Hantawirus pandemiýa öwrülip bilermi?

Hantawirus täze pandemiýa howpumy? Sosial ulgamlarda çalt ýaýran Hantawirus habarlary uly alada döredýän hem bolsa, wirusyň pandemiýa derejesine ýetip biljekdigi bilesigelijilik meselesine öwrüldi. Şeýlelik bilen, Hantawirus adamdan adama geçýärmi, Türkiýede göründi we bu nähili howply? Atlantik ummanynda ýüzýän MV Hondius gämisinde ýüze çykan hantawirus epidemiýasy bütin dünýäde uly alada döretdi. Bütindünýä saglygy goraýyş guramasynyň (BSGG) baş müdiri Tedros Adhanom Gebreyesus öz beýanynda gämidäki hadysalaryň sanynyň we ölenleriň sanynyň 3-e ýetendigini tassyklady. Argentinadan ýola çykan we türk mazmun öndürijisini öz içine alýan gämidäki krizis wirusyň görnüşi we ýaýramagy sebäpli halkara saglygy goraýyş edaralaryny gorkuzdy. Bütindünýä saglygy goraýyş guramasynyň soňky minutdaky sözleri bilen hantawirus epidemiýasy barada ähli maglumatlar Bütindünýä saglygy goraýyş guramasynyň baş müdiri Gebreyes MV Hondius gämisindäki ýagdaýyň çynlakaýdygyny aýtdy. Ol 1-nji aprelde başlanan syýahatdan bäri 3 adamyň ölendigini we habar berlen 8 hadysanyň 5-siniň hantawirusdygyny tassyklady. Güman edilýän 3 hadysanyň derňewi dowam edýärkä, wirus Günorta Afrikada ölen ikinji hassanyň synaglarynda resmi taýdan tassyklandy Gebreyesus bu epidemiýa sebäp bolan görnüşleriň Latyn Amerikasyndan gelip çykan Andes wirusydygyny aýtdy. Hantawiruslaryň köpüsiniň diňe gemrijilerden ýokaşýandygyna garamazdan, Andes wirusy çäkli derejede bolsa-da, adamlaryň arasynda ýokaşyp bilýän ýeke-täk görnüşidigi mälimdir. BSGG-nyň işgärleri ýokaşmagyň adatça maşgala agzalary, ýakyn hyzmatdaşlar we saglygy goraýyş işgärleriniň arasynda ýakyn we uzak wagtlap aragatnaşyk arkaly bolýandygyny bellediler Wirusyň inkubasiýa döwri 6 hepde çenli bolup biljekdigi sebäpli, BSG kontakt gözlegini giňeltdi. Türkiýe, Kanada, Germaniýa, Gollandiýa we ABŞ ýaly 12 ýurda Sankt Helenaelena adasyna düşýän ýolagçylaryň dargadylandygy resmi taýdan habar berildi. Şweýsariýanyň Sýurih şäherine gaýdyp barýan ýolagçyda hantawirusyň tassyklanmagy, wirusyň gury ýerde ýaýramak howpuny güýçlendirýär BSGG-nyň epidemiýa we pandemiýa keselleriniň öňüni alyş bölüminiň müdiri Mariýa Wan Kerhow, hantawirusyň Covid-19 bilen garyşdyrylmaly däldigini aýtdy. "Bu SARS-CoV-2 däl. Biz bu wirusy köpden bäri bilýäris. Koronawiruslar ýaly ýaýramaýar, has ýakyn we has ýakyn aragatnaşyk talap edýär" -diýip, Kerhow global pandemiýa howpunyň häzirlikçe pesdigini, ýöne ýerli derejede çynlakaý dolandyrylmalydygyny aýtdy Ispaniýanyň premýer-ministri Pedro Sançes raýdaşlygy görkezmek üçin gämini kabul edensoň, MV Hondius Kanar adalaryna ugradyldy. Gämidäki ähli ýolagçylaryň kabinalarynda izolýasiýa edilendigi, otaglaryň dezinfeksiýa edilendigi we otagyndan çykmaly her bir adamyň lukmançylyk maskasy geýmelidigi habar berildi. Hünärmenler lukmançylyk bahalandyrmalarynyň we nusga ýygnamagyň gäminiň Ispaniýa gelýänçä dowam etjekdigini habar berdiler Hantawirus, adatça peşewiň, nejisiň ýa-da ýokaşan gemrijileriň tüýküliginiň guradylan tozanyny demlemek arkaly ýokaşýar. Keseliň esasy alamatlary: • feverokary gyzzyrma, ýadawlyk we myşsalaryň agyrmagy • Ösen ýagdaýlarda, dem alyş ýetmezçiligi we öýken çişmesi • Käbir görnüşlerde içki gan akma we böwrek ýetmezçiligi Bütindünýä saglygy goraýyş guramasy, täze inkubasiýa döwri sebäpli ýakyn hepdelerde täze ýagdaý habarnamalarynyň mümkindigini ýatlatdy we degişli ýurtlaryň saglyk ulgamlaryny hüşgär bolmaga çagyrdy