GEPATITIS B (HBV) WE GEPATITIS C (HCV)
Gepatit B (HBV) we gepatit C (HCV) bagryň täsir edýän, köplenç alamatlar bolmazdan birnäçe ýyllap ösüp bilýän we şonuň üçin jemgyýetde ýeterlik gürleşilmeýän möhüm ýokançlyklaryň biridir 'Gepatit' sözi bagryň çişmegini aňladýar. HBV gepatit B wirusy we HCV gepatit C wirusy sebäpli döreýän ýokançly

Gepatit B (HBV) we gepatit C (HCV) bagryň täsir edýän, köplenç alamatlar bolmazdan birnäçe ýyllap ösüp bilýän we şonuň üçin jemgyýetde ýeterlik gürleşilmeýän möhüm ýokançlyklaryň biridir 'Gepatit' sözi bagryň çişmegini aňladýar. HBV gepatit B wirusy we HCV gepatit C wirusy sebäpli döreýän ýokançlyklardyr. Wiruslaryň ikisi-de bagyry nyşana alýar we bejerilmedik ýagdaýynda çynlakaý saglyk problemalaryna sebäp bolup biler. Esasanam dowamly infeksiýany döredýän adamlarda bagyr sirrozy, bagyr ýetmezçiligi we bagyr keseli ýaly netijeler bolup biler Jemgyýetde giňden ýaýran ýalňyş düşünjeleriň biri, gepatitiň diňe käbir adamlarda ýüze çykmagydyr. Şeýle-de bolsa, HBV we HCV ýaşyna, jynsyna, bilim derejesine ýa-da sosial ýagdaýyna garamazdan islendik adama täsir edip biler. Şonuň üçin kesel barada takyk maglumatlaryň we onuň öňüni almagyň ýollarynyň bolmagy gaty möhümdir. Wirus bedene girenden soň ilkinji 6 aýda 'ýiti infeksiýa' diýilýär. Käbir adamlar bu prosesde hiç hili alamatlary başdan geçirmeýän bolsalar, beýlekilerde ejizlik, işdäň ýitmegi, ýürek bulanma, garyn agyrylary, gara peşew ýa-da deriniň sarylygy ýaly alamatlar bolup biler. Şeýle-de bolsa, alamatlaryň ýoklugy adamyň ýokaşmaýandygyny aňlatmaýar Iki ýokanç ýokanç adamyň gany bilen aragatnaşyk arkaly ýokaşyp biler. Esasanam gan bilen baglanyşyk bolanda töwekgelçilik ýokarlanýar. Umumy şprisleri ýa-da iňňeleri, steril däl lukmançylyk amallaryny, sterilizasiýa düzgünlerine laýyk gelmeýän tatuirovka we deşik amallaryny ulanmak, hapalanmak meselesinde şahsy ideg zatlaryny paýlaşmak möhümdir. Diş çotgalary, rezor we dyrnak kesmek ýaly gany öz içine alýan zatlary paýlaşmak hem töwekgelçilik döredip biler. Şol sebäpli şahsy ideg önümleri paýlaşylmaly däldir Jynsy geçiş nukdaýnazaryndan baha berlende, Gepatit B goralmadyk waginal, anal ýa-da agyz jyns gatnaşyklary wagtynda beden suwuklyklary arkaly ýokaşyp biler. Gepatit C-iň jyns taýdan ýokaşmagy töwekgelçiligi pes bolsa-da, jynsy gatnaşykda, esasanam gan bilen baglanyşykda ýokaşma bolup biler. Şonuň üçin jynsy saglyk barada takyk maglumatyň bolmagy we göwreliligiň öňüni alyş usullaryny ulanmak möhümdir Jemgyýetde giňden ýaýran ýalňyş düşünje, gepatit B we gepatit C elleşmek, gujaklamak, şol bir gurşawda bolmak ýa-da bir tabakdan iýmek arkaly ýokaşýar. Bu dogry däl! HPV we HCV tötänleýin sosial aragatnaşyk arkaly ýokaşmaýar. Şol sebäpli ýokanç keseli bolan adamlary hasaba almazlyk ýa-da kemsitmek ylmy taýdan nädogry we adam hukuklary nukdaýnazaryndan kabul ederliksizdir Goramagyň örän täsirli usullary bar Soňky ýyllarda bejergide möhüm ösüşler boldy. Gepatit B ýokançlygynda ulanylýan wirusa garşy dermanlar, wirusyň ýaýramagyny basyp, bagryň zeperlenmesini azaldyp biler. Häzirki wagtda ulanylýan häzirki zaman wirusa garşy bejergileriň kömegi bilen köp adam gepatit C ýokaşmasyndan gutulyp biler. Şeýle-de bolsa, bejerginiň üstünlikli bolmagy üçin irki diagnoz uly ähmiýete eýe Gynansagam, köp adamlar ençeme ýyllap ýokaşandygyny duýman bilerler. Şol sebäpli töwekgelçilikli aragatnaşykda bolan, geçmişde gan tabşyran, umumy şprisleri ulanan ýa-da saglygy goraýyş işgäri ýaly töwekgelçilik toparynda bolan adamlara synagdan geçmek maslahat berilýär HBV we HCV hakda takyk maglumatlaryň bolmagy diňe bir özümizi däl, eýsem jemgyýetiň saglygyny goramagyň möhüm bölegidigini ýatdan çykaralyň. Maglumatyň ýoklugy gorky, gorky bolsa aýylgançlyga sebäp bolup biler. Şeýle-de bolsa, ylym bize aýdyň habar berýär; Gepatit B we gepatit C, öňüni alyp bolýan, ir tanalýan we degişli dolandyrylýan ýokançlyklardyr


