryhy ýadygärliginiň kiçijik bölegini görkezýär. Şeýle hem, beýik syýasy lider hökmünde görýän we tanaýan Heýdar Alyýewiň iň ýönekeý, resmi däl pursatlary ýaly Ulanylanda saýtdaky materiallara ýüzlenmek möhümdir. Web sahypalarynda maglumat ulanylanda, giperlink bilen salgylanmak hökmanydyr