Hıdyrellez 2026: ESUNESKO-nyň deňiz kenaryndaky miras däplerine we oýunlaryna uly gyzyklanma - QHA - Krym habar gullugy
Rumyniýanyň türk-tatar jemgyýetiniň agzalaryny we köp sanly myhmanlary birleşdiren “Hıdyrellez” festiwaly Wenera şypahanasynyň Turkuaz kenarynda, Rumyniýada (UDTTMR) Musulman tatar türkleriniň demokratik bileleşiginiň prezidenti Naim Belgin tarapyndan gurnaldy Birleşen Milletler Guramasynyň Bilim

Rumyniýanyň türk-tatar jemgyýetiniň agzalaryny we köp sanly myhmanlary birleşdiren “Hıdyrellez” festiwaly Wenera şypahanasynyň Turkuaz kenarynda, Rumyniýada (UDTTMR) Musulman tatar türkleriniň demokratik bileleşiginiň prezidenti Naim Belgin tarapyndan gurnaldy Birleşen Milletler Guramasynyň Bilim, ylmy we medeni guramasy (UNESCO) (CNR-UNESCO) üçin Rumyniýanyň milli komissiýasynyň howandarlygynda gurnalan we Rumyniýanyň Medeniýet ministrligi tarapyndan maliýeleşdirilýän bu çäre Konstanta radiosy (Radio Constanța) we Alfa Media-nyň metbugat hyzmatdaşlygy tarapyndan goldanyldy DÜZGÜN MEDENI MERASY GORA .AR Gastronomiýa, senetçilik we türk halkynyň maddy däl medeni mirasyny bir ýere jemlän we janly däbi birleşdiren festiwal 29-31-nji maý aralygynda geçirildi. Festiwalyň esasy çäresi 30-njy maý, şenbe güni halk üçin iň möhüm medeni we çeperçilik programmalary bilen geçirildi Jemgyýetiň agzalary we ýurduň dürli künjeklerinden müňlerçe myhman tebigatyň galkynyşyny we tomsuň gelmegini bellemek üçin şol gün ýygnandy Belgin festiwalyň açylyş dabarasynda çykyş edeninde, CNR-UNESKO-nyň wekili Kodrin Tutut baýramyň çuň manysyna ünsi çekdi. Dünýädäki Hıdyrelleziň özboluşlylygy we maddy däl medeni mirasy gorap saklamagyň ähmiýeti hem beýan edildi ESUNESKO miras oýunlary we interaktiw iş ussahanalary ÇAGALAR WE YOUAŞLAR Festiwalyň iň özüne çekiji ýerlerinden biri UNESKO-nyň medeni mirasyna girizilen taryhy oýunlaryň ýaryşlary we çykyşlary boldy. Çagalar we ýaşlar; Toguz Kumalak, bestemşe (bestemshe), göğrme (mangala), asik zyňmak, gol göreşi, taryhy ok atmak, göreş (adaty göreş görkezişi), arkan tartýu (arkan çekmek) we taýak ara alyp maslahatlaşmak (taýak çekmek) ýaly adaty sportlary öwrenmäge we tejribe almaga mümkinçilik aldy Taslamanyň bilim we gastronomiki ölçegi senetçilik ussahanalary we adaty aşhana görkezişleri bilen tamamlandy. Bu ýere gelenler özboluşly türk-tatar tagamlaryny tapmaga we dadyp görmäge mümkinçilik aldylar. Türküstan geografiýasynyň simwoliki tagamlaryndan biri; Tüwi, et, käşir, kişmiş, sarymsak we burç bilen taýýarlanýar; Özbegistanyň we Täjigistanyň aşpezlik däpleriniň çäginde UNESKO-nyň maddy däl medeni miras sanawyna giren Pilaf, Menabit Özghiun tarapyndan hödürlendi we uly minnetdarlyk bildirdi UDTTMR Buharest şahamçasynyň prezidenti Musafir Efendi Bistroda Metin Ömeriň goşantlary bilen gatnaşyjylara çibörek, kantyk, sarburma we köbete ýaly adaty tatar we türk tagamlaryny hödürledi BIRLEŞIK RUHY, MEDENI HYZMATDAŞLYKLAR WE SÖWDALAR BARADA BOLAN Festiwalyň türk dünýäsine mahsus bolan myhmansöýerlik atmosferasy, kalligrafiýa we deri senetçiligi bilen tanyşmak mümkinçiligine eýe bolup, tatar jemgyýetiniň medeni mirasyna has ýakynlaşdy, festiwalda gatnaşyjylara çaý we türk kofesi hödürlendi. Türk kofe medeniýeti we däp-dessury, 2013-nji ýyldan bäri UNESKO-nyň adamzadyň maddy däl medeni mirasynyň sanawynda bolup, gepleşikleriň, gepleşikleriň we myhmansöýerligiň nyşany hasaplanýar Festiwalyň sebitara we serhetara ölçegi; Rumyniýanyň Prahowa welaýatyndaky Măneciu şäheriniň häkimi Florin Auras Dragomir we häkimiň orunbasary Daniela Devesel, Moldowa Respublikasynyň häkimi Copceac (Tatar Kipçak) Oleg Garizan we Comrat şäheriniň häkimi Sergeý Anastasowyň gatnaşmagy bilen sylaglandy. Myhmanlar däp-dessurlar arkaly medeni hyzmatdaşlygyň we jebisligiň ähmiýeti barada berk habar berdiler YOUAŞLAR MEDENI EDEBI MERKEZDE Täze nesilleriň bilim almagyna we UNESKO mirasynyň wagyz edilmegine möhüm goşant goşan bilim hyzmatdaşlarynyň arasynda 162-nji belgili Buharest orta mekdebi we Prahowa welaýatynyň “Ferdinand I” kolleji bar. Şeýlelikde, taslama medeni dürlüligi gepleşik we birek-birege hormat goýmak ugruna öwürmek maksadyna üstünlikli ýetdi Nokors Taryhy Reenaktasiýa Topary, Ignis Vultus Taryhy Reenaktasiýa Topary, Tomis Constanța Medeniýet Assosiasiýasy we SENTO Assosiasiýasynyň goldawy bilen interaktiw seminarlar we görkezişler guraldy KÖPÇÜLIK GÖRNÜŞI WE ANKESTORLARNYIR IRANGY DÜZGÜNI Agşam programmasy ýokary meşhur däp bolan aýdym-saz we halk tans toýy bilen täç edildi. Meşhur suratkeş doktor Mesut Baubek, meşhur türk-tatar sazlary bilen Elfin Receb, soňra Moldowa Respublikasynyň Kipçak sebitiniň sungat işgärleri we Konstanta welaýatynyň Albești şäherinden "Plai de Dor" halk tans topary bilen bilelikde sahna kenaryndaky sahna çykdy Festiwal kenarda adaty "ata-baba otunyň" ýakylmagy bilen başlaýar. simwoliki taýdan tamamlandy. Dabaranyň çäginde üç gezek otdan bökmek däbi; Arassalanmagy, tebigatyň täzeden döremegini we ata-babalar bilen baglanyşygyň dowamlylygyny alamatlandyrýan gadymy däp hökmünde saklanypdyr Maksatnamanyň çäginde, festiwalyň guralyşyna we ýerine ýetirilişine gatnaşan gatnaşyjylar üçin anna we ýekşenbe günleri ýörite çäreler we ýygnaklar guraldy HIDIRELLEZ HEKAYASY (QIDIRLEZ) Adatça 6-njy maýda bellenilýän Hıdyrellez gözbaşyny köne ikilik kultyndan alyp gaýdýar. Rowaýata görä, adam ömrüni we suwlaryny goraýjy Hyzyr bilen Ylýasyň duşuşygy ýylda diňe bir gezek tomsuň we täzelenişiň başlanýandygyny habar berýär. Baýramçylyk; Güýçli çeper we jemgyýetçilik raýdaşlyk elementleri sebäpli UNESKO tarapyndan maddy däl medeni miras hökmünde halkara derejesinde ykrar edildi


